آل عباس: رادیو برایم حکم دانشگاه رایگان را دارد

فاطمه آل‌عباس از گویندگان و مجریان موفق رادیوست که سال گذشته در دوازدهمین جشنواره رادیو، جایزه اول را در بخش گویندگی از آن خود کرد. او علاوه بر این جایزه، در هشت جشنواره رادیویی دیگر نیز جوایزی را کسب کرده است. آل‌عباس گویندگی را با رادیو مشهد آغاز کرد و با یک اجرای موفق در رادیو جوان در سال 1376 به این رادیو پیوست. با این گوینده موفق درباره فعالیت‌های کنونی‌اش گپ و گفت کوتاهی داشتیم که از نظرتان می‌گذرد.

در حال حاضر در رادیو مشغول چه کارهایی هستید؟

تقریبا چندسالی است که در گروه خانواده شبکه ایران کار می‌کنم. به نظرم در این گروه جای کار زیادی وجود دارد. این روزها بحث بنیان خانواده خیلی داغ است. ما در رسانه درباره این مساله مسئولیت زیادی داریم. من هر روز از شنبه تا چهارشنبه از ساعت 9 تا 10 صبح اجرای برنامه خانه و خانواده را به‌عهده دارم. این برنامه خوشبختانه مخاطب خوبی دارد. من از سال 85 تا امروز به صورت مستمر برنامه‌های خانواده را اجرا کرده‌ام. به اضافه این کار برنامه «فصلی برای همه» را برای سالمندان اجرا می‌کنم. این برنامه هم در گروه خانواده تولید می‌شود. رادیو پیام هم یکی از شبکه‌های مورد علاقه من است که از سال 76 با آن کار می‌کنم. الان سه‌شنبه‌ها در بخش شامگاهی این رادیو اجرا دارم.

در این برنامه‌ها فقط اجرا می‌کنید یا برنامه‌ساز هم هستید؟

در هر دوی این برنامه‌ها مجری هستم، اما در برنامه خانه و خانواده در کار نویسندگی به سردبیر کمک می‌کنم.

بعد از این همه تجربه در رادیو دوست ندارید در کنار اجرا ، سردبیری و تهیه‌کنندگی را تجربه کنید؟

تهیه‌کننده هر دو برنامه آقای محمد اسماعیل‌پور هستند. به نظرم مقوله اجرا خیلی تخصصی است. اگر بخواهیم اجرا را به عنوان یک کار حرفه‌ای در نظر بگیریم، نمی‌شود در کنارش کار دیگری انجام داد. در حوزه اجرا باید مطالعاتی داشته باشید که به دردتان بخورد. هم آن طرف شیشه استودیو و هم داخل استودیو اتفاقات در لحظه می‌افتد و مجری باید حضور ذهن داشته باشد. من هیچ وقت نمی‌توانم دو کار مهم را با هم انجام بدهم. برنامه ما نه طنز است و نه کوتاه‌مدت. خانه و خانواده برنامه یک‌ساعته کاملا چالشی است. مخاطب در لحظه با ما در ارتباط است. بارها این اتفاق افتاده که حرف مخاطب چالش ما را شکل می‌دهد و مسیر بحث را عوض می‌کند. بنابراین نمی‌توانم هم تهیه‌کننده باشم و هم مجری. تهیه‌کنندگی به معنایی که ما در قدیم آموخته‌ایم، کاری بسیار تخصصی است.

جالب است که شما جذب رادیوهای جدید نشده‌اید و به شبکه قدیمی ایران وفادار مانده‌اید. چرا؟

خیلی از همکارانم این لطف را به من داشتند و دارند. مثلا همکارانم در رادیو فصلی بارها با من تماس گرفتند تا جایی که من شرمنده آنها شدم. هر کسی یک سلیقه کاری دارد. فکر می‌کنم وقتی صدای شما مشخصه خانواده را برای مردم دارد، از این شاخه به آن شاخه پریدن هویت حرفه‌ای‌تان را دچار آسیب می‌کند. من حتی در شبکه خودمان هم برنامه‌های متعدد در گونه‌های متنوع را قبول نمی‌کنم. قبلا این موضوع را تجربه کرده‌ام، اما الان بعد از 20 سال اجرا به این نتیجه رسیده‌ام که کارم اشتباه بوده است. الان باید فقط یک کار تخصصی را انجام داد. ما داریم به سمت تخصصی شدن شبکه‌ها پیش می‌رویم. من به احتمال قوی با رادیو خانواده که در حال شکل‌گیری است هم همکاری خواهم داشت. به نظر من، گزیده‌کاری مطلوب‌تر است، اما سلیقه دوستان ممکن است با من متفاوت باشد. امیدوارم جایی کار کنم که تخصص من به دردشان بخورد.

شما مجری برنامه خانواده هستید، اما مردم این ذهنیت را دارند که هنرمندان خیلی نمی‌توانند برای خانواده‌شان وقت بگذارند. شما چگونه تعادل بین رادیو و خانواده را برقرار می‌کنید؟

من شانس بزرگی آوردم که در گروه خانواده دارم کار می‌کنم. این گروه به من بسیار کمک کرده است. من سه‌فرزند دارم که ارتباط خوبم با آنها محصول درس‌هایی است که از رادیو گرفته‌ام. هر کارشناسی که می‌آید، نکته‌هایی را بازگو می‌کند که برای من مفید است. من همیشه از این نکته‌ها یادداشت‌برداری می‌کنم. انگار دارم کلاس‌های یک دانشگاه رایگان را می‌گذرانم.

گفته شده قرار است یک شبکه رادیوی تصویری افتتاح شود. شما با راه‌اندازی این شبکه موافق هستید؟

در اینجا ما با یک دوگانگی مواجه هستیم. مدیران رادیو سال‌هاست به این نتیجه رسیده‌اند که گوینده باید در حفاظ باشد و دیده نشود. می‌گفتند ما حق نداریم دنیای مخاطب را با نشان دادن یک تصویر خراب کنیم. من در حدی نیستم که بخواهم این باور را به چالش بکشم. معاون صدا و مدیر شبکه ایران هیچ وقت تمایل نداشتند من در تلویزیون دیده شوم، حتی مدتی با رادیو هفت همکاری داشتم و مدیران این مساله را صلاح نمی‌دانستند. اگر ما این موضوع را لحاظ می‌کنیم، نمی‌توانیم رادیو تصویری ایجاد کنیم. چه فرقی می‌کند که مجری رادیو تصویرش در اینترنت دیده بشود یا تلویزیون. هیچ فرقی نمی‌کند. به نظر من باید روی این موضوع کارشناسی بیشتری شود.

قصد ندارید در خارج از سازمان دوره‌های آموزش گویندگی برگزار کنید؟

من با دوره‌های آموزشی سازمان صداوسیما همکاری دارم. در کلاس‌های باشگاه رادیو جوان و شهید آوینی تدریس کردم. به نظرم تجربه‌های اندکم را بهتر است به نیروهای خود سازمان منتقل کنم.