دشت «بورالان» در تهدید شن‌های روان

دشت بورالان، منطقه‌ای واقع در نقطه صفر مرزی ایران و ترکیه با 68 هزار هکتار وسعت است که افزون بر ترکیه با جمهوری نخجوان و ارمنستان مرز مشترک دارد.

این دشت که به واسطه زیبایی طبیعی در ایام گذشته به بهشت ایران معروف بوده، دشت پهناوری است که 32 روستا و 1410 خانوار روستایی و عشایری را با صد هزار واحد دامی در خود جای داده و اکنون به بیابان و منطقه‌ای لم‌‌یزرع تبدیل شده است. این در حالی است که این منطقه می‌توانست به واسطه چشمه پرآب «چشم ثریا» و مجاورت با کوه‌های پوشیده از برف آرارات در خاک ترکیه و حضور عشایر و روستاهای متعدد با فرهنگ‌ها و آداب و رسوم مختلف و بالاخره همسایگی با سه کشور، یکی از قطب‌های گردشگری ایران بویژه توریسم طبیعی باشد.

همچنین تالاب بورالان ماکو از تالاب‌های مهم آذربایجان غربی است که با 250 هکتار مساحت و چشمه‌های آبگرم به عنوان یکی از زیستگاه‌های اصلی و زمستان گذران 64 گونه پرنده، دارای اهمیت زیست‌محیطی است.

اما پدیده شن‌های روان که از اوایل دهه 70 به دلیل عوامل انسانی، چرای بی‌رویه دام و شرایط خاص جغرافیایی منطقه در اثر وجود سنگ‌های بازالتی و وجود تندبادهای شدید به همراه بارش باران‌های فصلی در منطقه اتفاق افتاده، تبعاتی به دنبال داشته که آثار آن هنوز هم قابل مشاهده و گریبانگیر مردم منطقه است.

البته برای رفع این مشکل و تثبیت شن‌های روان، طرح‌های مختلفی طی سال‌های اخیر اجرا شده است، ولی اجرای این طرح‌ها نیازمند همکاری سازمان‌های فراملی است. در این جهت دفتر برنامه توسعه عمران سازمان ملل متحد، برای جلوگیری از فرسایش خاک و احیای اراضی مرتعی در منطقه بورالان ماکو پروژه ترسیب کربن را اجرا خواهد کرد.

مدیرکل منابع طبیعی آذربایجان غربی در این‌باره به مهر گفت: برای جلوگیری از فرسایش خاک و جلوگیری از ایجاد شن‌های روان، پروژه ترسیب کربن با حمایت سازمان «دفتر برنامه عمران سازمان ملل متحد» در این منطقه به اجرا در می‌آید.

علی پیرمرادی افزود: در این پروژه که با مشارکت مردم منطقه برای احیای مراتع، اصلاح روش‌های بهره‌برداری از عرصه‌های ملی و توانمند ساختن جوامع محلی خواهد بود، منطقه بورالان ماکو در استان آذربایجان غربی به عنوان پایلوت انتخاب شده است.

وی یادآور شد: طرح مذکور در مساحتی بالغ بر 68 هزار هکتار به اجرا در خواهد آمد و نزدیک به پنج شش روستا از روستاهای این منطقه، از این پروژه بهره‌مند می‌شود.

مدیرکل منابع طبیعی آذربایجان غربی با اشاره به اعتبارات این پروژه اظهار کرد: موافقت​نامه این طرح از محل اعتبارات استانی اخذ شده و تخصیصی بالغ بر سه میلیارد ریال برای آغاز این طرح دریافت شده است.

معاون رئیس سازمان جنگل‌ها نیز با تاکید بر این‌که مشارکت مردم و توانمندسازی جوامع محلی برای حل مشکلات عرصه‌های منابع طبیعی ضروری است، گفت: تمام تلاش مجموعه سازمان جنگل ها در سطح کشور این است که مشارکت حداکثری را برای احیای اراضی منابع طبیعی و رشد و توسعه جنگل‌های کشور انجام دهد، چراکه احیای عرصه‌های منابع طبیعی، احیای بستر توسعه اقتصادی و اجتماعی و رشد کیفی و کمی آنهاست.

پرویز گرشاسبی اجرای پروژه ترسیب کربن در منطقه بورالان ماکو را یکی از قدم‌های موثر برای آبادانی منطقه دانست و آذربایجان غربی را جزو چهارمین استان در کشور برای اجرای این طرح اعلام کرد.

وی افزود: مقدمات اجرای این طرح در سال جاری با دریافت اعتبارات استانی آغاز و در سال آتی با دریافت اعتبارات ملی و بین‌المللی ادامه خواهد یافت.