انتخابات دوقطبی در تونس

برعکس آنچه در انتخابات پارلمانی تونس اتفاق افتاد و روند آن خالی از هرگونه خشونت‌های سیاسی یا اتهام‌زنی‌های متقابل بود، هرچه به زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری نزدیک می‌شویم، فضای سیاسی این کشور ملتهب‌تر و رقابت میان نامزدهای اصلی یعنی قاید السبسی و منصف المرزوقی، رئیس‌جمهور کنونی شدیدتر می‌شود.

در انتخابات پیش رو که قرار است فردا (دوم آذر) برگزار شود، برخی نامزدهای مطرح کنار کشیده‌اند و همین موضوع انتخابات را دو قطبی و میدان را برای دو رقیب اصلی یعنی قاید السبسی (هشتادونه ساله) رهبر حزب ندای تونس و منصف المرزوقی (شصت و نه ساله) رئیس‌جمهور کنونی تونس خالی کرده است.

تاکنون عبدالحلیم الزواری نامزد جنبش قانون اساسی و وزیر سابق، محمد الحامدی رهبر حزب ائتلاف دموکراتیک، نورالدین حشاد رئیس سندیکاها و مصطفی کمال النابلی رئیس سابق بانک مرکزی از گردونه رقابت‌ها خارج شده‌اند. این نامزدها دلیل کنار کشیدن خود را پیشگیری از پراکنده شدن رای‌ها و حمایت از نامزدهای خاص اعلام کرده‌اند. اما نامزدهای دیگر دلیل کنار کشیدن شان را نارضایتی از اتفاقاتی عنوان کرده‌اند که در صحنه سیاسی کشور رخ می‌دهد و این اتفاقات انتخابات را به حالت دوقطبی تبدیل کرده است.

نظرسنجی‌ها

در نظرسنجی‌های به عمل آمده دو نامزد کنونی (السبسی و المرزوقی) در بالاترین رده‌ها قرار دارند. البته برخی در این نظرسنجی‌ها تردید کرده و می‌گویند عمدا نتایج به گونه‌ای اعلام می‌شود که دوقطبی شدن انتخابات را تداعی کرده و از شانس بقیه کاسته شود.

سلیم حمیدان، یکی از رهبران حزب کنگره که منصف المرزوقی آن را تاسیس کرد، با اقرار به این قطب‌بندی می‌گوید کنار کشیدن از رقابت‌های انتخاباتی موجب تشدید این حالت شده است. وی تاکید دارد قطب‌بندی موجود در کشور بر مبنای برنامه‌ها نیست بلکه بیشتر بر اساس اعتقاد و ایمان به اصول انقلاب یا عدم اعتقاد به آن است.

وی به الجزیره می‌گوید طرفداران المرزوقی نگران بازگشت دیکتاتوری در سایه دولت السبسی و اطرافیان او هستند، زیرا اکثر آنها از مقامات نظام سابق می‌باشند. وی اشاره می‌کند که حتی برخی از اطرافیان السبسی اخیرا خواستار انحلال احزابی شده بودند که از المرزوقی حمایت می‌کنند. آنها همچنین تهدید کردند روزنامه‌نگاران را سرکوب خواهند کرد.

اما عبدالعزیز القطی، یکی از رهبران حزب ندای تونس با رد این اتهامات می‌گوید متهم کردن السبسی به انحصار قدرت و بازگرداندن کشور به گذشته تحریک‌آمیز بوده و تلاشی برای پراکندن سموم فتنه در کشور است. این اتهامات از سوی طرفداران المرزوقی بیان می‌شود، زیرا آنها در انتخابات گذشته شکست خوردند و اکنون می‌خواهند به هر وسیله‌ای شده در قدرت باقی بمانند.

وی به الجزیره می‌گوید السبسی اولین نخست‌وزیری بود که بعد از انقلاب دولت منتخب را پس از برگزاری انتخابات مجلس قانون اساسی در سال 2011 به شیوه‌ای مسالمت‌آمیز تحویل گرفت. وی معتقد است اگر السبسی، رئیس‌جمهور شود، بین نخست‌وزیری و ریاست جمهوری هماهنگی به وجود خواهد آمد و این مساله می‌تواند به حل مشکلات کشور کمک کند. القطی هم قبول دارد که فضای انتخاباتی کنونی کشور دوقطبی شده است. او با استقبال از کنار کشیدن برخی نامزدها برای ایجاد فضای سالم رقابت برای نامزدهای مطرح می‌گوید اگر نتایج انتخابات در دور اول تعیین نشود و نامزدها به دور دوم بروند، برای ثبات کشور خطرناک خواهد بود.

فضایی ملتهب

نورالدین النیفر که یک تحلیلگر سیاسی است، می‌گوید تبلیغات نامزدها و قطب‌بندی فضای انتخاباتی به سنت‌های دموکراسی در کشور آسیب می‌رساند؛ زیرا به گفته او، تونس «شبیه به کودک تازه‌پایی است که قدم‌های نخست خود را در مسیر دموکراسی برمی‌دارد». النیفر مسئولیت این وضع را بر دوش همه گروه‌های سیاسی می‌گذارد و تاکید دارد که حتی با وجود تعداد زیاد نامزدها این وضع کمکی به تکثرگرایی در کشور نکرده است، زیرا رقابت‌ها منحصر به دو نامزد شده است و بقیه نامزدها شانس یا فرصت کافی برای ارتباط با مردم ندارند. به گفته وی، احزاب بزرگ باید رویکردی اخلاقی داشته باشند و بکوشند تا احترام متقابل دیگر احزاب را نگهدارند.

در انتخابات پارلمانی تونس که یک ماه گذشته برگزار شد، حزب «ندای تونس» به رهبری قاید السبسی توانست بیشترین رای‌ها را به دست آورد. در این انتخابات حزب النهضه رتبه دوم را به دست آورد. حرکت النهضه پس از آن اعلام کرد نامزدی برای انتخابات ریاست جمهوری معرفی نمی‌کند. این حزب طرفدارانش را آزاد گذاشت تا به هر نامزدی که می پسندند رای بدهند. باانصراف حرکت النهضه از معرفی نامزد خودش و کنار کشیدن تعداد دیگری از نامزدها، انتخابات ریاست جمهوری تونس بشدت دوقطبی شد.گرچه نظرسنجی‌ها پیروزی رهبر حزب ندای تونس را درمرحله اول تخمین می‌زنند، اما برخی دیگر معتقدند انتخابات پیش رو به احتمال زیاد به دور دوم خواهد کشید.