ماجرای یک شاخص اقتصادی شگفت‌انگیز

آمارها نشان می‌دهد رشد اقتصادی ایران در فصل بهار سال 1393، پس از نزدیک به دو سال مثبت شده است. نرخ رشد اقتصادی یاد شده حاصل مقایسه میزان ثروت تولید شده در فصل بهار 1393 نسبت به فصل پیش است. این شاخص می‌تواند نشانگر خروج اقتصاد ایران از رکود و ورود به دوران رونق باشد. با این حال هستند شاخص‌های دیگری که می‌توانند چنین پیامی را به مخاطب منتقل کنند. یکی از این شاخص‌ها، شاخص MUI یا شاخص لباس زیر مردانه است.

اگر از شنیدن نام این شاخص متعجب هستید باید بدانید این شاخص توسط آلن گرینسپن که یک استاد اقتصادی و رئیس فدرال آمریکا بوده است، ابداع شده و می‌گوید هر چه میزان خرید لباس زیر مردانه در یک جامعه بیشتر باشد، اقتصاد پررونق‌تر است. در بیان چرایی این مساله گفته می‌شود لباس زیر مردانه یک نیاز انعطاف‌پذیر است و کشوی مربوط به لباس زیر آخرین جایی است که مورد توجه مدیران اقتصادی خانوار قرار می‌گیرد. از این رو اگر وضع اقتصادی یک خانواده مطلوب باشد به این نیاز توجه نشان می‌دهد. این شاخص نه یک مساله طنز، بلکه کاملا جدی و مورد توجه است تا جایی که حتی نشریه تایم در گزارش‌های اقتصادی خود از رکود و رونق به ارزش سهام شرکت‌های تولیدکننده لباس زیر توجه می‌کند.

البته به این شاخص انتقاداتی شده است. مثل این که بخشی از لباس زیر خریداری شده در بازار توسط همسران مردان خریداری می‌شود که شرایط اقتصادی چندان در تشخیص نیاز به خرید آن دخیل نیست. از آن طرف گفته می‌شود با ورود برندها، میزان خرید نسبت خود را با تعداد خرید از دست داده است (لباس‌های گران قیمت به بازار آمده‌اند و ممکن است یک لباس، اما با قیمت بالا خریداری شود). با این حال هنوز هم می‌توان برای شناخت شرایط اقتصادی در جامعه، به کمد لباس‌های زیر مرد خانه مراجعه کرد.