عزاداری کربلا مقابل دوربین‌های تلویزیون

تلویزیون هر سال در ایام محرم و بویژه در روزهای عاشورا و تاسوعا، عزاداری شیعیان ایران و جهان را به نمایش می‌گذارد. اما امسال پوشش تصویری عزاداری‌ها از دو نکته قابل توجه برخوردار بود؛ عزاداری‌های اقوام مختلف با گویش‌ها و لهجه‌های بومی از شبکه‌های سراسری به نمایش درآمد، همچنین تصاویر جامع و باکیفیتی از عزاداری شیعیان در حرم امام حسین (ع)، حضرت ابوالفضل و بین‌الحرمین از شبکه‌های مختلف تلویزیون پخش شد.

پوشش برنامه‌های عزاداری شیعیان و عاشقان امام حسین (ع) در کربلای معلی، از دو برنامه تلویزیونی «بر آستان خورشید» و «کوی محبت» به نمایش درآمد.

بر آستان خورشید به تهیه‌کنندگی مهدی زمانی بیدختی از شبکه سه پخش می‌شود و هر سال مراسم مذهبی مرتبط به عتبات عالیات در عراق را به تصویر می‌کشد.

بیدختی درباره برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته برای پوشش تصویری مراسم عاشورا و تاسوعا و دیگر برنامه‌های سوگواری در کربلا توضیح داد: نزدیک دو ماه قبل از آغاز ماه محرم با دفاتر حرم‌های مطهر امام حسین (ع) و حضرت ابوالفضل(ع) نامه‌نگاری کردیم؛ چون دریافت مجوز فیلمبرداری از این حرم‌ها از سوی دفاتر اعلان که احتمالا همان ستادهای تبلیغاتی هستند، صورت می‌گیرد.به گفته این تهیه‌کننده، بعد از دریافت مجوز، مکان مناسب دوربین‌ها تعیین و جانمایی و تشریفات لازم برای حضور و فعالیت گروه‌های تصویربرداری انجام شد.

تهیه‌کننده برنامه «در آستان خورشید» درباره نحوه همکاری با دفاتر گفت: خوشبختانه از آنجا که برنامه در آستان جانان در طول سال برنامه‌های مختلف عتبات عالیات را پوشش می‌دهد، شبکه‌سه به عنوان یک شبکه فعال در این حوزه شناخته می‌شود و ارتباط خوبی با متولیان حرم‌های مطهر در کربلای معلی داریم.

بیدختی درباره نحوه استقرار گروه‌های تصویربرداری در کربلای معلی گفت: از اولین روزهای محرم، مراسم عزاداری امام‌حسین (ع) را که با نصب پرچم سیاه روی گنبد حرم این بزرگوار آغاز می‌شود، به تصویر کشیدیم.

بر اساس اظهارات این تهیه کننده، تجهیزات فنی مانند وسایل حرکتی، دوربین و دیگر دستگاه‌های ارتباطی در عراق اجاره می‌شود.

وی در این باره گفت: اجاره تجهیزات به لحاظ مالی به صرفه است و مشکلات کمتری دارد. به عنوان نمونه ورود دستگاه SNG یا فرستنده سیار ماهواره‌ای به عراق بسیار دشوار است، اما امکان اجاره این تجهیزات وجود دارد.

استفاده از نیروهای بومی یا افراد آشنا به زبان عربی از دیگر راهکارهای بیدختی و همکارانش برای ارائه برنامه‌های هرچه بهتر و تصاویر مطلوب‌تر از عتبات عالیات است. همچنین دوربین‌های برنامه بر آستان خورشید بیشتر نقاط کربلا و عتبات عالیات مراسم سوگواری را پوشش دادند.

وی درباره پوشش خبری مراسم عاشورا و تاسوعا از سوی دیگر کشورهای مسلمان و غیرمسلمان توضیح داد: شبکه‌های عراقی و برخی خبرنگاران به صورت پراکنده گزارش‌هایی تهیه می‌کنند، اما جمهوری اسلامی ایران تنها کشوری است که رادیووتلویزیون آن از ابتدا تا انتهای دهه اول محرم، عزاداری‌ها و برنامه‌های مذهبی را از عتبات عالیات پوشش می‌دهد.

تصاویر تهیه‌شده از عتبات عالیات و گزارش‌های زنده برنامه بر آستان خورشید علاوه بر شبکه سه در شبکه‌های یک، تهران، واحد مرکزی خبر و شبکه‌های برون مرزی جام‌جم نیز به نمایش درآمده است. امسال تصاویری که از سوی برنامه‌سازان ایرانی از عزاداری‌های عاشورا و تاسوعا تهیه شده در فضای مجازی با استقبال بسیار روبه‌رو شده است. زمانی بیدختی در این باره گفت: گزارشی که از حرم حضرت رقیه (س) تهیه کرده بودیم، در فضای مجازی و بویژه در شبکه یوتیوب با استقبال بسیار روبه‌رو شده‌است و بسیاری از شبکه‌های عربی مانند الغدیر، الانوار و المهدی این گزارش را با زیرنویس فارسی به مخاطبان خود ارائه کردند.

این تهیه‌کننده درباره کپی‌رایت این برنامه و مجوز نمایش از شبکه‌های دیگر گفت: تلویزیون و شبکه دو رسما اعلام کرده که نمایش این تصاویر به لحاظ شرعی و قانونی بلامانع است.

از دیگر برنامه‌هایی که به پخش زنده و ارائه گزارش‌های تصویری از کربلای معلی اختصاص داشت، می‌توان به «کوی‌محبت» اشاره کرد که هر روز ساعت 19 و 30 به تهیه‌کنندگی و با اجرای سیدمصطفی موسوی از شبکه دو به نمایش درآمد. این برنامه که آخرین قسمت آن شب گذشته از شبکه دو پخش شد، بخش‌های مختلفی دارد که از آن جمله می‌توان به گزارش‌های مردمی، گزارش عزاداری‌ها و سخنرانی‌های حاج‌آقا محمدی اشاره کرد.

موسوی درباره این برنامه و نحوه حضور در عراق گفت: همان‌طور که تصویربرداری در حرم امام رضا(ع) در کشور ما تابع قوانین و مجوزهای خاصی است، در عراق و عتبات عالیات هم قوانینی وجود دارد که ما ملزم به رعایت آنها هستیم و باید مجوزهای لازم را اخذ کنیم. وی درباره تفاوت گزارش‌های برنامه کوی محبت با برنامه بر آستان خورشید گفت: از آنجا که کوی محبت از شبکه دو پخش می‌شود، بیشتر به مسائل مرتبط با خانواده، کودک و نوجوان توجه دارد و در تهیه گزارش‌ها، تولید آیتم‌ها و انعکاس اخبار این رویکرد مدنظر قرار می‌گیرد.

تهیه‌کننده برنامه کوی محبت از پخش مراسم اربعین امام‌حسین(ع) در برنامه کوی محبت خبر داد و گفت: پیاده‌روی عاشقان سیدالشهدا(ع) در روز اربعین به صورت زنده از شبکه دو پخش خواهد شد.