پتکی بر سر رفتارهای غیرشهروندی

چند دقیقه‌ای که صحبت کرد، کم‌کم صدایش از حالت غیردوستانه به لحنی دوستانه و البته بسیار ناراضی تبدیل شد.این شهروند روزنامه‌خوان می‌گفت: تلنگر واژه‌ای محترمانه است که گاهی احساس می‌شود برای برخی یادآوری‌ها و برای برخی هشدار‌ها کوچک است و جوابگوی برخی موضوعات و رخدادها نیست. ای کاش می‌شد به جای واژه تلنگر از برخی واژه‌های دیگر استفاده کرد. ای کاش می‌شد از کلمه‌ای مثل پتک یا چکش برای برخی تلنگرها استفاده کرد.

ای کاش می‌شد از کلمات صریح‌تری برای یادآوری برخی حرکات، رفتار‌ها، کنش‌ها و واکنش‌ها استفاده کرد. خندیدم و گفتم: خانم ما که سر جنگ و دعوا با مردم و هموطنان و همشهریانمان نداریم و بنا نیست به جای تلنگر زدن با کاغذ و قلم، پتک برداریم و بر سر کسی بکوبیم.تائید کرد و گفت: بله حتما همین‌طور است اما آدم غصه‌اش می‌گیرد که ما آدم‌ها چرا باید یک رفتار غیرفرهنگی و غیراجتماعی را بارها و بارها تکرار کنیم وکاری کنیم که خودمان هم باورمان شود که انگار تا زور بالای سر بعضی از ما نباشد به هیچ مقررات و قانونی پایبند نیستیم.

گفت: تعجب من از این است که مگر این مردم روزنامه‌نمی‌خوانند، مگر رادیو گوش نمی‌دهند. مگر تلویزیون نگاه نمی‌کنند. مگر خودشان و خودمان وقتی دور هم جمع می‌شویم، مدام از بسیاری رفتار‌های خودمان که رنگ و بویی از فرهنگ و رفتارهای مدنی ندارد، گلایه نمی‌کنیم.

پس چرا فقط حرف می‌زنیم و در مرحله عمل هیچ اتفاق خاصی نمی‌افتد. پس چرا همه مسائل را به بالا دستی‌ها نسبت می‌دهیم و خودمان عامل به رفتارهای درست و معقول و مدنی در عملکرد شخصی خودمان نیستیم.

این شهروند روزنامه‌خوان مثال‌های ساده‌ای هم زد و گفت: سال‌ها پیش پلیس راهنمایی و رانندگی در کنار حجم وسیعی از آموزش‌ها و هشدارهای اجتماعی بشدت و با استفاده از نیروی انسانی ـ ولو با خشونت ـ در مقابل رفتار موتورسوارانی که هیچ حد‌و مرز حرکتی را رعایت نمی‌کردند، ایستاد.

بعد از مدتی دیگر هیچ موتورسواری به خودش اجازه نداد، از چراغ قرمزی عبور کند یا وارد خطوط ویژه اتوبوس‌های شهری شود. اما با گذشت چند سال و کنار رفتن نیروهای مقابله کننده با این رفتار‌های زشت و البته خطرناک اکنون باز هم شاهد تجاوز موتورسواران به حریم پیاده‌روها، خطوط ویژه و چراغ قرمز‌ها هستیم.

براستی در همین رفتار بظاهر ساده و سرپیچی از فرهنگ رانندگی صحیح چقدر خودمان مقصریم. شهروند روزنامه‌خوان مثال‌های دیگری هم زد، مثال‌هایی که با کمی تامل حتما به ذهن من و شما نیز خواهد آمد.

صولت فروتن ‌/‌ جام‌جم