طرح سازمان ملل برای حمله به مالی

گروهی از دولت‌های عربی ـ آفریقایی و گروه‌های منطقه‌ای در پایان ماه جاری درصددند با توجه به تصویب قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل طرحی جامع را برای حفاظت از منطقه شمال مالی تهیه کنند که از دست‌اندازی گروه‌های شورشی مرتبط با القاعده جلوگیری شود.

کد خبر: ۵۱۸۲۴۶

همزمان گفت‌وگوهایی نیز برای جدایی یکی از گروه‌های شورشی اسلامگرا از القاعده در جریان است. حتی در صورت موفقیت این گفت‌وگوها احتمال آغاز عملیاتی تمام عیار بر ضد شورشیان منطقه وجود دارد، گرچه این عملیات به‌رغم تاکید شتاب‌زده وزیر دفاع فرانسه بر انجام آن در هفته‌های بعد احتمالا تا پایان امسال انجام نخواهد شد.

طرح اصلی سازمان ملل شامل تلفیقی از فرماندهی یک عملیات توسط نیروهای آفریقایی به همراه حمایت اطلاعاتی نیروهای غربی برای ضربه زدن به نیروهای شورشی منطقه است.

برنامه پیشنهادی شامل 3000 نیروی ارتش مالی که اکنون دلسرد و مایوس شده‌اند به اضافه 3000 نفر دیگر از 14 کشور عضو جامعه اقتصادی غرب آفریقا برای رهبری حمله و پشتیبانی اطلاعاتی، لجستیکی و آتش هوایی نیروهای غربی که عمدتا از فرانسه و ایالات متحده خواهند بود و عملیات هواپیماهای بدون سرنشین و احتمالا یک گروه کوچک از نیروهای ویژه خواهد بود.

کشورهای عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی غرب آفریقا فاقد تجهیزات و امکانات لازم برای شکست گروه‌های جهادی در کشورهای خود هستند و از این‌رو سازمان ملل احتمالا درخواست نیرو از کشورهای دیگر را مطرح خواهد کرد و البته به‌رغم تقاضای فوری این سازمان، احتمال کمی وجود دارد که این حمله تا پایان امسال صورت پذیرد؛ زیرا در حال حاضر هیچ‌کس از نتیجه حمله مطمئن نیست.

احتمالا سه شهر اصلی گائو، کیدال و تمباکتو که اکنون در دست اسلامگراهاست بازپس‌گرفته خواهد شد. اما این‌ که بتوان تمام گروه‌های شورشی را از منطقه صحرای آفریقا بیرون راند، قطعی به نظر نمی‌رسد و حتی تداوم یکپارچگی و انسجام دولت مالی نیز زیرسوال است.

گرچه عملیات سازمان ملل و مشارکت نیروهای بین‌المللی بسیار خطرناک خواهد بود، اما دولت‌های آفریقایی، فرانسه و ایالات متحده در اتخاذ هر چه سریع‌تر تدابیری جدی با یکدیگر توافق دارند.

سازمان ملل به همراه فرانسه به عنوان یک دولت استعماری که سابقه حضور در این منطقه را دارد به دو دلیل درصدد اعزام نیرو به شمال مالی هستند: اول به دلیل وضع مردم منطقه که از زمان حضور نیروهای افراطی و وضع قوانین آنها نظیر سنگسار، قطع دستان دزد، ممنوعیت موسیقی و تماشای تلویزیون و فوتبال به مراتب بدتر شده است و دوم نگرانی از تحکیم جایگاه القاعده در منطقه که سبب ایجاد فضایی مناسب برای پیاده شدن طرح‌های تروریستی و گسترش آن به اروپا و آمریکا می‌شود. چنین موضوعی پیشتر در بخش‌هایی از یمن، سومالی، افغانستان و پاکستان رخ داده است.

ناتوانی دولت مالی منجربه تسلط نیروهای جهادی بر شمال کشور شده است. کودتای ماه مارس توسط بخشی از نیروهای ارتش و تلاش‌های ناقص رژیم در سرکوب شورش بربرهای شمال آفریقا که یک دهم جامعه 15 میلیونی مالی را شامل می‌شود کماکان اشغال منطقه شمال توسط این گروه‌ها را عملی کرده است.

سقوط معمر قذافی در لیبی کمک فراوانی به شعله‌ور شدن دوباره شورش‌ها کرده است و بربرهایی که در خدمت رژیم وی بودند با تصاحب سلاح به سمت جنوب غربی و مخفیگاه‌های دورافتاده در صحرا، الجزایر، نیجر و مالی فرار کرده‌اند.

مناقشه مالی سابقه‌ای طولانی داشته و علت آن اصطکاک نژادی است. بربرها بر این باورند که هموطنان سیاهپوست‌شان که در باماکو پایتخت مالی قدرت را در دست دارند آنها را به دلیل رنگ روشن پوست‌شان شهروند درجه دو به حساب می‌آورند.

در خلال هفته‌های کودتا در ماه مارس و فلج کامل دولت در باماکو و پس از فرار نیروهای دولتی، شورشیان شمال با قرار گرفتن در صف مقدم گروه‌های جدایی‌طلب «طوارق» و «جنبش آزادی منطقه ازواد» به شهرهای شمال هجوم آوردند.

جدایی‌طلبان شمال در حال حاضر شامل سه گروه اسلامگرای افراطی‌اند: اول: جنبش وحدت و جهاد غرب آفریقا که مخفیگاهش در گائوست. دوم: انصارالدین تحت رهبری ایاد آغ غالی و شورشیان طوارق که مخفیگاهشان در اطراف کیدال قرار دارد و سوم: نماینده تشکیلات بن لادن که شامل تنوعی از اعراب و جهادی‌ها و دیگر ناراضیان الجزایری است.

از شش نوامبر یک هیات نمایندگی از سوی انصارالدین در حال گفت‌وگو با بلز کمپائوره رئیس‌جمهور بورکینافاسو به نمایندگی از کشورهای جامعه اقتصادی غرب آفریقا بوده‌اند.

انصارالدین تلویحا تمایل خود به آغاز گفت‌وگوهای صلح و اجازه ورود کاروان کمک‌های بشردوستانه به منطقه و قطع ارتباط با القاعده را اعلام کرده است.

هیات دیگری از این گروه نیز در حال گفت‌وگو با مقامات الجزایری به عنوان مهم‌ترین کشور همسایه مالی است.

آمریکا و فرانسه در حال فشار بر الجزایر برای پذیرفتن طرح عملیات ضدشورش سازمان ملل هستند.

مقامات سازمان ملل معتقدند گروه‌های اسلامگرای افراطی جوانان را با پرداخت پول‌های هنگفت به صفوف خود می‌کشانند. یکی از اهالی شهر تمباکتو می‌گوید انصارالدین به دلیل نیاز به پول با القاعده همدست شده‌اند و به علت مشکلاتشان درخواست منابع مالی از القاعده شبه جزیره عربستان را مطرح کرده‌اند.

به هر حال حتی اگر ایاد آغ غالی و طرفدارانش ترغیب به جدایی از القاعده شوند، حضور فزاینده القاعده در شمال مالی کاملا آشکار است و کنترل منطقه تنها از طریق یک طرح نظامی دقیق و استراتژی سیاسی میسر خواهد بود. چیزی که نمی‌تواند یک شبه اتفاق بیفتد.