این حضور با برگزاری مراسم قرعهکشی برای تعیین زمان تبلیغات رادیویی و تلویزیونی نامزدها در شبکههای مختلف آغاز شد. در این قرعهکشی رسانه ملی زمانهای اختصاص یافته به هر یک از نامزدها را برای تبلیغات تلویزیونی و گفتوگو با مردم مشخص کرد. شبکههای مختلف تلویزیون 5350 دقیقه برنامه خاص تبلیغات نامزدها در موضوعات مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تولید و پخش کردند. شبکه یک با برنامههای «با دوربین» به مدت 240 دقیقه، 16 مستند به مدت 480 دقیقه و پخش سه مناظره به مدت 1440دقیقه، توانست 73.5 درصد مخاطبان خود را با تبلیغات نامزدهای ریاست جمهوری همراه کند. این شبکه همچنین با پخش دو برنامه «ثریا» و «پایش» به مدت 390 دقیقه و دعوت از نمایندگان نامزدها، دیدگاههای کاندیداها را بررسی کردند.
رخصتی متفاوت برای همه رقیبان
یکی دیگر از برنامههای پرمخاطب رسانه ملی گفتوگوی ویژه خبری شبکه دو با هر یک از نامزدها بود. در این برنامه هر یک از نامزدهای ریاست جمهوری 45 دقیقه به پرسشهای مجری در موضوعات مختلف پاسخ دادند.
شبکه سه به عنوان شبکه جوان نیز برای هشت رقیب انتخابات ریاست جمهوری فرصتی را فراهم کرد تا هر یک از آنها در مدت یک ساعت مطالبات قشر جوان را شنیده و به آن پاسخ دهند. این شبکه همچنین با تولید و پخش دو برنامه «دیروز، امروز، فردا» و «رخصت» فرصتی فراهم کرد تا برنامههای سیاسی و ورزشی نامزدهای یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری نقد و بررسی شود.
شبکه جامجم هم با هدف پاسخگویی به مطالبات ایرانیان مقیم خارج از کشور تولید برنامهای یک ساعته را پخش کرد که در آن نامزدها با حضور در استودیوی ایرانیان شبکه به پرسشها و مطالبات این گروه پاسخ دادند. همچنین بازپخش مستند نامزدها و مناظرههای هشت نامزد این دوره در جدول برنامههای شبکه جامجم قرار گرفت و به ایرانیان مقیم خارج کشور این فرصت را داد تا با نظر نامزدها آشنا شوند.
همچنین هشت نامزد ریاست جمهوری هر کدام دو مستند انتخاباتی آماده کرده بودند که از شبکههای مختلف پخش شد.
روزهای خوب در صدا و سیما
شبکههای مختلف رادیویی در معرفی برنامههای نامزدها نقش مهمی داشتند و توانستند با تولید و پخش 2040 دقیقه برنامه، مردم را در انتخاب فرد اصلح یاری دهند. شبکههای رادیو برای هر نامزد 255 دقیقه برنامه پخش کردند. علاوه بر آن سه مناظره نامزدها در شبکه یک، به طور همزمان از رادیو ایران و تکرار آن از رادیو جوان پخش شد. رادیو سراسری هم با پخش مستند انتخاباتی نامزدها به مدت 30 دقیقه و همچنین تولید مستند رادیویی 30 دقیقهای و تکرار آن، بیشترین سهم تبلیغاتی نامزدها را از آن خود کرد. شبکههای رادیویی جوان، ورزش و معارف نیز با هر یک از نامزدهای ریاست جمهوری یک ساعت گفتوگو کرد و رادیو پیام نیز طبق وظیفه محوله از هر نامزد یک پیام سه دقیقهای پخش کرد.
نحوه قرعهکشی و زمانهای اختصاص یافته به هریک از نامزدها پیش از برگزاری انتخابات به حدی مناسب و عادلانه بود که هر یک از نامزدها به طور جداگانه از رسانه ملی به دلیل این حجم زمان و این شیوه تبلیغات قدردانی کردند.
در روز برگزاری انتخابات نیز شبکههای تلویزیونی با قطع برنامههای روزانه خود، تلاش کردند در قالب ویژه برنامههای انتخاباتی از جمله اخبار انتخابات و تصاویری از حضور مردم پای صندوقهای رأی، این حماسه سیاسی را به تصویر بکشند. استفاده از جدیدترین ساختارهای بصری از جمله به تصویر کشیدن حضور مردم سراسر کشور در 32 قاب تصویری که نماد 32 استان کشور است، پخش نماآهنگهای ویژه انتخابات و ارتباط مستقیم با مراکز صداوسیما در شهرهای مهم کشور و واحدهای سیار در تهران نمونه این اقدامات بود. شبکههای تلویزیونی هر یک با توجه به ساختار تعریف شده برای آنان به این مهم پرداختند. شبکههایی نظیر یک، دو و سه از نخستین ساعات آغاز رایگیری با پخش برنامههای زنده و مستقیم از واحدهای سیار و تشکیل استودیوهای ویژه انتخابات تلاش کردند مردم را به طور مستمر در جریان برگزاری این حماسه سیاسی قرار دهند. ویژه برنامههایی نظیر «رای میدهیم»، «روز انتخاب»، «ما میآییم»، «حماسهسازان» و «یک روز خوب» از برنامههایی بود که شبکههای مختلف سیما برای انعکاس اخبار برگزاری انتخابات پخش میکردند.
ارتباط زنده با همه کشور
شبکه خبر از جمله شبکههایی بود که پیوسته از طریق واحدهای سیار در وزارت کشور و برخی مراکز اصلی رایگیری در سراسر کشور اخبار مربوط به حضور مردم در پای صندوقهای رای و اطلاعیههای مهم درباره انتخابات را منعکس میکرد.
شبکه تلویزیونی شما نیز با 300 ارتباط زنده با شهرستانهای مختلف اخبار دقیق برگزاری انتخابات را در سراسر کشور به مخاطبان ارائه کرد. شبکههای برون مرزی نظیر پرس تیوی، العالم، سحر، الکوثر، قرآن و جامجم نیز از نخستین ساعات آغاز رایگیری گزارشهای متفاوتی را از رایگیری در تهران و شهرستانها ارائه کردند. گزارشگران این شبکهها در واحدهای سیار، حضور پرشور مردم را برای انتخاب رئیسجمهوری به تصویر کشیدند. شبکههای دوگانه سحر اخبار این انتخابات را به زبانهای مختلف از جمله فرانسوی، آذری، اردو، کردی و عربی با توجه به گستره پوشش مخاطبانشان پخش کردند. شبکههای برون مرزی صدا و سیما گستره وسیعی از اروپا، آفریقا و آسیا را تحت پوشش رسانهای خود دارند.
مرکز امور بینالملل سازمان صدا و سیما خدمات لازم را برای پوشش خبری یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران به خبرنگاران خارجی ارائه داد.
برای پوشش خبری و تصویری انتخابات، 200 خبرنگار خارجی از کشورهای مختلف به ایران سفر کرده بودند. علاوه بر شبکههای داخلی 200 خبرنگار خارجی غیرمقیم از 85 رسانه و 27 کشور و 235 خبرنگار غیرخارجی مقیم از 115 رسانه،این انتخابات را پوشش خبری دادند.
خبرنگاران و گزارشگران رادیو با حضور در مراکز مختلف رایگیری شنوندگان این رسانه فراگیر را از چند و چون انتخابات و حضور مردم در پای صندوقها آگاه کردند. واحدهای سیار صدا تا پایان زمان رای گیری از تمام نقاط کشور، گزارشهایی را برای مخاطبان خود پخش میکردند.
از نخستین ساعات بامداد بیستوپنجم خرداد نیز که کار شمارش آرای صندوقهای رای در سراسر کشور آغاز شد، اخبار مربوط به آن از شبکههای مختلف رادیویی و تلویزیونی منعکس شد. بخشهای مختلف خبری در ارتباطهای مستقیم با ستاد انتخابات کشور، گزارشهایی را از آخرین نتایج شمارش آرای اخذ شده از صندوقهای شمارش شده به سمع و نظر مخاطبان خود رسانند.
تبلیغات رایگان در فراگیرترین رسانه
موج قدردانیها از عملکرد رسانه ملی در دوره تبلیغات انتخابات، برگزاری مناظرهها، نمایش فیلمهای مستند نامزدها، گفتوگوهای تخصصی نامزدها در شبکههای مختلف و بویژه روز بیستوچهارم خرداد ادامه داشت و بسیاری از مسئولان و بخش زیادی از مخاطبان از این عملکرد اظهار رضایت میکنند.
برنامههای انتخاباتی رسانه ملی علاوه بر کاهش هزینههای تبلیغاتی نامزدها، مورد توجه و رضایت بسیاری از مخاطبان هم قرار گرفت به طوری که بیشتر مردم بر بی طرفی صدا و سیما در این دوره از انتخابات اذعان داشتند. رئیس سازمان صداوسیما هم اعلام کرد: در نظرسنجی ملی صداوسیما بیش از 85 درصد معتقد بر بیطرفی رسانه ملی در تبلیغات انتخاباتی هستند. بهگفته رئیس سازمان صداوسیما، رسانه ملی امروز به مدل جدید و موفقی در برگزاری تبلیغات انتخاباتی بویژه جلسات مناظره همزمان نامزدهای متعدد، دست یافته است و این تجربه برای دورههای بعدی انتخابات الگو خواهد بود.
رهبر معظم انقلاب اسلامی در مراسم سالگرد رحلت امام خمینی (ره)، فضای تبلیغاتی بوجود آمده در رسانه ملی را در دنیا بینظیر خواندند و خاطرنشان کردند: در کشور ما نامزدها مساوی و بدون خرج کردن یک ریال، ساعتها در برنامههای گوناگون با مردم حرف میزنند. ایشان همچنین عملکرد صدا و سیما در امر تبلیغات نامزدها را پاسخی به افرادی که نظام را به نبود آزادی بیان متهم میکنند، ارزیابی کردند. نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز عملکرد رسانه ملی در این دوره از انتخابات را بیطرف و عادلانه ارزیابی کردند و یادآور شدند، صدا و سیما با برنامهریزی درست و اطلاعرسانی دقیق از صرف هزینههای سنگین تبلیغاتی نامزدها جلوگیری کرد.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم