در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
یک سال سرمایه گذاری ،20 سال بهره برداری
در دوران معاصر همه ملتها با نظام سیاسی و اجتماعی پیشرفته یا در حال توسعه به آموزش قبل از دبستان باتوجه به اصول و اهداف نوین تربیتی حاکم بر این دوره توجه خاصی دارند.
این توجه تقریبا فراگیر و جهانی است و نسبت به دیگر فعالیت های فرهنگی ، اجتماعی و آموزشی از اولویت بالایی برخوردار است.
متاسفانه در کشور ما به این مقطع مهم و اساسی توجه جدی نمی شود، به طوری که تنها 5درصد از کودکان واجب التعلیم ایرانی تحت پوشش آموزش های پیش از حوزه دبستان قرار دارند و دولتمردان و خانواده ها به این مقطع تحصیلی به عنوان یک مساله لوکس و تجملی می نگرند.
مرحله پیش دبستانی دوره احیای انسانیت ، اخلاق و ارزشهای گمشده است و سرمایه گذاری در این مقطع ، یک شهروند قانونمند، متناسب با شرایط اجتماعی ، فرهنگ ، اقتصادی و سیاسی کشور تربیت می کند.
یک کارشناس علوم تربیتی در خصوص اهمیت دوره پیش دبستانی برای کودکان می گوید: دوره پیش دبستانی از نظر رشد هوشی و کلامی ، شناخت و تقویت استعدادهای کودکان حائز اهمیت است.
دکتر نیره سینایی ، دکتری آموزش پیش دبستانی از دانشگاه امریکا معتقد است: تربیت کودکان به عنوان یک شهروند قانونمند که متعاقب آن آمار بزهکاری و مصرف مواد مخدر باتوجه به این دوره کاهش می یابد، امکانپذیر است.
او می گوید: در این دوره مفاهیم اولیه ریاضی ، علوم و ارتباطات اجتماعی به صورت غیرمستقیم ، توسط بازی ، شعر، قصه و داستان با حضور مربیان مجرب و کارآزموده به کودکان آموزش داده می شود.
همچنین دکتر محمدرضا آرویی ، کارشناس تعلیم و تربیت درخصوص شرایط فیزیکی این فضاهای آموزشی ، می گوید: طبق استانداردهای جهانی حدود 60 درصد از فعالیت کودکان در این سن را بازی تشکیل می دهد که 10 تا 14درصد این برنامه ها شامل برنامه های هنری است.
این استاد دانشگاه می افزاید: نظام اقتصادی ، نیروی کار و ترکیب این نیرو و نوع مناسبات اقتصادی ، فرهنگی و اجتماعی در جوامع باعث متغیر بودن آمار پیش دبستانی در کشورهای مختلف جهان شده است.
فرصتی برای رشد مهارت ها
در ایران باتوجه به این که فرصت اشتغال برای خانمها و اوقات فراغت خانواده ها بسیار کم است ، به این دلیل میزان تقاضا پایین است و این موضوع نیز باعث عدم سرمایه گذاری بخش خصوصی در این زمینه شده است.
آرویی با تاکید بر غیراستاندارد بودن مراکز پیش دبستانی در ایران می گوید: باوجود محیطهای فیزیکی نامطلوب مهدکودک ها، مادران ترجیح می دهند کودکان خود را با آرامش خاطر در منزل نگهداری کنند.
به اعتقاد این استاد دانشگاه ، اگر قصد ارتقای سطح کیفی و کمی مهدکودک ها را داریم ، ابتدا باید فرهنگ عمومی آموزش بویژه مادران را تغییر دهیم و والدین را متقاعد کنیم که مهدکودک ها تنها محل نگهداری کودکان مادران شاغل نیست ؛ بلکه فرصتی مناسب برای رشد مهارت های اجتماعی - انسانی کودکان است و بخش خصوصی را برای سرمایه گذاری ترغیب کنیم.
وی بهسازی سیستم سخت افزاری و نرم افزاری این مراکز را مورد اشاره قرار داده و می گوید: در این زمینه شهرداری ها نیز می توانند مانند فرهنگسراها - که متناسب با شرایط بزرگسالان است - مهدکودک های استانداردی نیز در سطح کشور احداث کنند.
دستورالعمل اجرایی دوره پیش دبستانی به استناد اساسنامه مصوب شورای عالی آموزش و پرورش با تاکید بر توجه به آن در برنامه آموزش برای همه EFAاز سوی وزیر آموزش و پرورش ، کلاسهای پیش دبستانی اعم از نوباوه و آمادگی می تواند به صورت نیمه وقت ، تمام وقت و یک نوبته ، دونوبته ، یک روز در میان و در تمامی ایام هفته باتوجه به شرایط و نوع مرکز و نیاز و تقاضای والدین با مدت زمان روزانه حداقل 4ساعت تشکیل شود.
براساس این دستورالعمل حدنصاب تعداد نوآموزان برای تشکیل کلاس نوباوه در مناطق شهری حداکثر 20و در مناطق روستایی 15نفر و در دوره آمادگی در مناطق شهری حداکثر 25و مناطق روستایی حداکثر 20نفر و تعیین حداقل ها به عهده شورای منطقه است.
همچنین میزان شهریه ثبت نام نوآموزان این مراکزهر ساله با پیشنهاد شورای منطقه ای و تصویب شورای استانی تعیین می شود و باید از سوی اولیائ به حساب بانکی مرکز پیش دبستانی واریز و تحت نظر شورای مالی مرکز هزینه شود، ضمن این که دریافت هر گونه وجه برای بازدیدها، گردشهای علمی ، تفریحی و تربیتی ضمن موافقت اولیای کودکان باید متناسب با هزینه های مربوط باشد و به حساب مرکز واریز شود.
مراکز پیش دبستانی با دو نوع مستقل (ویژه کودکان 4و 5ساله ) و غیرمستقل (کودکان 4و 5ساله و پایین تر از آن ) به صورت دولتی و غیر دولتی فعالیت می کنند. مراکز دولتی با مشارکت مردم و در ساختمان آموزشی دولتی دایر هستند و مراکز غیردولتی واجد شرایط نیز در صورت کسب مجوز لازم قادر به فعالیت خواهند بود.
صدور مجوز تاسیس فعالیت و انحلال کلیه مراکز پیش دبستانی در کشور به عهده وزارت آموزش و پروش بوده و تاسیس این گونه مراکز قبل از کسب مجوز ممنوع است.
از سوی دیگر سازمان بهزیستی کشور با اعتماد بر اهمیت بسیار زیاد آموزش کودکان زیر دبستانی ، مهدکودک را تنها مرجع این آموزش نمی داند. کارشناسان علوم بهزیستی با تاکید بر این موضوع که آموزش مهارت های مختلف کلامی ، فردی و شخصیتی در سالهای اولیه تولد مهم است ، عنوان می کنند نکته حائز اهمیت این است که نباید فکر کنیم مهدکودک ، تنها مرکزی است که می تواند این مهارت ها را به کودک منتقل کند، بلکه تمامی اعضای خانواده و بویژه مادر در این زمینه نقش اساسی دارد.
مساله ای که در این میان مطرح است این که گفته می شود در شرایط کنونی که هنوز بسیاری از کودکان واجب التعلیم در کشور مدرسه ندارند و به دلیل کمبود فضاهای آموزشی تعداد کثیری از مدارس نیز در چند نوبت فعالیت آموزشی دارند، باید اولویت های مهم و حیاتی آموزشی کشور را به جای رشد سریع مهدکودک ها در نظر گرفت.
امسال برای توسعه دوره پیش دبستانی از سوی وزارت آموزش و پرورش یک میلیارد و 800میلیون تومان اعتبار در نظر گرفته شده که این رقم نسبت به سال گذشته 300میلیون تومان افزایش نشان می دهد.
براساس آمار وزارت آموزش و پرورش 75درصد از نوآموزان قبل از ورود به مدرسه دوره پیش دبستانی را نمی گذرانند، به طوری که سال گذشته از یک میلیون و 260هزار نوآموز کشور فقط 340هزار نفر قبل از ورود به پایه اول ، حوزه پیش دبستانی را گذرانده بودند.
کارشناسان تعلیم و تربیت معتقدند به دلیل وسعت و حضور فرهنگسرا و قومهای مختلف ایرانی ، نوآموزان باید قبل از ورود به مدرسه با مهارت های زندگی آشنا شوند و با فرهنگ نزدیکتر به یکدیگر وارد کلاس درس شوند، بنابراین دوره تحصیلی پیش دبستانی باید اجباری شود.
سهم فقیرانه کودکان ایرانی از مهد کودک ها
متاسفانه موازی کاری ها و بی نظمی های بسیاری در زمینه آموزش های دوره پیش دبستانی وجود دارد که باعث شده دوره پیش دبستانی هنوز برای ساماندهی نیروی انسانی خود برنامه ریزی خاصی نداشته باشد.
برای این که بتوانیم 20تا 30درصد از کودکان رده سنی 3تا 6سال را تحت آموزش های دوره پیش از دبستان قرار دهیم نیازمند 10هزار مهدکودک هستیم ، در حالی که براساس آمار، سال 81فقط 1500مهد در کشور فعال بوده است.
طبق برآوردهای کارشناسان برای 5/4 میلیون کودک آماده ورود به دوره پیش دبستانی می بایست 45هزار مهدکودک در سراسر کشور تاسیس شود.
آمار کودکان تحت آموزش دوره پیش از دبستان به طور میانگین در جهان 70درصد است که این رقم برای کشورهای اروپایی و اسکاندیناوی 90تا 98درصد، در کشورهای آفریقایی همچون نیجریه با توجه به شرایط اقتصادی که دارند 40تا 50درصد کودکان شان تحت آموزش های پیش دبستانی قرار دارند، در حالی که این رقم در کشور ایران کمی بیشتر از 5درصد است.
نگرش فرهنگی نادرست حاکم بر جامعه ، مشکلات اقتصادی و نبود آگاهی نسبت به ضرورت آموزش های پیش دبستانی از علل بی رغبتی خانواده ها برای ثبت نام کودکان در مهدکودک هاست . بررسی ها نشان می دهد کودکانی که آموزش های پیش از دبستان را طی می کنند، از ارتقای تحصیلی مناسب ، سطح یادگیری بالاتر و توفیق بیشتر در برقراری ارتباطات اجتماعی برخوردارند.
کارشناسان علوم آموزشی با تاکید بر این مطلب که فرهنگسازی نیازمند صرف هزینه های کلان از سوی دولتمردان است ، پرداخت یارانه به مهدکودک ها را سبب تشویق و ترغیب خانواده ها به آموزش های پیش دبستانی عنوان می کنند و معتقدند بتدریج ضرورت آموزش کودکان پیش دبستانی به یک فرهنگ آموزشی تبدیل می شود.
متاسفانه مشکل اصلی بر سر راه موفقیت کودکان در نظام آموزشی کشور، عبور ساده مسوولان و دولتمردان از کنار این قبیل طرحهای ثمربخش است ، زیرا کارشناسان معتقدند سرمایه گذاری برای این سنین هزینه های زاید 20سال آینده را کاهش می دهد.
حبیب حسین پور 
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
