گردش چرخ‌ها با روغن‌های سوخته آشپزی

بیودیزل چیست؟

بیودیزل نوعی سوخت قابل تجزیه و در عین حال تجدیدپذیر است که از روغن‌های حیوانی و گیاهی تولید می‌شود. نقش این سوخت در کاهش شمار قابل توجهی از انواع آلاینده‌های هوا سال‌ها مورد تائید قرار گرفته است. این که سوخت‌های دیزلی دقیقا باعث کاهش چه‌نوع آلاینده‌هایی می‌شوند، بستگی به نوع سوخت و کمیت یا میزان مصرف آنها دارد و در این معادله نوع موتور خودرو چندان تاثیری نخواهد داشت، اما در مجموع بیودیزل‌ها فاقد آلاینده‌هایی همچون گوگرد و سولفات هستند که در ریزش باران‌های اسیدی نقش مهمی به عهده دارند. طبیعی است حذف آنها می‌تواند ارمغانی برای طرح‌های هوای پاک قلمداد شود، اما از طرف دیگر با مصرف این نوع سوخت، میزان کمتری آلاینده‌های هیدروکربنی و آروماتیک، گاز دی‌اکسیدکربن، مونواکسید، اکسیدهای نیتروژن، ذرات معلق و بعلاوه انواع و اقسام گازهای گلخانه‌ای وارد جو خواهد شد.

انواع بیودیزل

بیودیزل‌ها انواع گوناگونی دارند. آنها می‌توانند از روغن کانولا یا دانه کلزا، سویا، هسته درخت خرما یا حتی از روغن‌های سوخته تهیه شده باشند. تاثیر سوخت هر یک از این مواد و میزان آلودگی که تولید می‌کنند نیز قطعا با یکدیگر متفاوت است. بیودیزل‌ها می‌توانند 100 یا 99 درصد باشند که از آنها با عنوان بی 100 هم یاد می‌شود یا این که می‌توانند با درصدهای متفاوتی با دیگر سوخت‌های دیزلی ترکیب شده باشند. بیودیزل 5 یا بی 5 از 95 درصد سوخت دیزلی و تنها 5 درصد بیودیزل تشکیل شده و بیودیزل 20 یا بی 20 از تلفیق 80 درصد سوخت دیزلی و 20 درصد بیودیزل تهیه شده. در مجموع هر قدر که درصد بیودیزل بیشتر باشد، آن سوخت از دیدگاه زیست‌محیطی مطلوب‌تر و میزان آلودگی آن‌هم کمتر است. یکی از مزایای عمده بیودیزل‌ها این است که نه‌تنها می‌توانند به عنوان یک سوخت جایگزین مطرح باشند؛ بلکه حتی می‌توانند با دیگر انواع سوخت هم ترکیب شوند و این خود یکی از مزایای بالقوه آنهاست.

نحوه تهیه بیودیزل‌ها

سوال اینجاست که آیا بیودیزل دقیقا همان روغن گیاهی است که ما در منزل استفاده می‌کنیم؟ پاسخ منفی است چراکه بیودیزل‌ها باید از برخی استانداردهای خاص صنعتی برخوردار باشند تا بتوانند کارایی خود را در عمل هم به اثبات برسانند. در نتیجه تنها بیودیزل‌هایی ارزشمندند که علامت استاندارد داشته باشند و از سوی مراکز ذی‌صلاح تائید شده باشند. پروسه تولید سوخت از روغن‌های سوخته آشپزخانه نه‌تنها ارزان، بلکه در عین حال ساده است.

برای تهیه بیودیزل یک لیتر روغن گیاهی اعم از کانولا، ذرت یا حتی سویا به همراه 5‌/‌3 گرم هیدروکسیدسدیم و 200 میلی لیتر متانول لازم است. روغن گیاهی را معمولا در وهله نخست تصفیه کرده سپس بادیگر ترکیبات مخلوط می‌کنند.

مجموع این ترکیبات باید در یک همزن با سرعت پایین با یکدیگر مخلوط شود، اما توجه داشته باشید تمام اینها واکنش‌های شیمیایی هستند و در جای خود می‌توانند خطرناک باشند. رعایت نکات ایمنی در زمان تهیه این سوخت بسیار مهم است، چراکه به عنوان مثال برخی از ظروف مانند ظروف پلاستیکی به دلیل احتمال واکنش‌پذیری برای این کار مناسب نیستند.

نکته مهم دیگر سمی بودن ظروفی است که از آنها برای تهیه چنین سوخت‌هایی استفاده می‌شود، لذا بهتر است چنین فرآیندی حتما در یک محیط آزمایشگاهی مناسب دنبال شود. / ضمیمه سیب

فرناز حیدری