کتابخوانی نابینایان؛ حقی که جدی نمی‌گیرند

هنوز فکری هم به حال رفت و آمد بی‌دغدغه نابینایان نشده است و در اغلب شهرهای کشور، تسهیلاتی برای رفت و آمد این گروه از معلولان وجود ندارد.

علاوه براین موارد، مشکلات مسکن، مناسب‌ نبودن معابر، غیرقابل استفاده بودن ناوگان حمل و نقل عمومی برای روشندلان، مشکلات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری برای ادامه تحصیل بی‌دغدغه در مدرسه و دانشگاه و همچنین نبود فرهنگسازی مناسب برای برخورد انسانی و به دور از ترحم با نابینایان، از دیگر مشکلات نابینایان ایرانی است که حل آنها بیشتر از آن‌که به اعتبار مالی نیاز داشته باشد، به تغییر نوع نگاه مسئولان به توانایی‌های منحصر به فرد این افراد ارتباط دارد.

اما مشکل دیگری که شاید برای نابینایان علاقه‌مند به دانش و تحصیل، دست‌کمی از دیگر مشکلاتشان نداشته باشد، بحث کتابخوانی معلولان و نبود امکانات مناسب برای مطالعه است.

در بسیاری از شهرهای کشور ـ بخصوص شهرهای کوچک و دور افتاده ـ کتابخانه ویژه نابینایان وجود ندارد و حتی در بسیاری از کتابخانه‌های معمولی هم قفسه‌های ویژه‌ای برای کتاب نابینایان نداریم.

کمبود کتابخانه‌های ویژه نابینایان در اغلب شهرهای کشور، کار را به آنجا کشانده که کتابخانه‌های ویژه نابینایان در مراکز کلانشهرها، مجبور می‌شوند کتاب‌های ویژه نابینایان را به شهرهای کوچک پست کنند و نابینایان هم پس از مطالعه کتاب‌ها، دوباره کتاب‌ها را برای کتابخانه شهرهای بزرگ پست می‌کنند.

البته از شرایط کتابخوانی نابینایان ساکن در روستاها هم صحبتی به میان نمی‌آوریم، زیرا نگفته معلوم است که این گروه از معلولان روستایی، هیچ امکاناتی برای مطالعه کتاب‌های مورد علاقه‌شان ندارند.

با توجه به این‌که کتاب‌های ویژه نابینایان به دو صورت بریل و گویا منتشر می‌شود، ولی به دلیل اختصاص ندادن اعتبارات کافی، روند تولید این نوع کتاب‌های خاص هم بسیار کند است. بسیاری از نابینایان گلایه‌مندند که نمی‌توانند به منابع روز دسترسی داشته باشند و معمولا کتاب‌ها را موقعی می‌خوانند که زمان زیادی از انتشار آن می‌گذرد.

حتی این مشکل کند بودن روند تولید کتاب‌های نابینایان، دانش‌آموزان و دانشجویان نابینا را هم به زحمت انداخته است. به طور مثال، در برخی مدارس استثنایی کشور شاهد هستیم که کتاب‌های درسی دانش‌آموزان نابینا، دیر به دستشان می‌رسد و همین دیر رسیدن کتاب‌ها، خودش می‌تواند به افت تحصیلی منجر شود.

واقعیت این است که دسترسی نداشتن بی‌دغدغه نابینایان به کتاب‌، اعتبار مالی چندانی نمی‌خواهد و اصلا حرف ما هم این نیست که در یک بازه زمانی کوتاه‌، کتابخانه ویژه نابینایان در همه شهرهای کشور تاسیس شود، بلکه حرف منطقی این است که خیلی راحت می‌شود با صرف کمترین اعتبار مالی، قسمتی از فضای کتابخانه‌های معمولی در سطح شهرها را به نابینایان اختصاص داد تا آنها هم از لذت مطالعه و حق کتابخوانی محروم نمانند.