زمینه سازی برای تکثر رسانه‌ای

شبکه جهانی اینترنت با در اختیار قرار دادن فرصت‌های نسبتا برابر برای کاربران می‌تواند در افزایش تولید محتوا به لحاظ کمی و صرف نظر از ویژگی‌های کیفی آن سهم بسزایی داشته باشد. از طرفی ظهور و رواج استفاده از اینترنت سبب شده است قیود زمان‌مندی و مکان‌مندی برای برقراری ارتباط از میان برده شود.

اینترنت همچنین فضایی چند رسانه‌ای و ترکیبی از رسانه‌های مختلف را در اختیار کاربران خود قرار می‌دهد و خود نیز می‌تواند به عنوان رسانه‌ای مکمل برای پوشش جزئیات برنامه‌ریزی‌ها، اهداف و دیدگاه‌های سازمان‌های رسانه‌ای موثر واقع شود.

افزایش دسترسی به فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی سبب شده است شهروندان عصر اطلاعات بیش از هر زمان دیگری بر فرآیند ارتباطات اثر بگذارند، رسانه‌های جدید را برگزینند و با خواسته‌ها و آرای خود روند گزینش و برجسته‌سازی اخبار را در رسانه‌های جریان اصلی تحت تأثیر قرار دهند. دراین مسیر محتوای مورد نظر ارتباطی خود را تولید کرده، در شبکه‌های اجتماعی، وبلاگ‌های شخصی و رسانه‌های شهروندی منتشر می‌کنند، مطالبی را به اشتراک می‌گذارند و روند تولید و نشر اطلاعات گوناگون را دگرگون می‌کنند. مشارکت شهروندان در ارتباط با رسانه‌هایی همچون رادیو و تلویزیون نیز بیشتر شده است. ارسال پیامک به برنامه‌ها، ارائه پیشنهادها و ‌نظرات نسبت به کیفیت یک برنامه تغییرات و شیوه اجرایی آن همگی از مصادیق این تعامل دوجانبه است. امروزه شهروندان از طریق برخی رسانه‌های تکمیلی مثل سایت‌های خبری و پایگاه‌های اطلاعاتی می‌توانند با برنامه تلویزیونی و رادیویی مورد نظر خود در ارتباط باشند و با مطرح‌کردن دیدگاه‌های خود در تولید محتوا نیز مشارکت کنند.

گذشته از آن دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم، در عمل مولد فضای سیاست است. به این معنی که بدون حضور فعال در رسانه‌ها، پیشبرد برنامه‌های اصلاح و تغییر اجتماعی و سیاسی میسر نیست. ارتباطات به طور عام در برابر این تحول فناورانه و انقلاب تکنولوژیک در معرض بیشترین دگرگونی و تغییر قرار گرفته است.

در حقیقت فناوری‌های نوین ارتباطی و اطلاعاتی و به طور خاص اینترنت نه‌تنها به نوآوری‌های فناورانه دامن زده‌اند، بلکه به مجرای گردش اطلاعات تبدیل شده‌اند و اینترنت هر‌چیزی را از فرهنگ تا بازار دستخوش تغییر کرده است. درواقع می‌توان با جلب و افزایش مشارکت مخاطبان در تولید برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی حرکت به سمت رسانه‌های شهروندی را برای این‌دو رسانه متصور شد. رسانه‌های شهروندی در حقیقت یک مفهوم فراگیر برای مجموعه‌ای از رسانه‌هایی است که به لحاظ نظری، رسانه‌های جنبش جدید اجتماعی هستند. ویژگی‌های مهم آنها این است که هم به لحاظ واژه‌شناسی جامعیت دارند و هم وجه ایجابی آنها بر وجه سلبی و عکس‌العملی‌شان چیره است. رسانه‌های جایگزین هم مفهومی است که حوزه گسترده‌ای از رسانه‌های مردمی را می‌توان در چارچوب آن دید. از این جهت بیشترین همپوشی را با رسانه‌های شهروندی دارد.

یکی از رویکردهای غالب در بررسی رسانه‌های جایگزین، رویکردی است که در آن رسانه‌های جایگزین به عنوان مکمل رسانه‌های جریان اصلی دیده می‌شوند یا به عنوان منتقدی که خلاف هژمونی مسلط جریان‌های اصلی است.

قصیده سالک