بازکردن قفل قابلیت‌های کلیدی ویندوز 8

اگر شما سیستم جدیدی را جمع کرده‌اید یا می‌خواهید کارت‌گرافیک رایانه دسکتاپی را که سیستم عاملش ویندوز 7 است ارتقا دهید، غیرممکن است با این مشکل مواجه شوید. برای ارتقای کارت گرافیک ابتدا باید گرداننده‌های نرم‌افزاری (درایور) کارت‌گرافیک را لغو نصب (پاک) کنید، سیستم را خاموش کرده و کارت‌گرافیک قدیمی را جایگزین جدید کنید، اما در سیستمی که از پیش ویندوز 8 روی آن نصب‌شده باشد، حتما شما با این کار به در بسته می‌خورید و تا زمانی که گرافیک بدرستی نصب شود، هیچ تصویری روی صفحه نمایش نخواهید داشت.

البته ممکن است کارت‌گرافیک شما به صورت شانسی توسط ویندوز شناخته شده و کار کند، اما در این حالت شما تصویر دسکتاپ ویندوز را فقط زمانی خواهید داشت که ویندوز کاملا بالا بیاید که البته این یک راه حل عملی برای طولانی مدت نیست. در این حالت سیستم را خاموش کرده، کارت گرافیک جدید را بردارید و گرافیک قدیمی را جانشین آن کنید. ما در راهنمای این کارگاه قصد داریم برای شما توضیح دهیم مشکل پیش آمده از کجاست و چگونه می‌توانید آن را برطرف کنید.

مشکل با یو.ای.اف.آی

هر سیستم رایانه‌ای که تاخت و تازش روی بستر نگارش 64 بیتی سیستم عامل ویندوز 8 باشد، باید حتما باید به جای بایوس (BIOS) سنتی از یک لخت‌افزار UEFI استفاده کند. این کار مزیت‌های بی‌شماری دارد که یکی از آنها پشتیبانی از دیسک سخت با ظرفیت‌های بزرگ و گرداننده‌های سخت‌افزاری مخصوص قطعات مدرن 64 بیتی است. این قابلیت سیستم را قادر می‌کند زمان استارت‌آپ را کم کرده و خیلی سریع‌تر از حالت هایبرنیشن درآید که اینها خود جزو قابلیت‌های کلیدی ویندوز 8 است. در این بین یک عنصر امنیتی نیز نقش دارد؛ اگر حملات بوت کیت پیش بیاید با UEFI، سرعت عمل مقابله و انعطاف‌پذیری نسبت به بایوس سبک قدیمی به مراتب بیشتر است، اما این حالت یک جنبه منفی هم دارد، زیرا ممکن است قابلیت‌های امنیتی جدید موجب شود سیستم رایانه فقط سیستم‌های عامل خاصی را مجاز بداند و روی انواع دیگر قفل شود.

مایکروسافت قابلیتی را در رایانه‌های دسکتاپ جدید با ویندوز 8 از پیش نصب شده گذاشته است که بوت فعال شده امن (Secure Boot enabled) نامیده می‌شود. اگرچه این قابلیت امنیت را بهبود می‌بخشد، اما این مشکل را دارد که سیستم‌های عامل را که مطابقت کامل با فناوری‌هایی لازم ندارد، از نصب و اجرا شدن روی آن رایانه بازمی‌دارد. خود این مساله در کار ارتقای کارت گرافیک مشکلی ایجاد نمی‌کند، اما اشکال هنگامی پیش می‌آید که کارت گرافیک نیز از یک بایوس برای شناساندن خود به سیستم در آغاز کار بهره می‌برد که بیشتر بایوس‌های کارت‌های گرافیکی با یو.ای.اف.آی قابل انطباق نیست. خوشبختانه یو.ای.اف.آی قابلیت انطباق با نگارش‌های پیشین را در خود دارد، اما به این نیاز دارد که این قابلیت با یک کلید (سوئیچ) مخصوص به نام مقیاس پشتیبانی انطباق (CSM) در درون خود یو.ای.اف.آی فعال شود. اشکال ناشی از وضع نیازمندی‌های مایکروسافت (Microsoft’s requirements state) مربوط به سی.اس.ام غیرفعال شده آن سیستم به اضافه بوت امن (Secure Boot) فعال شده است که از نصب شدن کارت‌های گرافیکی ممانعت به عمل می‌آورد.

راه‌حل

در این حالت شما برای ارتقای کارت گرافیک دو راه اصلی پیش رو دارید؛ اول این‌که با نصب یک یو.ای.اف.آی بایوس جدیدتر امنیت کارت گرافیک را برقرار کنید؛ البته این راه‌حل تا موقعی که تولیدکنندگان VBIOS منطبق لازم را انتشار ندهند، کاربرد دارد. راه‌حل دوم این است که تنظیمات یو.ای.اف.آی سیستم خود را باز کرده تا ببینید آیا می‌توانید سی.اس.ام را برای کارکرد صحیح کارت گرافیکتان فعال کنید؟ یکسری از مادربوردها در حالی که تنظیمات مشخصی را به عنوان گزینه legacy برای پشتیبانی از کارت‌های PCI-E ارائه می‌کند، این امکان را در اختیار شما می‌گذارد تا همزمان بتوانید سی.اس.ام را به صورت فعال باقی بگذارید. اگر نتوانستید تنظیمات صحیح یو.ای.اف.آی را بیابید، باید ببینید آیا ارتقای بایوس موجود می‌تواند مشکل را رفع کند یا نه. فایل به روزرسانی (آپدیت) بایوس را می‌توانید از صفحه دانلود شرکت سازنده مادربورد دانلود کنید. با این فایل براساس ویندوز می‌توانید بایوس سیستم را با گرداننده نوری لوح فشرده (درایو نوری) یا فلش درایو یو.اس.بی به روزرسانی و بایوس را فیکس کنید. اگر همه کارها درست پیش برود شما توانسته‌اید روش ارتقای کارت گرافیک را در رایانه‌ای که ویندوز 8 نگارش 64 بیتی روی آن از پیش نصب شده است بخوبی انجام دهید.

مراحل بهینه‌سازی تنظیمات یو.ای.اف.آی

1ـ پیدا کردن تنظیمات یو.ای.اف.آی: ابتدا باید محل تنظیماتی را که در توافق با نیازهای مایکروسافت ویندوز 8 برای سیستم در نظر گرفته شده مشخص کنید. برای مثال در مادربوردهای ام.اس.آی، شما می‌توانید از طریق setting»Advanced»Win8 Configuration و در مادربوردهای استاندارد گیگابایت مانند مدل GA-Z77MX-D3H تحت عنوان BIOS features به تنظیمات پیکربندی موردنظر دسترسی پیدا کنید.

2ـ شناسایی تنظیمات: البته باتوجه به مادربورد، پیدا کردن تنظیمات ممکن است کمی مشکل‌تر یا آسان‌تر باشد. برای مثال در مادربورد ام.اس.‌ای یک گزینه مورد نیاز با لوگوی ویندوز 8 وجود دارد. این گزینه را غیرفعال (Disabled) کنید که در این حالت شما به طور موثری پشتیبانی از سی.اس.ام را دوباره فعال و بوت امن را غیرفعال کرده‌اید. در مادربوردهای دیگر شما باید به دنبال تنظیمات خاص آن باشید. برای مثال مادربوردهای گیگابایت یک گزینه VGA Support دارندکه اگر سی.اس.ام ابتدا فعال شده باشد، می‌تواند روی حالت Auto گذاشته شود.

3ـ تنظیمات دیگر: ممکن است شما به این امر پی ببرید که نیاز دارید تنظیمات دیگر را شامل بوت امن و پشتیبانی از سی.اس.ام را به طور یکجا بهینه‌سازی کنید. برای مثال در مادربوردهای ام.اس.آی، کاربران باید به حالت بوت سوئیچ کرده و گزینه Boot Mode Select را پیش از ذخیره تنظیماتشان از Legacy به UEFI برگردانند. سپس برای این‌که مطمئن شوید رایانه هنوز بوت می‌شود، باید آن را ری بوت (ری استارت) کنید. هنگامی که این کار انجام شد، شما می‌توانید رایانه را خاموش کرده و کارت گرافیک آن را ارتقا دهید.

توضیحات

UEFI: سخت‌افزار جایگزین برای بایوس سنتی که فناوری‌های مدرن بیشتری را پشتیبانی کرده و کارایی و امنیت بیشتری را ارائه می‌کند.

CSM: این سوئیچ مقیاسی، انطباق یکی از اجزای سخت‌افزاری است که محیط یک بایوس را تقلید کرده و کارکرد صحیح سیستم‌های عامل و یکسری سخت‌افزارها از جمله کارت‌های گرافیکی را ممکن می‌کند.

جواد ودودزاده