نشت نفت در چاه‌های اقیانوسی

گاهی خبرهایی درخصوص نشت نفت از نفتکش‌ها به گوش می‌رسد با این حال این تمام داستان نیست.

در حالی که بسیاری تصور می‌کنند تنها لکه‌های نفتی که در سطح آب شکل می‌گیرد، نشانی از آلودگی‌های نفتی به شمار می‌آید، اما زیر سطح آب اتفاقاتی در جریان است که حتی دوربین‌های فیلمبرداری نیز به سختی می‌توانند آن را به تصور بکشند.

سال 2010، از چاه نفت هوریزون (Horizon)‌ در خلیج مکزیک، حدود سه ماه نفت خام به اقیانوس ریخته شد تا یکی از فاجعه‌بارترین اتفاقات زیست‌محیطی در محیط‌های آبی جهان به وقوع بپیوندد.

البته فقط در چنین حوادثی نیست که انبوهی از نفت خام روانه اقیانوس‌های جهان می‌شود. مطالعات دانشمندان نشان می‌دهد سالانه در سراسر آب‌های جهان بالغ بر 195 میلیون بشکه نفت خام در خلال فرآیند استخراج و انتقال به نفتکش‌ها به محیط نشت می‌کند.

در فرآیند استخراج نفت خام بخش عمده‌ای از نفت در حال استخراج - زمانی که مته در حال چرخش است - روانه محیط دریا می‌شود، اما به دلیل فشار قابل توجه آب در اعماق اقیانوس، نفت نشت کرده به سرعت در جریان آب ناپدید می‌شود، اما سلامت گونه‌های مختلف جانوری و گیاهی را در معرض خطر قرار می‌دهد.

یکی دیگر از راه‌های اصلی نشت نفت از چاه‌ها، درپوش‌های مخصوصی است که برای مسدودکردن آنها به کار گرفته می‌شود. با توجه به این که این درپوش‌ها همواره در معرض جریان‌های شدید آب و خوردگی قرار دارد، بدیهی است که تصور شود پس از گذشت مدت نه‌چندان طولانی، مقادیر بتدریج در حال افزایشی از نفت خام در اقیانوس نشت کند.

البته این موضوع موجب شده تا شرکت‌های متخصص در زمینه حفاری نفت خام همواره به دنبال طراحی و ساخت مدل‌های به روزتری از این نوع درپوش‌ها باشند. این تنها بخشی از یک فرآیند غمبار است.

پس از استخراج نفت خام، در حالی که این ماده ارزشمند در حال انتقال به سکوهای نفتی است، از ریز‌شیارهای موجود در سر لوله‌های رابط با سکوی نفتی به محیط نشت می‌کند.

همچنین در حین انتقال نفت خام از سکوها به نفتکش‌ها، باز هم مقادیری از نفت استخراج شده از بستر اقیانوس به آب ریخته می‌شود.

در خلال این فرآیند طولانی همواره مقادیری از نفت خام وارد آب می‌شود که اثرات آن بر گونه‌های مختلف جانوری و گیاهی با توجه به میزان مقاومت آنها در برابر مخاطرات محیطی، بعدها مشخص می‌شود.

البته اگر حوادث مربوط به غرق شدن نفتکش‌ها در اقیانوس‌ها را به این مقوله اضافه کنیم، آن وقت باید پذیرفت که اقدامات بشر برای استخراج یکی از ارزشمندترین و کاربردی‌ترین منابع طبیعی از اعماق زمین، موجب وارد آمدن لطمات جدی به محیط زیست این سیاره شده است. (جام جم - ضمیمه سیب)