کلاه قرمزی، عروسکی برای تمام فصول

سهمی برای بزرگ‌ترها

بچه‌های امروز هوشیارترند و در مقایسه با بچه‌های دیروز اطلاعات بیشتری دارند اما بی‌تردید مساله تورم، قیمت ارز، تاثیر افزایش دلار بر کسب و کار و مواردی از این دست موضوعی نیست که برای کودکان اهمیت داشته باشد. از این‌رو وقتی در اولین برنامه کلاه قرمزی 92 به این مساله پرداخته می‌شود می‌توان گفت مخاطبان بالقوه این برنامه یعنی بزرگ‌ترها، هدف قرار گرفته‌اند. همچنین موضوعاتی مانند عشق، خواستگاری، ازدواج یا برگزاری امتحان بازیگری، تحلیل و بررسی یک مسابقه فوتبال و حتی اجرای نمایشنامه‌ای از شکسپیر، در دنیای کودکان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار نیستند و طرح آنها با هدف جلب مخاطبان دیگری صورت گرفته است. بزرگ‌ترهایی که امسال تماشاگر برنامه کلاه‌قرمزی بوده‌اند نکات بسیاری از زبان عروسک‌های برنامه شنیده‌اند که تنها برای آنها قابل درک بوده و از شنیدنشان لذت برده‌اند؛ به‌عنوان نمونه وقتی عروسک‌های این برنامه در صف سینما، قصد تهیه بلیت را دارند فقط یک مخاطب بزرگسال متوجه می‌شود که فیلم‌های کلابلانکا، جیگرخوانده و دور شهر بی‌دفاع به کدام آثار شناخته شده تاریخ سینما اشاره دارند!

بجز موضوعات، چیزهای دیگری هم در برنامه کلاه‌قرمزی تغییر کرده است، در سال‌های گذشته، این برنامه به‌عنوان زنگ تفریح، کارتون‌هایی مخصوص کودکان را به نمایش می‌گذاشت اما کارتون‌ها و میان برنامه‌های کلاه‌قرمزی 92 نیز نشان می‌داد تولیدکنندگان این برنامه تلاش می‌کنند رضایت مخاطب بزرگسال را جلب کنند. کارتون‌هایی مانند ماجراهای اسکار برای کودکان جذاب و دیدنی است اما میان برنامه زندگی حشرات صرفا مختص کودکان نیست و برای بزرگ‌ترها هم جذابیت دارد. همچنین امسال در آخرین قسمت‌های برنامه کلاه قرمزی تبلیغ فیلم‌های سینمایی یا مجموعه‌های تلویزیونی به عنوان میان‌برنامه به مخاطبان ارائه می‌شد و بچه‌هایی که تماشاگر کلاه‌قرمزی 92 بودند به جای کارتون تبلیغات برنامه‌های مخصوص بزرگ‌ترها را تماشا ‌کردند.

کلاه قرمزی برای همه

تمام مواردی که به آنها اشاره شد دلایلی بودند بر تلاش سازندگان مجموعه کلاه‌قرمزی برای جلب نظر بزرگسالان و نشاندن آنها پای تلویزیون. اما این اتفاق بدین معنا نیست که برنامه کلاه‌قرمزی از هدفش دور شده یا به دلیل توجه به مخاطبان بزرگسال، مخاطبان اصلی خود را از دست داده است. هنوز هم حضور عروسک‌های متعدد در این برنامه، روابط، واکنش‌ها و رفتارشان برای مخاطبان کودک جذاب است و آنها نیز به سهم خود از ماجراهای این برنامه لذت می‌برند. شاید هر آنچه در کلاه‌قرمزی 92 طرح شده برای مخاطب کودک قابل درک نبوده باشد اما این دسته از مخاطبان نیز به سهم خود از این برنامه لذت برد‌ه‌اند و با تماشای ماجراها و شنیدن حرف‌های آقای مجری، چیزهایی تازه آموخته‌اند.

مخاطبان امروز کلاه قرمزی، هم بچه‌ها هستند و هم بزرگ‌ترهایی که یا در کودکی او را می‌شناخته‌اند یا همراه فرزندانشان با او آشنا شده‌اند. بنابراین خالقان این عروسک تلاش می‌کنند رضایت همه این مخاطبان را جلب کنند. آنها برای بچه‌ها ماجراهای دیدنی و اتفاقات جذاب را رقم‌می‌زنند و برای بزرگ‌ترها هم گفتنی‌هایی دارند که از زبان عروسک‌ها نقل می‌کنند. شاید به همین دلیل است که نتوان سن و سال دقیق کلاه قرمزی و پسرخاله که عروسک‌های قدیمی این برنامه هستند را حدس زد!

برنامه کلاه‌قرمزی در دو دهه گذشته بسیار تغییر کرده و امروز هویتی تازه یافته است. ایرج طهماسب و حمید جبلی به عنوان طراحان اصلی فرم و محتوای برنامه کلاه‌قرمزی، همچنان که در سال‌های گذشته با فرصت‌شناسی زمینه حیات و رشد عروسک‌های این برنامه را فراهم کرده‌اند، امروز نیز با گرفتن نبض مخاطبان، شناسایی آنها و خواسته‌هایشان توانسته‌اند برنامه کلاه قرمزی را به اثری دوست داشتنی هم برای بچه‌ها و هم بزرگ‌ترها بدل کنند.

همراه با نسل‌ها

کلاه‌قرمزی، نزدیک به دو دهه است که از طریق تلویزیون و سینما همراه بچه‌های این سرزمین بوده و با آنها رشد کرده است.

اولین مخاطبان برنامه کلاه قرمزی امروز جوان هستند اما آنها نسبت به این برنامه نوستالژی ندارند و او را در زمره خاطراتشان قرار نمی‌دهند چرا که در تمام این سال‌ها کلاه‌قرمزی کنارشان بوده و همراه آنها رشد کرده است. زمانی که کلاه قرمزی وارد تلویزیون شد بازار مجموعه‌های عروسکی داغ بود اما از عروسک‌های آن دوره نشانی نمانده در حالی که کلاه‌قرمزی با همه کودکی‌هایش به دنیای جوان‌ها و بزرگسالان راه پیدا کرده و با آنها رشد کرده است. اگرچه دنیای ما با تغییرات پرشتابی همراه است و بچه‌های امروز با بچه‌های دیروز بسیار متفاوتند اما برنامه کلاه‌قرمزی توانسته با انتخاب موضوعات بی‌زمان و مکان و نیز با تغییرات بموقع با نسل دیروز و امروز همراهی کند. این برنامه به مفاهیمی می‌پردازد که در هر زمان و مکانی و در هر سن و سالی می‌تواند جذاب باشد و در کنار این مفاهیم، ماجراهایی را رقم می‌زند که به دنیای امروز و زمان اکنون تعلق دارد. اضافه شدن عروسک‌هایی مانند فامیل دور، ببعی، جیگر، آقوی همساده، پسرعمه‌زا و حتی خانم‌بزرگ، دوره و دختر همسایه در دوره‌های مختلف به این برنامه در روایت ماجراهای تازه و به روز کمک کرده‌اند و همه اینها دست به دست هم داده‌اند تا با حفظ شاکله اصلی، شادابی و پویایی برنامه نیز حفظ شود.

البته ذکر این موارد به معنی نفی کاستی‌ها و ضعف‌های این برنامه نیست اما رشد این برنامه تلویزیونی در دو دهه گذشته به آن اندازه چشمگیر بوده که ماندگاری و جذابیت آن هم برای کارشناسان و هم برای مخاطبان، از ضعف‌هایش اهمیت بیشتری داشته باشد. آنچه درباره مجموعه تلویزیونی کلاه قرمزی اهمیت دارد، تغییرات بموقع در آن است که از آن جمله باید به تغییر رویکرد این مجموعه به مخاطبان اشاره کرد و می‌توان به جرات گفت تلاشی که برای جلب مخاطب بزرگسال در کلاه‌قرمزی 92 شاهد بوده‌ایم می‌تواند به یک اتفاق ارزشمند منجر شود و کلاه قرمزی را به عروسکی برای تمام فصول بدل کند.