در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
کلاه قرمزی چهار سال پیش، بازگشتی غیرمنتظره به تلویزیون داشت. چه شد بعد از سالها سکوت، این بازگشت اتفاق افتاد؟
حکایت سالها سکوت کلاه قرمزی در این رسانه در نوع خودش طولانی و عجیب است، اما خب بهطور خلاصه باید بگویم درآن زمان طرح مشکلی از سوی یکی از مدیران پیش میآید که باعث میشود این مجموعه حدود ده سال مسکوت بماند و در این مدت نسبتا طولانی در تلویزیون سازندگان و طراحان این عروسکها، نهتنها از این اتفاق سودی نبردند، بلکه متضرر هم شدند، اما خب بدترین تاوان این بود که بچهها و مردم در این مدت از دیدن برنامه محروم بودند، در حالی که حق مخاطبان این عروسک نبود. پس از این ده سال ما با پشتوانهای که از خالقان اصلی کار (جبلی و طهماسب) داشتیم، جلو رفتیم و گفتیم حیف است این عروسکهای پرمخاطب و مردمی اینگونه مسکوت بمانند. در ضمن همین دو عزیز در طرحهای موفق دیگری هم کار خود را به اثبات رساندهاند و به مخاطب خود نشان دادهاند که در ژانرهای دیگر هم میتوانند آثار پرمخاطبی بسازند که میتوان به فیلمهای یکی بود یکی نبود، عینک دودی، خواب سفید، دختر شیرینیفروش، زیر درخت هلو، خوابگاه دختران، رفیق بد و... اشاره کرد.
کلاه قرمزی، محصولی ادامه دار در ژانر کودک است، درست برخلاف بیشتر کارهایی که در این زمینه ساخته شده است. این از محبوبیت «کلاهقرمزی» میآید؟
بله، درست است. به هر حال این عروسک در جایگاهی قرار گرفته که میتوانیم عنوان برند را هم روی آن بگذاریم، چون آمار نشان میدهد این عروسک میان سه نسل از مردم طرفدار دارد.
وقتی صحبت از بازگشت مجدد کلاه قرمزی به تلویزیون میشود، نگران نبودید نتواند موفقیت گذشته را تکرار کند؟
چرا، ما شب تا صبح درگیر این موضوع بودیم و به نوعی از همه ابزارهایی که در اختیارمان بود، میخواستیم استفاده کنیم. این برایمان ریسک بود، چراکه تلویزیون همیشه برایمان سکوی پرتاب به سینما بوده است. در سال 88 بنا به درخواست آقای فرجی، مدیر وقت شبکه دو سیما جلسهای برگزار شد و طی آن تصمیم گرفتیم دوباره این عروسک را به تلویزیون بیاوریم و در نهایت این اطمینان میان ما حاصل شد که کار را بتوانیم با موفقیت و دلگرمی پیش ببریم.
با آنکه چیزی به آغاز سال نو و شروع برنامههای مناسبتی در این ایام نمانده، اما هنوز گمانهزنیهایی در مورد پخش سریال کلاه قرمزی در نوروز 92 میشود. سرانجام این اثر قرار است از تلویزیون پخش شود؟
این پرسش من هم بوده است .ما همه تلاشمان را به کار بستهایم تا این اتفاق بیفتد، چون معتقدیم محبوبیت کلاه قرمزی میان مردم به حدی رسیده که نمیتوانیم در مورد حضور یا نبود حضورش در این ایام به تنهایی تصمیم بگیریم. به همین علت با وجود مشکلاتی که به لحاظ بودجه و... مطرح بوده، سعی میکنیم این اثر را در ایام نوروز به پخش برسانیم. اعضای تیم هم با تلاش و پشتکار تقریبا شبانهروزی درگیر ضبط کار هستند.
از سال 88 که پخش کلاه قرمزی از سرگرفته شد، این بدعت گذاشته شد که این اثر هر ساله در این ایام روی آنتن برود. با وجود این، شما فرصت کافی برای ضبط برنامه را طی سال داشتید. چرا معمولا همه چیز به روزهای آخر میکشد؟
سال 91 اعضای تیم بشدت درگیر ضبط فیلم سینمایی «کلاه قرمزی و بچه ننه» بودند و همه تمرکزشان روی ساخت این اثر بود. از طرفی ما مدتی در ایران نبودیم و با وجود تمایل تلویزیون مبنی بر ساخت مجموعه کلاه قرمزی و نوروز 92 تمایل چندانی برای کار تصویری نداشتیم، چراکه اولویت ما این بود که بقیه سال را استراحت کنیم تا با انرژی مضاعفی برای کارهای بعدی آماده شویم، هرچند طی سال، نیمنگاهی هم به این موضوع داشتیم و اینطور نبود که به شکل کامل از فکر ساخت مجموعه در ایام نوروز خارج شده باشیم. به همین علت، ما مدام با همکارها درباره کلیت کار در تعامل بودیم و سعی میکردیم ذهنیتمان را نسبت به ساخت سریهای بعدی آماده نگه داریم.
در نهایت هم وقتی حس کردیم بستر برای حضور این عروسک که به نوعی فرزند تلویزیون محسوب میشود، فراهم است سعی کردیم بار دیگر با جانودل برای مردم کار را بسازیم.
برخی فکر میکنند کار کردن در فضای عروسکی سادهتر از کار در دیگر فضاهاست؟
خیلی دوست دارم دوستانی که این حرفها را میزنند، سری به پشت صحنه برنامه ما بزنند و از نزدیک شاهد تمرین و سختی کشیدن بچهها باشند. معمولا ما ماهها قبل از شروع فیلمبرداری، تمرین و دورخوانی را شروع میکنیم و در طول این مدت روی جزئیات کار میشود. شاید به چشم نیاید، ولی سختی کار عروسکی به مراتب بیشتر از دیگر کارهاست، به این دلیل که اینجا ما برای خلق هر شخصیت دو نفر اجراکننده داریم که یکی از آنها عروسکگردان و دیگری صداپیشه است و از لحاظ فضای مکانی و چیدمان اینها در کنار هم نیز شرایط سختی داریم و همین موضوع باعث صرف زمان زیادی در کار میشود.
بیتردید یکی از جنجالیترین شخصیتهای کلاه قرمزی، الاغ یا همان جگر معروف است که حتی آوازه آن، به آن طرف آبها هم رسید. این سوءاستفاده از کجا ناشی شد؟
ایجاد این همه شایعه و جاروجنجال، آن هم درباره یک عروسک برای همه عوامل این مجموعه حیرتآور بود؛ چون از نظر ما جگر، عروسکی مانند دیگر عروسکها مهمانی بود که به قصه کلاه قرمزی اضافه شده بود.
با این تفاوت که ظرف مدت کوتاهی میان مردم به دلیل تیپسازی و نوع شخصیت به محبوبیت رسید، اما خب نمیدانم چه کسی شایعه ممنوعالتصویر شدن این عروسک را به راه انداخت و خب در عین ناباوری رسانههای بیگانه هم به این موضوع دامن زدند؛ البته با وجود اصرارهایی که میشد تا امروز ما هیچ عکسالعملی در زمینه خبرهایی از این دست نشان ندادیم و صرفا از طریق «قاب کوچک»، همه این خبرها را تکذیب میکنیم.
یعنی در مورد این شخصیت هیچ تذکری به شما نداده بودند که شخصیت از سریال حذف شود؟
اصلا چنین مسالهای نبوده و واقعا وهمبرانگیز است که در مطبوعات داخلی نوشتند و ظرف 48 ساعت در رسانههای دنیا پخش شد و یکی از انتقادهای ما این بود که چرا این موضوع هیچ متهمی ندارد و من باید جواب چه کسی را در رسانههای خارجی بدهم.
تلویزیون به طور کل در خلق شخصیتهای عروسکی این مجموعه دخالتی ندارد؟
خیر، اعتماد تلویزیون به دو زوج هنری حمید جبلی و ایرج طهماسب که سه دهه در این رسانه کار میکنند، خوشبختانه آنقدر زیاد است که جلوی این اتفاقات و حاشیهها را میگیرد، چرا که این دو، امتحان خود را پس دادهاند.
پس امسال ما باز هم شاهد حضور جگر هستیم؟
بله، اتفاقا به صلاحدید و اصرار مسئولان تلویزیون، حتی حضورش به مراتب از پارسال هم
بیشتر است.
اگر به تیتراژ این مجموعه نگاهی بیندازیم، میبینیم در هر زمینهای از بهترینها استفاده کردهاید و به عبارتی مثل خیلیها از سر و ته هزینه نزدهاید...
اگر به تیم طهماسب و جبلی نگاهی بیندازید، متوجه خواهید شد این دو هیچگاه در کارهایشان کوتاهی نکردهاند. همیشه با بهترینها کار کرده و سعی داشتهاند سراغ کسانی بروند که در نوع خودشان صاحب سبک هستند. به همین علت حتی روی جزئیات هم دقت خاص خودشان را دارند. مثلا در سری جدید کلاه قرمزی، ما از افراد حرفهای و صاحب سبکی مانند نگار استخر هم بهره بردهایم.
در سری جدید، مخاطبان شاهد ورود عروسکهای جدید خواهند بود؟
بله، ما سه عروسک جدید اضافه کردهایم که شک ندارم. این سه کاراکتر در نوع خودشان میتوانند برای مردم بسیار جذاب باشند.
در صحبتهایتان به این موضوع اشاره داشتید که خانه کلاه قرمزی تلویزیون است، در حالی که این عروسک در سینما هم حضور پرفروغی داشته است؟
به عقیده من نقش تلویزیون را در دیده شدن برنامههای مختلف نباید ندیده گرفت و موفقیت آن را بعد از مدتی صرفا به نام خود ثبت کنیم. اگر یک ذره وجدان داشته باشیم به این نتیجه میرسیم که نباید این مردم و بچه ها را در شرایط کنونی تنها گذاشت. باید ببینیم تعریفمان از تلویزیون چیست. اگر این رسانه را یک رسانه مردمی میدانیم نباید سلیقه و خصومتهای شخصی را در آن دخیل کنیم، اینکه من با مدیر فعلی شبکه بهطور مثال مشکل دارم دلیل نمیشود بخواهم به مردم و میلیون ها هوادار کلاه قرمزیپشت کنم. به هر حال ما تلویزیون را رسانهای برای مردم میدانیم. به طور خلاصه در جواب پرسشتان باید بگویم خوشبختانه آقای طهماسب فردی باهوش و موقعیتشناس است و میداند در چه شرایطی کلاه قرمزی باید در تلویزیون روی آنتن برود و در چه شرایطی به پرده سینما راه یابد.
نگار حسینی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: