بارداری را به پس از 30 سالگی موکول نکنید
مدتی قبل خانمی شصت ساله را همراه دو دختر سی و چهار و سی و شش سالهاش ویزیت کردم. مادر مشکلی نداشت، اما برای دختر سی و شش سالهاش بتازگی تشخیص سرطان پستان داده شده بود و مراحل درمان جراحی و شیمیدرمانی را طی میکرد. مادر که هنوز با نگرانیهای درمان و مراقبت از دختر بزرگش دست و پنجه نرم میکرد یک سوال به ظاهر تکراری را مطرح کرد: «علت بروز این بیماری در دختر جوانم چیست؟ آیا راه پیشگیری از بروز آن وجود دارد؟» و من در تکاپوی توضیح علل و عوامل موثر بر این سرطان به اصرار از دختر کوچکتر هم خواستم که او نیز بررسیهای لازم را انجام دهد و نتیجه معاینات و آزمایشهای انجام شده برای دختر دوم هم متأسفانه نشانگر وجود سرطانی مشابه در پستان بود و باز همان سوال تکراری... .
سرطان پستان بیشترین میزان بروز را در میان سرطانها زنان دارد و پس از سی سالگی این میزان بروز با شیب تندی افزایش مییابد. 20 تا 30 درصد مبتلایان به سرطان پستان دارای سابقه خانوادگی این بیماری هستند، بخصوص اگر مادر یا خواهر فرد قبل از یائسگی به این بیماری مبتلا شده باشند.
آنچه مسلم است ما نمیتوانیم ویژگیهای ژنتیکیای را که با آن متولد شدهایم عوض کنیم، اما علل و عوامل مستعدکننده دیگری نیز دراین رابطه وجود دارد که گاه فقط با رعایت نکاتی بسیار کوچک و آسان میتوان از بروز این سرطان پیشگیری کرد. یکی از عوامل شناختهشده در این زمینه مصرف مقادیر زیاد غذاهای چرب است. همچنین زنانی که هرگز باردار نشدهاند بیش از زنانی که دارای چند فرزند هستند در معرض خطر قرار دارند، بخصوص هرچه سن اولین بارداری بالاتر باشد و خانمها نخستین بارداریشان را به سنین بالاتر از 30 سال موکول کنند میزان بروز این سرطان بیشتر میشود.
از سویی بسیاری از بیماران نگران استفاده از داروهای هورمونی هستند و سوالهای زیادی در این باره مطرح میکنند. در این زمینه تحقیقات زیادی صورت گرفته و در مصرفکنندگان درمانهای هورمونی پس از یائسگی (شامل استروژن به اضافه پروژسترون) ارتباط آشکاری با سرطان پستان مشاهده میشود و گاه در مقایسههای انجام شده، مشاهده میشود که در مصرفکنندگان این درمانهای هورمونی در زنان یائسه، این سرطان در مراحل پیشرفتهتری تشخیص داده میشود. از دیگر عوامل خطر در این زمینه میتوان به وجود سابقه سرطان رحم، تخمدان، روده بزرگ و نیز سابقه پرتودرمانی اشاره کرد.
با این توضیحات میتوان به خانمهایی که نگران این بیماری هستند، توصیه کرد که ضمن رعایت تغذیه سالم از مصرف زیاد چربی پرهیز کنند، بدون هماهنگی و نظارت پزشک اقدام به مصرف داروهای هورمونی نکنند و برای نخستین بارداری تا حد امکان پیش از سی سالگی اقدام کنند. بیشک انجام غربالگریهای سالانه و تحت نظر پزشک متخصص در تشخیص بموقع و درمان مناسب موثر خواهد بود.
دکتر صفیه عشوریمقدم / متخصص بیماریهای زنان و زایمان
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
