اهداف تکفیری‌ها پشت سد امنیتی ایران

علوی در این باره گفته بود: «با دستگیری 130 نفر از عوامل موثر تکفیری‌ها ضربه غیرقابل جبرانی به تیم‌های مرتبط با آنها زده‌ایم... اشراف امنیتی کاملی بر اقدامات گروهک‌های تروریستی داریم. فرصت هرگونه حرکتی را از دشمن سلب کرده و اشراف امنیتی کاملی بر کشور داریم...کشور با تهدید امنیتی مواجه نیست.»

ظهور گروه‌های تکفیری در منطقه خاورمیانه سابقه طولانی دارد و بی‌ارتباط با اهداف و اقدامات کشورهای فرامنطقه‌ای نیز نبوده است. در چند سال اخیر با بالاگرفتن بحران در کشورهای اسلامی همچون افغانستان، سوریه و عراق زمینه حضور بیشتر و اقدامات آنان فراهم شده و به دنبال آن، برخی از این گروه‌ها وارد فاز تروریستی شده‌اند. داعش امروز به نامی آشنا برای مردم خاورمیانه تبدیل شده است؛ گروهکی تکفیری که با اولویت مقابله با شیعیان، دست به اقدامات تروریستی وحشیانه‌ای می‌زند و از انتشار تصاویر و فیلم‌های اقدامات خود نیز ابایی ندارد.

ترسی که از اقدامات تکفیری‌ها در مناطق مختلف شکل گرفته است باعث حساسیت بیشتر مردم نسبت به اخبار آنان و فعالیت این گروهک‌ها شده است. این گروهک‌ها با تحرکاتی در مرزهای شرقی ایران سعی کرده‌اند خودی نشان دهند. گروهک داعش نیز که نشان داده است بخوبی از ابزارهای رسانه‌ای برای پیشبرد اهدافش استفاده می‌کند، اگر می‌توانست بی‌تمایل نبود گستره فعالیت‌های تروریستی خود را به ایران نیز توسعه دهد.

به هر ترتیب تلاش‌های این گروهک‌ها برای ضربه زدن به کشوری که در مناسبات بین‌المللی از موقعیت حساسی برخوردار است، قابل تامل و دارای پیشینه است.

افراطی‌گری، محصول گسترش اختلافات فرقه‌ای

برخی از این گروه‌ها با زمینه اولیه تعصبات دینی و مذهبی پا به عرصه فعالیت‌های نظامی و سیاسی گذاشته‌اند و برخی دیگر با دغدغه‌های اقتصادی ـ نظامی شکل گرفته و سپس با دامن زدن به تعصبات دینی، وارد فاز تازه‌ای از فعالیت شده‌اند. گروه‌هایی مانند النصره از نمونه نخست و القاعده و مولود آن، یعنی داعش از گروه‌های دسته دوم هستند. وهابیت به عنوان فرقه‌ای نوظهور در سده‌های اخیر، خاستگاه فکری بسیاری از این گروهک‌ها بوده است و به طور طبیعی در مناطقی که امکان حضور آنان می‌رود زمینه رشد تکفیری‌ها نیز دور از انتظار نیست.

جمهوری اسلامی ایران با وجود برخورداری از اکثریت شیعه همواره به حقوق اقلیت‌ها توجهی جدی داشته است و در مهم‌ترین سند بالادستی نظام یعنی قانون اساسی به حقوق آنان توجه کرده است. رویه کشورمان در برخورد با اهل تسنن نیز در سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی تعامل همراه با حفظ احترام و ادای حقوق آنان بوده است و در دولت یازدهم نیز این موضوع پررنگ‌تر از قبل ازسوی رئیس‌جمهور مورد توجه قرار گرفته است.

به هر حال تبلیغات برخی کشورهای مرتجع و تحت نفوذ وهابیت در برخی مناطق مرزی ایران و همچنین سستی برخی کشورهای همسایه در کنترل مرزهای خود، برخی از این مناطق بویژه مرزهای جنوب شرقی کشورمان را برای فعالیت این گروه‌های تروریستی، مناسب کرده است که جمهوری اسلامی ایران با تسلط امنیتی خود تلاش کرده تا عوارض این فعالیت‌ها را به حداقل برساند. البته در کنار اقدامات امنیتی، تبلیغ روشنگرانه دینی، مهم‌ترین راه مقابله در این حوزه تلقی می‌شود و مواضع مراجع تقلید در این باره نیز بر همین نکات تاکید دارد. به نظر می‌رسد روشنگری دینی و تبلیغ صحیح بخصوص در مناطق مستعد ظهور تکفیری‌ها در کاهش آسیب‌های حضور و رشد آنان اثر بسزایی دارد.

مولود نامشروع سیاست‌های غربی در خاورمیانه

پشت پرده اقدامات تکفیری‌ها در منطقه خاورمیانه و کشورهای اسلامی دست‌های پنهانی است که ردیابی آنها در ماجراهای چند سال اخیر چندان دشوار نیست. اگر دقیق‌تر به نتایج اقدامات این گروهک‌ها چه در کشورهای پاکستان و افغانستان و چه در عراق و سوریه نگاه کنیم، درمی‌یابیم تنها کشورها و گروه‌هایی که از این اقدامات سود نمی‌برند مسلمانان منطقه هستند.

برهم زدن ثبات و آرامش در منطقه خاورمیانه یکی از اهداف آمریکا از ایجاد زمینه رشد برای این گروهک‌هاست و تجربه نشان داده فقط اسرائیل است که در این منطقه جغرافیایی از گزند آنها دور می‌ماند. ناگفته پیداست تکفیری‌ها به برهم خوردن آرامش و ثبات فعلی خاورمیانه و حاکم شدن نظم تازه‌ای کمک می‌کنند که مدنظر آمریکایی هاست.

ایران به عنوان بزرگ‌ترین مانع در مسیر دستیابی آمریکا به اهداف خود در منطقه به طور طبیعی یکی از اهداف تکفیری‌ها خواهد بود. بهانه‌های مذهبی به این اهداف رنگ و بوی عقیدتی می‌دهد ولی این سیاست‌های آمریکاست که این بار با دست‌های تکفیری‌ها در کشورهای اسلامی تحقق می‌یابد. تکفیری‌ها هرچند تاکنون نتوانسته‌اند در ایران توفیقی به دست آورند اما به عنوان یکی از اهداف خود همواره درباره این کشور صحبت می‌کنند.

گزارش ایندیپندنت از اسناد کشف شده از سوی نیروهای ویژه عراق در خانه یکی از فرماندهان داعش نشان می‌دهد اهداف آنان از مسائل هسته‌ای تا حوزه تجارت ایران در موضوعاتی مانند فرش و خاویار دامنه یافته است. به هر روی ریشه‌های سیاسی و بخصوص غربی تکفیری‌ها امروز گرچه رنگ و لعاب مذهبی به خود گرفته است اما پیامدهای امنیتی و نظامی آن برای غربی‌ها چیزی نیست که بتوان آنها را کتمان کرد. بازی «ائتلاف علیه داعش» نیز که بدش نمی‌آید دامنه اقدامات این گروهک به ایران برسد هنوز پشت سد تسلط امنیتی ایران در مرزهای خود، به طرح‌ریزی در سوریه برای رسیدن به اهدافش دل خوش کرده است. وزیر اطلاعات در اظهارات هفته پیش خود در مجلس گفته بود: «مقرهای دشمن و ضعف‌ها و چالش‌های ما نسبت به تهدیدات گروهک‌ها شناسایی و نسبت به رفع آنها اقدام شده است.»

حسین اسماعیلی / جام​جم