واکنش‌ها به «نه» اکراین به اتحادیه اروپا

آن‌گونه که منابع خبری گزارش دادند، روز جمعه همزمان با سالروز انقلاب نارنجی بیش از 3000 نفر از معترضان در میدان استقلال کی‌یف (مرکز انقلاب نارنجی) گردهم آمدند تا از خواسته خود و بازگشت به سمت غرب حمایت کنند.

برخی نمایندگان احزاب مخالف در پارلمان اکراین و همچنین برخی رجال سیاسی و اجتماعی برای مردم سخنرانی کردند. این تجمع اعتراض‌آمیز در محیطی آرام برگزار شد و نیروهای پلیس فقط در میدان و برای حفظ نظم حضور داشتند.

به گزارش فارس، علاوه بر کی‌یف در دیگر شهرهای بزرگ اکراین از جمله چرکسگ، خارکوف، لوف، دونتسک و اودسا نیز تظاهراتی علیه تصمیم اخیر دولت برگزار شد. بزرگ‌ترین این تظاهرات در شهر لوف در استان لوفسکی با حضور بیش از 6000 نفر برگزار شد که مردم شرکت‌کننده خواستار برکناری دولت نیکلای آزاروف و امضای هرچه سریع‌تر توافق‌نامه با اتحادیه اروپا شدند.

یکی از خواسته‌های مهم اتحادیه اروپا در این توافق‌نامه آزادی یولیا تیموشنکو، نخست‌وزیر پیشین اکراین و یکی از رهبران انقلاب نارنجی است. تیموشنکو که این روزها در بیمارستان به سر می‌برد، پس از شنیدن این خبر گفت: اگر لغو تقاضای اتحادیه اروپا برای آزادی وی، ویکتور یانوکوویچ، رئیس‌جمهور اکراین را متقاعد به امضای این توافق‌نامه می‌کند، حاضر است از اتحادیه اروپا بخواهد تا از این شرط خود دست بردارد. اتحادیه اروپا هنوز درباره این مساله واکنشی نشان نداده است.

تیموشنکو همچنین از مردم اکراین خواست تا در اعتراض به این تصمیم دولت به خیابان‌ها بیایند. وی خطاب به رهبران دولت گفت: با مخالفت درباره امضای این توافق‌نامه، شما بزرگ‌ترین اشتباه زندگی‌تان را مرتکب می‌شوید. شما طرف روسی را انتخاب کرده و مجبور خواهید شد طبق برنامه روسیه حرکت کنید.

پافشاری دولت

این در حالی است که دولت اکراین بر تصمیم خود مبنی بر امضا نکردن این توافق‌نامه تاکید می‌ورزد و دلایل مشخصی را برای این کار ارائه می‌کند. نیکلای آزاروف، نخست‌وزیر اکراین جمعه شب با حضور در یک برنامه تلویزیونی عنوان داشت اگر دلایل وی برای توقف روند امضای توافق‌نامه با اتحادیه اروپا بدون پایه و اساس و اشتباه بود، حاضر است از سمت خود کناره‌گیری کند.

آزاروف در توضیح دلایل تصمیم خود گفت: مقامات کی‌یف از طرف اروپایی خواسته بودند با کاهش حجم مبادلات بازرگانی با روسیه به آنها در برقراری مبادلات بازرگانی دوجانبه کمک کند، ولی هیچ تضمینی در این رابطه به دست نیامد.

بنابر گفته وی، دولت اکراین تقاضا کرده بود اتحادیه اروپا کمک کند تا توافق‌نامه جدیدی با صندوق بین‌المللی پول برای دریافت اعتبار مالی امضا شود، اما با گذشت چند ماه طرف اروپایی هیچ پاسخی به این درخواست نداده است.

گفته می‌شود دولت اکراین علاوه بر توقف مذاکرات با مقامات اتحادیه اروپا، بر ضرورت توسعه روابط اقتصادی با روسیه و کشورهای دیگر عضو اتحاد گمرکی (قزاقستان و بلاروس) تاکید کرده است.

واکنش‌های بین‌المللی

تصمیم ناگهانی دولت اکراین و انصراف از همگرایی با غرب واکنش‌های بین‌المللی گسترده‌ای را به همراه داشته است. بر همین اساس، جو بایدن، معاون رئیس‌جمهور آمریکا روز جمعه با ویکتور یانوکوویچ، رئیس‌جمهور اکراین تماس تلفنی برقرار کرد و طی آن، ناخرسندی خود را از این تصمیم ابراز کرد. کاخ سفید نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد: اعتقاد ما این است که همکاری نزدیک‌تر با اروپا، یک فرصت راهبردی برای تقویت دموکراسی و بازگرداندن شکوفایی به اقتصاد اکراین، در اختیار این کشور قرار می‌دهد.

از سوی دیگر، کاترین اشتون، مسئول اصلی سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز با ابراز تاسف نسبت به این مساله اعلام کرد: امضای توافق‌نامه اتحاد اکراین و اتحادیه اروپا به این کشور کمک می‌کرد تا زودتر با صندوق بین‌المللی پول درباره دریافت اعتبارات به توافق برسد.

در همین حال، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه برخلاف اتحادیه اروپا و آمریکا از این تصمیم حمایت و طرف‌های اروپایی را مورد انتقاد قرار داد. پوتین گفت: اظهارات مقامات اتحادیه اروپایی در برخورد با تصمیم دولت اکراین اعمال فشار بر مقامات کی‌یف است. رئیس‌جمهوری روسیه در عین حال اعلام کرد تصمیم اتحادیه اروپا برای انجام مذاکرات سه‌جانبه با روسیه و اکراین، امتحان مهمی برای این سازمان خواهد بود.