طرح انتقال پایتخت چه تاثیری بر گردشگری تهران دارد؟

تهرون تهرون که می‌گن جای قِشَنگیه!

عبدالحسین سپنتا در فیلم «دختر لر» نخستین فیلم ناطق ایرانی دیالوگی دارد که هنوز که هنوز است و بعد از یک قرن از ساخت این فیلم همچنان یکی از دیالوگ‌های مشهور سینمای ایران است. روح‌انگیز سامی‌نژاد در همان نخستین حضور سینمایی‌اش ، درواقع یکی از دو بازی عمرش، یکی از معروف‌ترین دیالوگ‌های تاریخ سینمای ایران را گفت. وقتی جعفر از او می‌پرسد که: میای بریم تهرون؟ او با آن لهجه شیرینش می‌گوید: «تهرون؟! تهرون تهرون که میگن جای قشنگیه!»

کد خبر: ۶۳۳۳۲۴

تهران از پایتخت برود

تهران برود یا بماند؟ این سوال این روزهاست. از مرد و زن نشسته در تاکسی‌های شهر گرفته تا مقامات و مسئولان در رسانه‌ها. تمام مشکلات این کلانشهر از هفته‌های گذشته با تصویب طرح انتقال پایتخت در مجلس قرار است حل شود. طرحی که سابقه‌ای چند دهه‌ای داشته و به باور کارشناسان اجرایش هم چند دهه‌ای طول می‌کشد. اما انتقال پایتخت اداری از تهران به شهری دیگر چه تاثیراتی می‌تواند روی گردشگری داشته باشد؟ فارغ از تمرکززدایی امکانات و زیرساخت‌ها در امر گردشگری اصلا سوالی که مطرح می‌شود این است که تهران در گردشگری ایران چه جایگاهی دارد که با انتقال پایتخت آن جایگاه به مخاطره می‌افتد یا تقویت می‌شود؟

هرچند برای این حکایت مثل چند دهه گذشته سرانجامی وجود ندارد و حتی خود مسئولان همچون وزرای دولت این طرح را در حد «یک ایده» می‌دانند و بسیاری دیگر آن را «غیرعملیاتی» و «ناممکن» می‌دانند، اما گردشگری شهری همچون تهران در میانه طرح انتقال پایتخت اداری به چه سرانجامی می‌رسد؟

پایتخت اداری جاذبه می‌شود

جالب است که بدانید امروزه دومین عامل سفرها و ترددها در شهر تهران توسط افرادی صورت می‌گیرد که با وزارتخانه‌ها و ادارات دولتی سر و کار دارند و در همایش‌ها و جلسات حضور پیدا می‌کنند. با این حساب درصد آمار سفر به تهران با انتقال پایتخت کاهش پیدا می‌کند. با یک دورنمای کلی می‌توان گفت اولین زیان به هتلدارانی می‌رسد که همین همایش‌ها و کارهای اداری بخش قابل توجهی از درآمد آنها را شکل می‌داد. از طرف دیگر می‌دانیم که سفر به قصد انجام کار هم بخشی از گردشگری است. با این حساب می‌توان گفت کوچ همه آنها که برای کارهای اداری به تهران سفر می‌کردند به پایتخت جدید بیشتر از آن‌که بخواهد ضرری به گردشگری تهران برساند باعث رونق گردشگری در پایتخت جدید خواهد شد.

دولت برود، تهران بماند

یکی از مهم‌ترین دلایل طرح انتقال پایتخت تراکم جمعیتی و ترافیکی و همچنین آلودگی هوای تهران بوده که عمده رفت و آمدهای داخلی در تهران مرتبط با حوزه دولت است.

در گذشته به‌دلیل موافقت‌ها و مخالفت‌ها با طرح انتقال پایتخت گزینه‌های دیگر از جمله انتقال بخشی از فعالیت ارگان‌ها به شهرهای دیگر مطرح شده بود، البته در طرح اخیر، به انتقال پایتخت سیاسی و اداری اشاره شده و این در حالی است که تهران از جهات دیگری مثل اقتصادی، علمی ، تکنولوژیکی و البته سیاسی جایگاه ویژه‌ای به خود اختصاص داده است. هرچند طرح انتقال پایتخت دوباره به محاق می‌رود و با معضلاتی همچون آلودگی هوا، ترافیک و البته بحرانی به نام زلزله دوباره بازمی‌گردد، اما شاید بتوان نتیجه گرفت که انتقال پایتخت به شهر دیگری ـ با وجود همه مشکلاتی که گردشگری این کلانشهر دارد ـ شاید تاثیر چندانی در گردشگری نداشته باشد.

سمیه نیکانلو

انتقال معضلات از تهران

مقوله جذب گردشگر یکی از موضوعاتی است که باید در اولویت‌های این طرح مد نظر قرار گیرد و بخشی از بررسی‌های مربوط در این بحث را به خود اختصاص دهد. هم‌اکنون کلانشهر تهران، با توجه به جاذبه‌های بی‌شمار گردشگری و امکانات و زیرساخت‌های قابل توجهش، غالبا یکی از مقاصد اولیه گردشگران به‌شمار می‌آید که البته تغییر پایتخت تأثیرات متفاوتی روی جذب گردشگر، بخصوص گردشگران این شهر دارد.

در این شرایط باید به مشکلات متعددی که باعث انتقال پایتخت شده است هم گوشه چشمی داشته باشیم که شاید مهم‌ترینش ترافیک بیش از حد خودروها و به تبع آن آلودگی مرگبار هوا اشاره کرد ـ معضلی که این روزها حسابی مشکل‌ساز شده است ـ همین عامل و انعکاس اخبار آن در رسانه‌های جهانی، بسیاری از گردشگران را از سفر به چنین شهرهایی برحذر می‌دارد و این انتظار می‌رود که با انتقال پایتخت از درصد آلودگی هوا کاسته شده و جذب گردشگر در این شهر افزایش یابد.

شاید اساسی‌ترین گامی که قبل از تعیین مناسب‌ترین مکان باید در نظر داشت توجه به تحقق کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی و ترافیک سنگین شهری، حفظ و توسعه نقاط قوت کلانشهر تهران بر افزایش جذب گردشگر در این چشم‌انداز بیست و پنج ساله است.