تمدید مذاکرات در حکم مرگ توافق است

به گزارش فارس، چند روزی است که اخبار تمدید توافق موقت ژنو میان ایران و گروه 1+5 صدر فهرست اخبار جهانی را به خود اختصاص داده است. ایران و 1+5، یک سال پیش در ژنو توافقی موقت به مدت شش ماه بین خود امضا کردند، به این امید که بتوانند در این بازه شش ماهه به توافقی جامع نایل آیند، با این حال پیچیدگی موضوع و اختلافات گسترده طرفین به تمدید شش ماهه این توافق منجر شد و اکنون با گذشت تاریخ نهایی اعلام شده یعنی بیست و چهارم نوامبر با تمدید دوباره آن به مدت هفت ماه مواجه شده‌ایم.

نشریه آمریکایی فارین‌پالیسی در گزارشی به قلم جفری لوئیس ضمن توجه به موضوع مذاکرات هسته‌ای ایران، تمدید توافق ژنو و ادامه مذاکرات را منفی ارزیابی کرده و آن را در حکم مرگ خوانده است.

فارین پالیسی در گزارش خود ضمن اشاره به این نکته که طرفین پس از یک سال مذاکره نتوانستند حتی به یک چارچوب کلی برای توافق برسند، این گونه نتیجه‌گیری کرده است که حصول چارچوب کلی طی چهار ماه تعیین شده و امضای توافق جامع در پایان مهلت هفت ماهه نیز مانند گذشته ممکن نخواهد بود.

این نشریه برای اثبات فرضیه خود به دو نکته، توجه کرده است. اولین نکته‌ای که فارین پالیسی به آن پرداخته است،‌ مربوط به ترکیب جدید کنگره آمریکا می‌شود.

در کنگره چهاردهم تصویب تحریم‌های بیشتر علیه ایران از حداکثر رای لازم (یعنی 60 رای) برخوردار بود و فقط تلاش‌های «هری رید» رهبر حزب اکثریت سنا از تصویب آن ممانعت به عمل آورد. اما در سنای جدید «میچ مک‌کونل» جمهوریخواه به جای هری رید می‌نشیند و بدون تردید وی در مقابل ایران تسامحی نشان نخواهد داد. افزون بر این اکنون جمهوریخواهان چهار سناتور بیشتر از دموکرات‌ها در سنا دارند.

توجیه کنگره برای افزایش تحریم‌ها، اعمال فشار بیشتر بر ایران برای کاستن از انتظارات خویش و امضای توافق بوده است و اگر اوباما توانسته بود دست‌کم به یک چارچوب سیاسی برسد،‌ می‌توانست ادعا کند که تلاش‌های کنگره برای افزایش تحریم‌ها مانعی بر سر توافق بوده است. اما در شرایط جدید، تمدید مذاکرات به کنگره ثابت می‌کند که اعمال فشار بیشتر بر ایران برای حصول توافق ضروری است.

دومین نکته‌ای که جفری لوئیس به‌آن پرداخته این است که ایران فعالیت‌های تحقیق و بررسی خود را متوقف نکرده است و بر اساس گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ایران در این مدت به تزریق آزمایشی هگزافلوراید اورانیوم به سانتریفیوژهای آی.آر.5 پرداخته است که البته این اقدام، تخطی از توافق موقت ژنو محسوب نمی‌شود.

بر اساس این گزارش در شرایط حاضر با تمدید توافق ژنو، ‌ایران می‌تواند فعالیت‌های تحقیق و بررسی خود را دست‌کم به مدت هفت ماه دیگر ادامه دهد. موفقیت در غنی‌سازی اورانیوم توسط سانتریفیوژهای آی.آر.5 می‌تواند مقدمه‌ای باشد بر ساخت و استفاده سانتریفیوژهای جدیدی که ایران تحت عنوان آی.آر.8 از آنها یاد می‌کند. این سانتریفیوژها 16برابر سانتریفیوژهایی که اکنون در نطنز فعالیت می‌کنند، ‌قابلیت غنی‌سازی اورانیوم را دارند.

فارین پالیسی افزوده است: با توجه به این که در متن توافق ژنو هیچ اشاره‌ای به محدودیت استفاده از این نوع سانتریفیوژها نشده است، احتمال می‌رود ایران استفاده از آن را در دستور کار قرار بدهد. همچنان که رئیس جمهور ایران نیز پیش‌تر گفته بود، ایران در زمینه برنامه‌های تحقیق و بررسی خود هیچ‌گونه محدودیتی را پذیرا نخواهد شد.