طرح‌های هنرمندانه در راه تولید ملی

خانه طراحان انقلاب اسلامی در توضیح آثار تازه خود در زمینه تهدید تولید ملی نوشته است: «در دنیایی که مسابقه تولید محصولات و کالاهای مختلف روزبه‌روز سرعت بیشتری می‌گیرد و یکی از دلایل این سرعت افزایش رفاه و آسایش مصرف‌کننده است، نکته قابل توجه سرازیر شدن سیل عظیم این تولیدات از کشورهای دیگر به داخل کشور ماست. این که چقدر برنامه‌ریزان و سرمایه‌داران کشور نسبت به این قضیه مسئولند و برای رفع آن برنامه‌ریزی کرده‌اند خود مقوله‌ای است که جای بحث زیادی دارد، ولی تک‌تک ما به عنوان مخاطب و مصرف‌کننده این محصولات جا دارد از خودمان بپرسیم که خرید این کالاها به چه میزان به صنعت و اقتصاد داخلی ما لطمه می‌زند؟ به چه میزان به زندگی میلیون‌ها نفری که به صورت مستقیم و غیرمستقیم با صنعت داخلی در ارتباط است لطمه می‌زند؟ به چه میزان به آسایش و رفاه اجتماعی لطمه می‌زند؟ به چه میزان؟ مجموعه حاضر تلاشی است برای بیان این مسائل در قالب تصویر.

توجه به این مسأله چنان با اهمیت است که هر روز بسیاری از تولیدکنندگان کشور در اثر ورود بی‌رویه محصولات مشابه خارجی ورشکسته می‌شوند و ناچارند کارخانه‌های خود را تعطیل کنند. شاید به همین دلیل مقام معظم رهبری سال گذشته را به عنوان سال تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی نامگذاری کردند.

خانه طراحان انقلاب اسلامی تقریبا هر ماه آثار تازه‌ای را در زمینه تبلیغات شهری ارائه می‌کند. این خانه که وابسته به سازمان فرهنگی ـ رسانه‌ای اوج است پیش از این آثار جنجالی را با موضوع «صداقت آمریکایی»، «شمر زمانه‌ات را بشناس»، «با یه گل بهار نمی‌شه» و آثار عاشورایی به صورت بیلبورد، پرتابل و بنر در معابر پایتخت به نمایش گذاشته است.

حالا آثار شعار تازه خانه طراحان انقلاب اسلامی در 50 بیلبورد، پرتابل و بنر در معابر و روی عرشه پل‌ها نصب شده است. فرامرز نجفی، مدیر سایت این خانه درباره این طرح‌ها می‌گوید: در طرح‌های تازه خانه طراحان انقلاب اسلامی با چهار طرح درباره تهدید تولید ملی مواجهیم که از میان آنها، سه طرح در خیابان‌های تهران اکران شده است.

او این طراحی‌ها را محصول کارجمعی گروهی طراح حرفه‌ای می‌داند و درباره سفارش کارها می‌گوید: معمولا موسسه اوج به طراحان سفارش می‌دهد و طراحان به صورت جمعی
به خلق طراحی‌هایی در زمینه  موضوعات ارائه شده می‌پردازند.

مدیر سایت خانه طراحان انقلاب اسلامی درباره موضوعاتی که طراحان روی آن کار می‌کنند، می‌گوید: معمولا این موضوعات براساس اتفاقات روز جامعه در زمینه‌های سیاسی و اجتماعی و اقتصادی یا بر اساس منویات مقام معظم رهبری تعیین می‌شود.

نجفی می‌گوید: برای هر پروژه مطالبی مرتبط روی سایت خانه طراحان انقلاب اسلامی قرار می‌گیرد که در آن توضیح داده می‌شود از چه مسائلی در طراحی‌ها ایده گرفته شده است.

در سه طرح جدیدی که اکران شده است، به نکات جالبی برمی‌خوریم. جدا از تنوع رنگ این طرح‌ها، با کارگر‌هایی مواجه هستیم که یا به خواب رفته‌اند یا در حال فرارند یا دچار وحشت شده‌اند. در بازخوانی این کارها می‌توان به برخی نکات اشاره کرد. از جمله این که در تصویر شماره 1، آدم آهنی را می‌بینیم که به سوی سوله کارخانه‌ای که دارای المان‌های ایرانی است هجوم آورده. در یک دست این آدم، اره‌ای روشن دیده می‌شود و دست دیگرش نیز در حال بریدن جرثقیل است. آتش زیر پای آدم آهنی گویای خشونتی است که قرار است تولید سالم را به‌ویرانی بکشاند.

در تصویر شماره 2 یک نیروی ایرانی را با لباس کار می‌بینیم که به حالت یک فرد مرده دراز کشیده و پارچه‌ای از بارکد مانند کفن روی او را پوشانده است. کلاه ایمنی و دستکش‌های او روی کفن قرار گرفته‌اند. این تصویر بیش از هر چیز همان شعار نوشته شده در کنار تصویر را به ذهن متبادر می‌کند: خرید کالای خارجی، مرگ سرمایه ملی.

در تصویر شماره 3 نیز اژدهای نهفته درون بارکدها، کارگران را فراری می‌دهد. بارکدها در این تصویر به مثابه قفس این اژدها عمل می‌کنند، اگرچه این اژدها محبوس است، اما باز همچنان رعب‌آور است که نیروهای کار مجهز به کلاه ایمنی و لباس کار، باز هم چاره‌ای جز فرار نمی‌بینند.

در مجموع باید گفت اگرچه سطح کیفی این آثار در مقایسه با دیگر اقدامات مشابه تا حدی فراتر است، اما باز هم تکرار برخی مضامین در میان همین سه اثر نشان می‌دهد که انگار طراحان مجموعه خیلی نتوانسته‌اند به خلق ایده‌های بیشتر دست پیداکنند. نمونه‌اش این که وجود بارکد در دو طرح از میان سه طرح، قدری بی‌سلیقگی جلوه می‌کند. همچنین نقد دیگر به طرح‌ها این است که اگرچه مخاطب این تابلوها مخاطبان عام از همه اقشار جامعه با همه سنین هستند، ولی طراحان باید آثاری به دور از شعارزدگی پدید آورند. آثاری که خود به تنهایی و بدون اتکا به نوشته‌های کنارشان مفاهیم مختلفی را به مخاطب القا کنند و از طرف دیگر باعث ارتقای بینش بصری شهروندان شوند و البته باید مراقب برخی واکنش‌ها هم بود و با علم حساسیت‌‌ها و سیاست‌های کلی کشور یک طرح را به نمایش عمومی درآورد تا داستان یک بام و دو هوا نشود و اختلافی میان مدیران فرهنگی کشور در پایگاه‌های مختلف پدید نیاورد.