تعیین سقف برای «مهریه» بیراهه رفتن است
«تعیین مقدار مهریه منوط به تراضی طرفین است».این ماده 1080 قانون مدنی کشور است که با تصمیم جدید نمایندگان مجلس ، تغییر خواهد کرد.
نمایندگان مجلس دو روز پیش در جلسه علنی خود یک فوریت طرحی را به تصویب رساندند که در صورت تصویب نهایی ، تعیین مهریه ازدواج ، محدود و سقف آن را کمیته ای به نام «کمیته سامان دهی ازدواج» تعیین خواهد کرد. از ویژگی های این طرح این است که سقف مجاز برای تعیین مهریه دختران از هر منطقه به منطقه ای و از هر شهر به شهری دیگر و یا از شهر به روستا متفاوت خواهد بود. البته در جزییات طرح مشخص نشده که با این توضیح ، مهریه دختران چه مناطقی ، با چه دلیلی کمتر یا بیشتر از سایر مناطق خواهد بود. اما اظهارنظر یکی از نمایندگان که عضو فراکسیون زنان مجلس و از امضاکنندگان طرح محسوب می شود ، همین جزییات طرح را زیر سوال می برد: «تعیین سقف مهریه در جامعه مشکلی را حل نمی کند و تاثیری در افزایش ازدواج ندارد». رفعت بیات ، با اعلام مخالفت با تعیین سقف در گفتگو با ایسنا ، ادامه داده است : «برای افزایش ازدواج فرهنگسازی ، ایجاد اشتغال و تامین آرامش خانواده ها از طریقه قانونی لازم است و تعیین میزان مهریه در افزایش ازدواج تاثیری ندارد. چون این مساله باید مورد رضایت باشد و پنهان یا آشکار کردن قضیه مشکل ایجاد خواهد کرد.» امضای یک طرح و مخالفت با آن ، یک روز بعد از ماجرا ، اگر در ذهن خبرنگاران هم سوالی ایجاد نکند ، برای جامعه شناسی جای سوال دارد: «تصویب تعیین سقف برای مهریه با چه اطلاعاتی از مردم و جامعه انجام شده است؛» این سوال را دکتر سید حسن حسینی ، جامعه شناس و رئیس مرکز مطالعات اجتماعی دانشگاه تهران ، مطرح می کند و ادامه می دهد: «حافظه اجتماعی ما نشان داده است که هیچ گاه ، بالا یا پایین بودن مهریه موجب تداوم یا سست شدن ازدواجی نبوده است ، پس اگر سنت گرایی یا اشراف گرایی غلط خانواده هایی مهریه را از هدف اصلی اش دور کرده ، نباید به شکل قانون و اجبار زیر سوال برود. دکتر حسینی معتقد است : قانونی کردن میزان مهریه یعنی تثبیت سنتی که با توجه به رفتار فرهنگی و اجتماعی غلط به بیراهه رفته است ، در حالی که با این کار چهره این سنت اسلامی و نبوی را خدشه دار می کنیم . به اعتقاد دکتر حسینی ، تصویب نهایی این طرح در واقع نوعی قیمت گذاری است و به زن به عنوان یک کالا نگریسته می شود. افزون بر دکتر حسینی که از لحاظ جامعه شناسی ، تعیین سقف مهریه را در تسهیل یا ترویج ازدواج موثر نمی داند. زهره ارزنی ، حقوقدان و وکیل دادگستری نیز از منظر حقوقی چنین طرحی را مخدوش می داند: تصویب چنین طرحی یعنی نگاه یک طرفه به موضوع . چرا که در صورت دستکاری در قانون مهریه باید کلیه حقوق و تکالیف زن و مرد در خانواده نیز دچار تغییر شود. ارزنی ادامه می دهد: مهریه یکی از حقوق زن در خانواده محسوب می شود که در برابر حقوق دیگری برای مرد قرار گرفته است ، از جمله ، اجازه خروج از کشور ، سرپرستی خانواده و... که این تکالیف در مقابل مهریه عنوان می شود. از زنی که مهریه به عنوان یکی از اهرم های فشار در طلاق نام می برد و معتقد است : مهریه ، اهرمی بود تا در خیلی از مواقع جلوی طلاق را بگیرد ، با این اوصاف اگر مهریه محدود شود ، پس حق طلاق نیز باید از مرد گرفته شود. این حقوق با اشاره به بحث «دارایی مشترک» ادامه می دهد: به جای محدود کردن مهریه باید بحث دارایی مشترک عنوان شود ، در این صورت ، حتی می توان بحث مهریه را حذف کرد ، اما به شرطی که همسران در دارایی هایشان سهم مشترکی داشته باشند.» ماده 1080 ، یعنی بحث تراضی طرفین در مهریه ، راهگشاتر از تعیین سقف است ، وقتی که دکتر حسینی به ما می گوید: «به جای تعیین قانون و سقف ، باید فرهنگ سازی شود، تا جوانان تسهیل در ازدواج را درک کنند.»
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
