اقتصاد وارونه در قیمت بنزین و خودرو

یکی از مشکلات ملموس اقتصاد کشور ما این است که قیمت کالاهای سرمایه ای بالاتر و قیمت کالاها و خدمات مصرفی ارزان تر از حد معمول است حال آن که در شرایط آرمانی قیمت کالاهای سرمایه ای باید در توان خرید عموم مردم

کد خبر: ۶۸۷۴

و قیمت کالاها و خدمات مصرفی برای جلوگیری از مصرف بی رویه آن، بالا باشد به عنوان مثال ، در کشور ما قیمت یک خودروی نه چندان مناسب ، به حدی بالاست که قشرهای متوسط جامعه قادر به خرید نیستند و فردی با درآمد عادی برای خرید یک خودروی معمولی ، باید کل حقوق چهار، پنج سال خود را اختصاص دهد. از سوی دیگر قیمت سوخت حتی در مقایسه با کشورهای عرب نفت خیز بسیار ارزانتر است که این ارزانی باعث می شود تا اگر شخصی به هر طریقی بتواند یک خودروی حتی از رده خارج و یا با مصرف سوخت چندبرابر حد استاندارد را خریداری کند،قادر است بدون هیچ گونه نگرانی باک آن را پر کند و خواسته یا ناخواسته به صف آلوده کنندگان هوا بپیوندد در مقابل در کشورهای صنعتی و پیشرفته ، وضعیتی کاملا متفاوت با ایران حکمفرماست به این ترتیب که قیمت یک خودرو به حدی نازل است که حتی کارگران نیز قادرند تا با پرداخت کل حقوق 4 تا5 ماه خود، یک خودروی مناسب بخرند و در عوض قیمت بالای سوخت ، شخص را مجبور می کند فقط در مواقع ضروری از خودروی شخصی استفاده کند متاسفانه اختصاص یارانه های سنگین برای پایین نگهداشتن قیمت اقلام مصرفی همچون سوخت ، انرژی ،نان از یک سو و بالا بودن قیمت کالاهای سرمایه ای از سوی دیگر، موجب شده است تا این تناسب به هم بخورد ازسوی دیگر تورم بالا در چند سال گذشته به همراه کاهش درآمد سرانه مردم ، باعث شده تا ارزانترین اقلام نیز از نظر مردم گران باشد؛ به طوری که اگر دولت مثلا قیمت بنزین را براساس قیمت تمام شده به فروش برساند، مشکلات عدیده ای به وجود خواهد آمد.رفع دشواری های اقتصادی بیشتر به اندازه تحمل ما بستگی دارد. اگر با هر تغییری که دولت در تعرفه یا نرخی بامنظور تنظیم بهتر الگوهای مصرف ایجاد می کند، مخالفت بشود، به کجا خواهیم رسید؛ اگر افزایش قیمت بنزین که با چند هدف قابل دفاع )کاستن از مصرف سرانه ، کاستن از میزان یارانه ، قطع واردات بنزین در این دوره کم ارزی ، کاهش آلودگی محیطهای شهری ، عادلانه تر کردن توزیع یارانه ها، حفظ منابع نفتی کشور برای دوره های طولانی تر و افزایش صادرات نفت خام ( و احتمالا اهداف مورد قبول دیگر صورت می گیرد، با این همه مخالفت روبه رو بشود، چگونه از دولت انتظار داریم بتواند به وضعیت امروز اقتصاد کشور سروسامانی بدهد؛ما به جای آماده کردن جامعه برای رویارویی با وضعیتی دشوارتر، دایما بر توقعات جامعه می افزاییم به مردم نمی گوییم که نباید در انتظار رفاه اجتماعی بیشتر باشند به آنها تذکر نمی دهیم که کاهش درآمدهای ارزی و بروز کسری در پرداخت های داخلی و خارجی ، به همه مردم کشور آسیب می زند و هیچ کس نمی تواند خود را از آثار آن حفظ کند. اگر گفته بودیم که چرا درآمد ما کاهش یافته ؛ اگر گفته بودیم که دلایل اصلی بحران جاری چیست ؛ اگر گفته بودیم که چرا نمی توانیم تورم را مهار کنیم ؛ احتمالا بسیاری از مردم متوجه می شدند که در رفع بحران نیز نقشی به عهده آنان است و می توانند با مشارکت و همدلی با دولت، دوره بحران را کوتاه تر کنند.ما این چنین القاء کرده ایم که 60 میلیون ایرانی می توانند آسوده خاطر باشند. درحالی که بیش از 5/13 درصد از افراد در سن کار کشور از اشتغال محروم مانده اند و الگوهای مصرف ما همان گونه که به آن عادت کرده ایم ، حفظ شده است اگر می خواهیم مردم در همه کارها مشارکت کنند، چرا از آنها نمی خواهیم که در حل مسائل اقتصادی کشور نیز سهمی به عهده گیرند؛این به سود مردم نیست که مردم را غافل نگاه داریم و درهر مورد که می خواهیم از تقاضا بکاهیم ، کسانی برای حفظ وجاهت اجتماعی خودشان وارد عمل می شوند و با نادیده گرفتن واقعیت ها، دادوفغان برمی آورند که چرا مردم را تحت فشار قرار می دهیم تا از توقعات خود بکاهند اگر برای اصلاح امور با مردم یکرنگ و صادق باشیم ، خواهیم دید که مشارکت آنها راه حل های تازه ای دربرابر ما قرار خواهد داد الگوهای مصرفی ناصحیح و قیمت گذاری غیرمنطقی از دیرباز وابستگی اقتصاد به ذخایر نفتی و فراوانی آن در کشور، موجب شکل گیری الگوهای مصرفی ناصحیح از یک سو و قیمت گذاری غیرمنطقی مواد نفتی از سوی دیگر شده است این مساله بویژه درمورد بنزین حایز اهمیت است پایین بودن قیمت بنزین و افزایش بسیار ناچیز آن طی سالهای گذشته موجب به وجود آمدن مصارف غیرضروری و اسراف های بیش از اندازه شده است استفاده های بیمورد و غیرضروری از اتومبیلهای شخصی ، شیوه نادرست رانندگی که خود حاصل نبود فرهنگ مناسب رفتاری است و توجه نکردن به میزان بنزینی که به دلایل مختلف به هدر می رود، همه و همه مصرف آن را بالا برده اند و چون ضریب اهمیت هزینه بنزین به کل هزینه خانوارپایین است ، تقریبا هیچ گونه حساسیت مصرفی نسبت به تغییر قیمت آن وجود ندارد. پایین بودن قیمت ها در بخش تولید نیز باعث شده که طی سالیان سال هیچ گونه اقدامی در جهت پایین آوردن میزان سوخت مصرفی خودروهای تولید شده به عمل نیاید و درنهایت امروزه مصرف آن چنان بالاست که علاوه بر تولید داخلی ، به دلیل پایین بودن ظرفیت پالایشگاه ها، فقط در7 ماه نخست امسال نهصد میلیون لیتر بنزین وارد شده تا تکافوی مصرف داخلی را بدهد در چنین شرایطی با شروع روند کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی که کاهش درآمدهای ارزی دولت و به تبع آن ایجاد کسری بودجه را در پی داشت ، پرداخت چنین یارانه سنگینی به بنزین ، به یکی از نقاط توجه کارشناسان بدل شد و به بحثهای بسیاری که بخصوص طی چند سال اخیر آغاز شده بود، شدت بخشید اعلام طرح دولت به مجلس که در آن نرخ پیشنهادی بنزین 750 ریال بود، اوج این مباحث محسوب می شود