باج‌خواهی آمریکا از اروپا و ناتو

سال 2010 در راهبرد جدید ناتو در پرتغال عملا ساختار ناتو تغییر کرد و جنگ سایبری و هسته‌ای، پلیس جهان بودن و اجرای طرح‌های اقتصادی و سیاسی به مولفه‌های رفتاری ناتو افزوده شد. ولز در حالی امروز میزبان سران 28 عضو ناتو می‌شود که در رفتار بزرگان ناتو یعنی آمریکا، فرانسه، انگلیس و آلمان یک اصل مشاهده می‌شود و آن تلاش برای تامین بودجه ناتو است.

کارنامه ناتو نشان می‌دهد اصلی‌ترین چالش فراروی این سازمان، تامین بودجه است. این مساله در سال‌های اخیر به بحرانی برای ناتو مبدل شده چنان که رابرت گیتس، وزیر دفاع اسبق آمریکا و پس از آن پانه‌تا و چاک‌ هاگل وزیران دفاع سابق و کنونی این کشور بارها نسبت به بحران بودجه ناتو هشدار داده و تاکید کرده‌اند اگر این وضع ادامه یابد ناتو از درون فرو خواهد پاشید.

این بحران چنان است که باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا و دیوید کامرون، نخست‌وزیر انگلیس در آستانه نشست ولز تاکید کردند هدف اصلی آنها از حضور در این نشست جلب رضایت اعضا برای افزایش و تامین بودجه ناتوست. با توجه به شرایط ذکر شده این سوال مطرح می‌شود که بحران مالی ناتو چگونه ایجاد شده است و چرا اعضا از تامین بودجه آن خودداری می‌کنند؟

هرچند بحران اقتصادی جاری در اروپا از مولفه‌های مطرح در این زمینه است، اما بسیاری از ناظران سیاسی و نظامی تاکید دارند اعضای کوچک ناتو از افغانستان این تجربه را آموخته‌اند که بازی در زمین آمریکا دستاوردی برای آنان ندارد و همراهی با آمریکا جز هزینه‌های انسانی و مالی و تخریب چهره جهانی ناتو حاصل دیگری برای آنان نخواهد داشت.

بر این اساس است که بسیاری از اعضای ناتو ضمن خروج نیروهای خود از افغانستان بر افزایش نیافتن بودجه ناتو تاکید می‌ورزند و حتی به دنبال جدایی از آن هستند.

با توجه به این که آمریکا از ناتو به عنوان بازوی نظامی خود در جهان بهره می‌گیرد اکنون این سوال مطرح است که راهبرد آمریکا برای تامین منابع مالی چیست و چگونه سعی در تامین بودجه دارد؟

وادار ساختن اعضا به پذیرش تعهدات خود درباره منابع مالی ناتو و نیز سوق دادن ملت‌های اروپا به هزینه شدن بودجه‌های کشورشان در ناتو اصل اول طرح آمریکاست.

مهم‌ترین مولفه در این عرصه بالا بردن سطح هشدار امنیتی است. همزمان با نشست فعلی، آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان طرح‌های بسیاری در این زمینه ارائه کردند. بخشی از این طرح‌ها با برجسته‌سازی تنش‌های موجود با روسیه است؛ چنان که اتحادیه اروپا مقابله با تهدیدات نظامی روسیه علیه اوکراین را بهانه کرده است. در همین رابطه رسانه‌های غربی ادعای احتمال جنگ روسیه با اروپا و آمریکا را برجسته می‌سازند و مقامات ناتو همچون راسموسن، دبیرکل این سازمان نیز اظهارات متعددی مبنی بر نقش ناتو در امنیت اروپا دارد.

بخش دیگر این سناریو برجسته ساختن تهدیدات تروریستی علیه اروپا و آمریکاست. واژگانی نظیر حضور گسترده اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها در داعش و احتمال بازگشت آنان، ادعای بمب‌گذاری در متروی لندن و بالا رفتن سطح امنیتی انگلیس از «قابل توجه» به «وخیم»، انتشار تصاویری از جنایات داعش علیه اتباع اروپا و آمریکا ازجمله خبرنگار آمریکایی‌ و نیز ادعای داعش مبنی بر طراحی برای حمله به اروپا و آمریکا ازجمله این اقدامات است. حلقه تکمیلی این طرح را آغاز حملات اعضای ناتو به مواضع داعش در عراق و احتمال گسترش آن به سوریه تشکیل می‌دهد که برای جلب رضایت اعضای ناتو و افکار عمومی غرب به منظور افزایش بودجه ناتو صورت می‌گیرد.

جالب توجه آن که غربی‌ها با برجسته‌سازی سلطه داعش بر منابع نفت به عنوان نبض اقتصاد غرب سعی دارند افکار عمومی را به اقدام نظامی ناتو متقاعد سازند، اصلی که شاکله آن را افزایش بودجه نظامی تشکیل می‌دهد. نکته قابل توجه دیگر آن که غرب در روزهای مانده به برگزاری نشست ولز از سیاست یارگیری نیز بهره گرفته است.

مواضع سران غرب مبنی بر گسترش داعش در منطقه و حتی رویکرد آن به اروپا در هفته‌های آینده و البته خریدهای تسلیحاتی کشورهای عربی به بهانه مقابله با داعش و اصرارهایی که برای حضور غرب در منطقه کرده‌اند، برگرفته از همین سیاست است که برای فشار بر اعضای ناتو و افکار عمومی غرب برای افزایش بودجه ناتو صورت می‌گیرد.

به طور کلی می‌توان گفت که آمریکا که خطر حذف بازوی نظامی خود را احساس کرده تلاش دارد تا به هر نحوی شده ناتو را حفظ نماید و در این راه نیز از حربه‌های گوناگونی استفاده می‌کند که بالا بردن سطح تهدید امنیتی علیه اروپا محور این تحرکات است به عبارتی آمریکا با بحران‌سازی و ایجاد فضای رعب و وحشت به دنبال غارت منابع مالی 27 عضو دیگر ناتو است در حالی که نیات خود را پشت نقاب بشردوستی و حمایت از بشریت پنهان می‌سازد. آمریکا طرحی برای حمایت از غرب ندارد بلکه با هزینه کردن ثروت آنها در عرصه نظامی مانع از رشد اقتصادی آنها می‌شود تا سلطه خویش بر اقتصاد و سیاست آنها را حفظ کند. اوباما در میان اعضای ناتو صرفا به دنبال پول است و بس.

قاسم غفوری / جام‌جم