نواختن زنگ‌ها برای تله‌فیلم‌ها

گرچه در این میدان گسترده و انبوه تولید، آنچه می‌تواند سبب درخشش عیار یک اثر شود، کیفیت آن است. بارها و بارها در همین قاب کوچک ـ که از معدود جاهایی است که هر هفته به ارزیابی تله‌فیلم‌ها می‌پردازد ـ منتقدان به نقاط ضعف و قوت فیلم‌های تلویزیونی اشاره کرده‌اند و به نظر می‌رسد تأکیدی که امسال بر جدی‌تر برگزار شدن داوری در جشنواره جام‌جم صورت گرفته، سازندگان و دست‌اندرکاران 42 فیلم انتخاب شده برای مسابقه را هم از بابت حضور در مرحله نهایی رقابت در این بخش، خوشحال کرده باشد و خیلی‌ها به جایزه جشنواره فکر نکنند!

آنچه به عنوان پاشنه‌آشیل فیلم‌های تلویزیونی مطرح است و در نقدها بارها به آن اشاره شده، معضل فیلمنامه است و اگر داوران جشنواره جام‌جم در این بخش (متشکل از تاجبخش فنائیان، علی‌اصغر داوودآبادی، اکبر نبوی، پرویز شیخ طادی، حسین یاری، محمد کاسبی و مسعود نقاش‌زاده) بتوانند در قضاوت خود و نیز در قالب بیانیه، برای تخصصی‌تر کردن و علمی‌سازی تعریف فیلم تلویزیونی و فیلمنامه‌نویسی در رسانه تلویزیون و در قالب فیلم90 دقیقه‌ای راهکاری بیابند، خدمت بزرگی به این عرصه از رسانه ملی کرده‌اند؛ خدمتی که سودش به مخاطبان انبوه تلویزیون می‌رسد و بس!

اگر این اتفاق رخ دهد، آنها که معتقدند بودجه‌های پایین دلیل اصلی تبدیل شدن معضل فیلمنامه به پاشنه‌آشیل فیلم‌های تلویزیونی است، شاید به ارزیابی تازه‌ای دست یابند؛ چه‌بسا کارهای پرخرجی که نتیجه نامطلوبی داشته‌اند و کارهای جمع‌وجور و ارزانی که فیلمنامه، نقطه‌قوت آنها بوده است.

اگر قضاوت در این بخش، علمی و تخصصی صورت گیرد، این که فیلمنامه‌نویس شخصیت‌پردازی بلد است یا فقط ممیزی موجب الکن شدن شخصیت فیلم‌های تلویزیونی می‌شود، از یکدیگر تفکیک خواهد شد و اگر داوری‌های این بخش از عیار لازم برخوردار باشد، کاربلدی و توانایی در سفارشی‌سازی از آنچه این روزها، ساخت فیلم سفارشی را به یک پدیده مذموم بدل کرده، جدا می‌شود.

جشنواره جام‌جم در بخش فیلم‌های تلویزیونی، می‌تواند چنان هویتی به این آثار بدهد که دیگر در جشنواره‌های سینمایی شاهد حضور تله‌فیلم‌ها نباشیم و این صحنه بارها تکرار شده را نبینیم که بهترین فیلم یک جشنواره سینمایی، یک فیلم تلویزیونی باشد. نه این که بخواهیم جلوی تعامل تلویزیون و سینما را بگیریم یا فعالان تلویزیون را از موفقیت در عرصه دیگر، برحذر داریم. مسأله هویت فیلم تلویزیونی است که جشنواره جام‌جم می‌تواند بر حرمت آن بیفزاید.

فرشید محبی