خاتمی: پذیرفته نیست قدرت غیر پاسخگو را بپذیریم
رییس جمهور با بیان اینکه امروز دیگر هیچ کس خود را نماینده خدا که مردم باید از هر جهت از او اطاعت کنند نمیداند، تصریح کرد: «همه دم از مردم میزنند همه رای مردم را اصل میدانند و خدمت به مردم را رسالت. این راه درازی بوده است که طی شده است.»
به گزارش ایسنا ، حجتالاسلاموالمسلمین سیدمحمد خاتمی شب گذشته در جمع وزرا، استانداران و معاونانش در مجموعه سعدآباد ، اظهار داشت: «مطمئنا نقصها و کاستیهای فراوانی در کار مدیریتی کشور و در خدمترسانی به کشور وجود داشته است.
همه دستاوردهای خوب و افتخارآمیز حاصل کار شما عزیزان و همکاران خوب من است و من هم نقصها را هرچند که در آن تاثیری نداشتهام میپذیرم و مردم هم این کار را خواهند کرد.
برای من افتخار خدمتگذاری به مردم و رای بالای آنها کافی است و اینکه امروز میتوانم در مقابل آنچه که به دست آوردهام، زیان پذیرش مشکلات و کمبود را بپذیرم ارزنده است.»
خاتمی ادامه داد: «همانگونه که امام (ره) و این ملت آرمانهای بزرگی داشتند، ما هم آرمانها بزرگی داشتیم و آنان که آرمانهای بزرگ دارند در راه رسیدن به آرمانها با مشکلاتی به بزرگی خود آرمانها رو به رو هستند.
به همین جهت با پای خسته با دل شکسته، با شانههایی که به دشواری از زیر بار مسوولیت خود را راست میکرد، با خستگی و آزردگی راه را طی کردیم ولی به یاری خدا توقف نکردیم.»
رییس جمهور افزود: «دلتنگ و ملول شدیم، ولی ناامید نشدیم. ما خود را منتسب و برآمده از اراده ملتی میدانیم که در طول تاریخ، تداوم فرهنگی او علیرغم همه فراز و نشیبها، طوفانها و بحرانها و شبیهخونها و سختیها حفظ شده است.
رمز و راز تداوم این هویت و این فرهنگ و شخصیت در تاریخ چیست؛ این ملت، ملت بزرگی است. این ملت انقلابی از جنس خود داشت.
انقلابی اسلامی در ایران اتفاق افتاد، کشورهای اسلامی فراوانی دیگری بودند ولی چنین انقلابی نداشتند.
انقلاب مردمی بود ولی این مردمی بودن ویژه ایران بود و به همین دلیل هم این انقلاب، مردمیترین انقلاب دوران اخیر تاریخ لقب خورد و این نشانه عظمت ایران است.»
وی تصریح کرد: «عظمت ایران را باید در عظمت امام (ره) و رهبری انقلاب باید دید. عظمت ایران را در ایستادگی و مقاومت جوانان مومن و مدد گرفته از روح قدسی باید دید و شناخت و ارزیابی کرد.
اگر این عظمتها نبود ملت ما در طول تاریخ نمیتوانست باقی بماند و انقلاب بزرگ او نمیتوانست اینچنین تداوم یابد.»
خاتمی گفت: «در این دوران، خدمت کردن برای این مردم خیلی مشکل است. انتظارات از خدمتگذاران هم بالاست و مطمئنا کارهای انجام نشده کم نیست.
به شهادت آمار و گواهی اهل نظر، کارهای انجام شده بسیار زیاد است. تقاضا دارم قضاوتها و آمارهای تخصصی در معرض افکار عمومی قرار گیرد.»
رییس جمهور با بیان اینکه هنوز راه ناپیموده زیاد است و انشاءالله در آینده پیموده خواهد شد ، افزود: «یک نگرانی ملت ما این بود که مبادا بر اثر بد فهمی ، چهره منور انقلاب اسلامی و آرمانهایش در زیر غبارهای ناخواسته پنهان شود و مبادا راهی که ملت ما با انقلاب خود ایجاد کرد و شگفتی آفریده بود در طوفان کجفهمیها گم شود.»
وی ادامه داد: «اسلام و رحمت ، آزادی ، گفتوگو ، تفاهم ، پیشرفت و اسلامی که در آن مردم صاحب حق و حرمتند در مقابل اسلام خشونت و ظاهرپرستی قرار دارد.
آنچه که سبب شد حقیقت اسلام در تاریخ بماند ، تلاش مظلومانه کسانی بود که در مقابل اسلام خشونت و ظاهرپرستی ایستادند.»
خاتمی با بیان اینکه در این دوران زمینه قضاوت مردم و جهان درباره این دو برداشت از اسلام فراهم شده است ، گفت: «مطمئنا اگر اسلامی که حاصل آن مردمسالاری دینی و دفاع از خصوصیات مردمسالاری دینی است وجود نداشت ، امروز با بحرانهایی بیش از انچه که وجود دارد رو به رو بودیم.
جهان متوجه شد که اولین معترض به اسلام خشونت ، ترور و ظاهرپرستی ، صدایی است که درون ملت ایران و در متن حکومتی که به نام اسلام ایجاد شده است برمیآید.
اگر ما در این رویه موفق بوده باشیم ، ولو در عرصههای سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی کار چندانی نکرده باشیم، باید راضی و خشنود باشیم.»
رییس جمهور تصریح کرد: «در این مدت در حد امکانات و اختیاراتی که وجود داشت ، کوشیدیم بگوییم قدرت امر مقدسی نیست و قدرت را میتوان نقد کرد.
بر هیچ نقدکننده قدرتی اعتراض نکردیم. همواره من و همکارانم کوشیدیم که نقاد و ناقد و منتقد را تشویق کنیم ؛ در برابر نارواییها ، ناراستیها و کجتابیها تا آنجا که به تنش در اجتماع مبدل نشود اعتراض کردیم ، برای اولین بار در موارد مختلف از حقوق اساسی ریاست جمهوری استفاده شد و بارها و بارها تذکر و اخطار قانون اساسی داده شد که در دوران پیشینیان یا انجام نمیشد یا بسیار اندک بود آن هم در امور فرعی.
در مواضع و گفتارها یک لحظه از دفاع از حقوق مردم ، آزادیهای مردم و مردمسالاری دینی که امروز نقل زبانها و نقل محافل است کوتاهی نکردیم.»
وی اظهار داشت: «شاید کسانی بودند که توقع داشتند میبایست تندتر و شتابانتر در این راه پیش رفت ، اولا حد و مرزهای ما مرز اصول و ارزشهایی بود که به آن اعتقاد داشتیم و از آنها فراتر نمیرفتیم ، شاید بودند کسانی که اصلاحطلبی را فراتر رفتن از مرزهای بنیادی میدانستند و در نتیجه بر ما خورده میگرفتند.
حد و مرز ما تنش بود و مطمئنم بسیاری از کسانی که گله دارند از اینکه چرا تا حد تنش یا تا آن سوی مرز تنش نرفتیم، اگر خدای ناخواسته در آن حد هم میرفتیم مرد میدان نبودند و در میدان نمیآمدند.»
رییس جمهور گفت: «هیچگاه از اصولی که به آن معتقد بودیم پا پس ننهادیم. مقاومت ما سبب شد که بسیاری از ارزشها به امری عادی و فرهنگی در جامعه درآید تا بدانجا که جرمهای سابق ، ارزشهای امروز به حساب آمد.
امروز دیگر هیچ کس خود را نماینده خدا که مردم باید از هر جهت از او اطاعت کنند ، نمیداند. همه دم از مردم میزنند همه رای مردم را اصل میدانند و خدمت به مردم را رسالت. این راه درازی بوده است که طی شده است.»
خاتمی تصریح کرد: «کوشیدیم که بگوییم حکومت باید پاسخگو باشد. لحظه به لحظه دایره اختیارات قدرت کم شده است و دایره پاسخگویی و مسوولیتپذیری حکومت افزایش یافته است.
ملاک توسعهیافتگی و پیشرفت واقعی در دنیای امروز به میزان حدود قدرت و میزان پاسخگویی اوست.
امروز دیگر پذیرفته نیست که قدرت غیر پاسخگو را بپذیریم و حتی قدرتهایی که خود دیکتاتورند ، به نحوی رفتار و گفتار خود را به عنوان گفتار و رفتار مطابق مصالح و خواست ملت تلقی میکنند.»
وی خاطرنشان کرد: «یکی از اختلافات اساسی ما با برخی از دوستان این بود که مساله اصلاحات را گسست از نظام و چارچوبهای پذیرفته شده میدانستند، در حالی که این چارچوبهایی نبود که یک شبه کسی آن را بشناسد و بتواند با بخشنامه آن را به ملت تحمیل کند.
مبنای نظم چیزی نیست که بخواهیم هر شبانه روز آن را عوض کنیم، باید دید که آیا در این مبنای نظم نهادها پاسخگو هستند؛ ارکان قدرت پاسخگو هستند و نهادهای مشخص برآمده از مردمند در جای خود قرار دارند و ماهیت خاص خود را دارند یا ندارند؛ اگر ندارند باید تلاش را بجای تغییر نظام به سوی تقویت و ایجاد نهادهایی که سوالکننده هستند برد.
مسالهای که متاسفانه در دوران اصلاحات بعضیها خیلی زود و شتابزده به این نتیجه رسیدند که ما دیگر دلمان از این نظام زده شد و باید نظام را عوض کرد.»
به گزارش ایسنا خاتمی در ادامه سخنانش تصریح کرد: «علاوه بر نهادهای مشخص در دنیای امروز، یک عامل مهارکننده قدرت وجود دارد و آن افکار عمومی و نمایندگان افکار عمومی است.
میزان توسعهیافتگی در دنیای امروز به میزان وجود مطبوعات، رسانههای آزاد و آزادی اجتماعات و تشکلها در جامعه است.
حداقل در حدی که مربوط به خودمان به عنوان بخشی از قدرت میشود، کوشیدیم به این مساله دامن بزنیم و آن را مشخص کرده و نه به صورت یک تابو، بلکه به صورت یک روال در جامعه به وجود آوریم. به به همین از آزادی بیان و مطبوعات دفاع کردیم.»
رییس جمهور گفت: «معتقد بودیم و هستیم که فساد ، ویرانگر موجودیت یک جامعه است ؛ اما معتقدیم بزرگترین راه مبارزه با فساد ، استقرار مردمسالاری است.
خدای را سپاسگذاریم که طرح مبارزه با فساد گرچه مبارزه با معلول است و به صورت بخشی از فساد که اقتصادی است ، مطرح شده ولی فسادهای سیاسی ، فرهنگی و اجتماعی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
طرح معلول ، یک گام به جلو برای مبارزه اساسی با فساد است حتی در عرصه مبارزه با فساد اقتصادی دولت بزرگترین گامها را در این مدت برداشته است. تعداد برخوردها و پیگیریها قابل قیاس با بخشهای دیگر نیست.
گرچه بخشهای دیگر هم در این زمینه هم کار کردهاند. مسالهای که شاید در نظر دیگران عیب باشد ، این است که هیاهو نکردیم و در همان جا که با فساد مبارزه کردیم آبروی نظام و جامعه را نیز درنظر داشتیم.»
خاتمی افزود: «امروز همه دم از پاسخگویی، مردمی بودن، خدمت به مردم ، اراده مردم و معجزه رای مردم میزنند و مگر اصلاحات جز این میخواست؛ در عرصه نظر خیلی پیش آمدیم ، بکوشیم در عرصه عمل هم چنین باشد.»
خاتمی گفت: «مطمئنا بیتجربگی، قوم گرایی ، جناح گرایی ، باندبازی ، سطحینگری و جابجا دیدن امور فرعی و اصلی ، خسارات بزرگی به اصلاحات زد اما معتقدم در ورای مشکلاتی که از درون اصل اصلاحات برای خود اصلاحات پیش آمد ، در متن جامعه اصلاحات آرام و بیوقفه پیش رفته و خواهد رفت.»
رییس جمهور تصریح کرد: «ملت ما افراط و تفریط را نفی میکند. تفریط را خیلی و پیش از این و با قدرت نفی کرده است و اجازه بازگشت آن را به عرصه نخواهد داد و از افراط هم زده شده است.
ملت ما آرامش و در عین حال حرمت میخواهد ، کار در عین حال پیشرفت میخواهد. آزادی در عین حال امنیت میخواهد و افراط و تفریط را مخالف همه اینها میداند.
یقینا ملت ما به تفریط روی نکرده است اگر از افراط هم دلزده شده باشد به تفریط روی نکرده است.
ملت ما همواره اصلاحات را خواسته و خواهد خواست و خدا کند که دوستان عزیز ما دچار اشتباه نشوند و انتخاب مردم را به معنی بازگشت به تفریط ترجمه نکنند.»
رییس جمهور اظهار داشت: «در این دوران سعی شد که زبان توده مردم به زبان نخبگان جامعه نزدیک شود، بارها گفتهام که یکی از کارهای بزرگ دکتر شریعتی که نقش موثری در پیروزی انقلاب اسلامی داشت، یکسان و نزدیک کردن زبان نخبگان به زبان تودهها بود.
ناگهان مردم کوچه و بازار دیدند که نخبگان دانشگاهی از همان ارزشها و مسائلی دم میزنند که آنها در عمق وجودشان در تاریخ با آن واژهها، ارزشها و مسائل آشنا بودند.
مفاهیمی که دکتر شریعتی مطرح کرد با آنچه که در جامعه و توده مردم رایج بود تفاوت داشت، اما این قالبها و نزدیکی زبان توده مردم با زبان نخبگان از عوامل فراگیر شدن انقلاب ما بود.»
وی گفت: «در مدت 8 سال اصلاحات با همه نقصها و کمبودها و با همه گشایشها و خوبیها و برخوردهایی که وجود داشت، زبان نخبگان ما به زبان توده مردم نزدیکتر شده است.
آنچه که ایجاد شده، یک نهال نورس است، حتی یک نسیم تند میتواند آن را خم کند و از بین ببرد چه رسد به اینکه طوفانهای بزرگ، بحرانهای داخلی و خارجی بخواهد بوزد. آنچه که به دست آمده نیاز به مراقبت و پیگری دارد.»
رییس جمهور اظهار داشت: «خدای بزرگ را شاهد میگیرم آنچه که میگویم عین اعتقاد من است. معتقدم در این دوران با بهترین مدیران و فرزندان این کشور و مخلصترین و بیادعاترین و پرتلاشترین افراد کار کردم.
نمیخواهم بگویم در مدیریت کشور نقص و عیب وجود نداشته است ولی در مجموع معتقدم با بهترین و صبورترین مدیران دوران کار کردم.
مدیرانی که هم از مخالف و هم از موافق نیش خوردند ، مدیرانی که در اوج قدرت در معرض اتهام، پیگرد و ایجاد مشکلات بودند ، مدیرانی که نمیدانستند طرح بزرگی که برای خدمت به مردم ارائه میکنند فردا به عنوان خیانت بر سر آنها کوبیده خواهد شد یا نه ، مدیرانی که گاه دیدند عظمتهایی که برای این ملت خلق شده به عنوان جرم آنها به دادگاهها کشانده شده ، مدیرانی که دیدند این افتخار بزرگ ملت ایران یعنی عسلویه تا زمانی که ریاست محترم قوه قضاییه نیامد و آن را به عنوان افتخار محسوب نکرد ، همواره دلهره داشتند که این خدمت بزرگ به ملت به عنوان جرم و کوتاهی مورد خطاب و عقاب قرار نگیرند، مدیرانی که در اوج قدرت در معرض بدترین فشارها قرار داشتند و دوستان هم آنان را به ناتوانی و غفلت تعبیر میکردند.
چقدر از دوستان ما شعار دادند که کابینه خاتمی ضعیف است و مدیران خاتمی ضعیف هستند. این کابینه ضعیف و این مدیریت ماست که امروز بالاترین دستاوردهای اقتصادی و اجتماعی و علمی کشور را دارد.
خدا را شاهد میگیرم تا امروز که کمتر از دو هفته به پایان این دولت باقی مانده است، شور و نشاط در صدر وزارتخانهها و استانداران اگر بیشتر از سال 76 و 77 نباشد کمتراز آن نیست.
یک ذره سستی در همکاران بنده وجود ندارد. امروز هر چه به دست آمده است حاصل تلاش این مدیران و همکاران است.»
خاتمی گفت: «راه روشنگری ، رشد و پیشرفت ، کار آفرینی و ارتقای حیثیت مادی و معنوی مردم ایران در جهان راهی نیست که فقط در مقام رسمی قابل پیگیری باشد ، چه بسا در مقام غیر رسمی نیز بیشتر بتوان آن را پیگیری کرد.»
رییس جمهوری اسلامی ایران گفت: «به زودی نام بنیادی اعلام خواهد شد که مقدمات حقوقی آن در حال طی شدن است و هر کس از دوستان و مدیران و دانشمندان و بزرگواران که آمادگی داشته و داوطلب حضور در آن باشند ، قدمشان روی چشم میگذارم.
امیدوارم که در این بنیاد بتوانیم در جهت خدمت فرهنگی و علمی و تحقیقاتی و کارآفرینی و تربیت مدیران برجسته و بخصوص جذب و جلب فناوریهای نوین تلاش کنیم.»
خاتمی تصریح کرد: «اگر داوطلب باشید میتوانیم به صورت دورهای این قبیل نشستها را داشته باشیم و با هم درددل کنیم. البته این پیشبینی را میکنیم که در آینده تهاجمات فراوانتر خواهد شد و ما میتوانیم حداقل در عرصه دفاع از دستاوردهایی که برای ملت بوده است به صورت جمعی بهتر کار کنیم.»
پیش از سخنان رییس جمهور، محمدرضا عارف معاون اول رییس جمهور، حمیدرضا برادران شرکا رییس سازمان مدیریت و برنامهریزی، کمال خرازی وزیر امور خارجه، احمد مسجدجامعی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، زهرا شجاعی رییس مرکز امور مشارکت زنان، علی یونسی وزیر اطلاعات، جعفر توفیقی وزیر علوم تحقیقات و فناوری، علی شمخانی وزیر دفاع و استانداران کرمانشاه و فارس به ایراد سخنرانی و ارائه گزارش پرداختند.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
