دانشجو و رسالت ضد استکباری

سال 1332، چند ماه بعد از کودتای 28 مرداد و سقوط دولت دکتر مصدق، آمریکا و انگلیس رفته‌رفته روابط خود را با ایران به حالت عادی برمی‌گردانند و انگلستان، دنیس رایت را به عنوان کاردار جدید خود در ایران منصوب کرد. همین امر، اعتراضاتی را در دانشگاه تهران در تاریخ چهاردهم آذر به دنبال داشت و این در حالی بود که اعلام شده بود قرار است ریچارد نیکسون، رئیس‌جمهوری آمریکا نیز برای برگزاری دیدارهایی رسمی در هجدهم آذر به تهران بیاید.

حکومت پهلوی برای حفظ اوضاع سعی کرد با سرکوب همان اعتراض‌های اولیه، راه را بر گسترش اعتراضات ببندد، اما این اعتراضات در پانزدهم آذر به بیرون از دانشگاه کشیده شد و تعـــدادی از دانشجویان به دست ماموران رژیم شاه مجروح و عده‌ای نیز بازداشت شدند.

اما رژیم شاه قصد داشت به هر نحوی اوضاع را تا زمان آمدن مقام آمریکایی به ایران آرام نگاه دارد و بر همین اساس روز 16 آذر نیروهای لشکر 2 زرهی برای نشان دادن عزم حکومت در سرکوب کامل دانشجویان به دانشگاه تهران اعزام شدند.

سربازان عده زیادی از دانشجویان و استادان را دستگیر کردند و عده‌ای از ماموران هم به دانشکده فنی رفتند.

به دنبال حضور نیروهای نظامی در دانشکده فنی، مسئولان برای حفظ جان دانشجویان، کلاس‌ها را زودتر تعطیل کردند، اما با رویارویی دانشجویان با ماموران حکومتی، برخی دانشجویان شروع به شعار دادن علیه سیاست‌های رژیم شاه کردند که این موضوع با تیراندازی نیروهای حکومتی به سوی دانشجویان همراه شد. در این اتفاق علاوه بر مجروح شدن تعدادی از دانشجـــویان، سه نفر از آنها به نام‌های احمد قندچی، مهدی شریعت‌رضوی و مصطفی بزرگ‌نیا به شهادت رسیدند تا نام و یاد آنها با تاریخ ایران گره بخورد.

یاد این شهیدان و پاسداشت نقش دانشجویان در مبارزه با استکبار که هر سال در 16 آذر برگزار می‌شود، فرصتی است برای بررسی نتایج مبارزات ضد استعماری ملت ایران و توجه به این موضوع که اگرچه برخی حرکات سیاسی در ابتدا ظاهرا بی‌نتیجه می‌ماند، اما تاثیری که در روند یک حرکت کلی می‌گذارد ، در پایان نتایج چشمگیری را به دنبال می‌آورد.

در شرایط امروز هم با توجه به این‌که به خاطر رویکردهای ضداستعماری جمهوری اسلامی ایران، روش‌های سلطه‌طلبانه آمریکا در خصوص کشورمان بسیار تغییر کرده است، دانشجویان باید با تطبیق خود با شرایط روز، پیروان خوبی برای پیشینیان شهید خود باشند.

حسن‌جوادی‌ /‌ جام‌جم