کاهش بنزین کارت‌های سوخت

به گزارش خبرنگار ما، دیروز خبرگزاری‌ها به نقل از شرکت ملی پالایش و پخش مواد نفتی ایران و ستاد حمل و نقل و مدیریت مصرف سوخت کشور از کاهش 200 لیتری سهمیه بنزین آزاد (700 تومانی) ماهانه موجود در کارت‌های سوخت خبر دادند. به این ترتیب سهمیه فعلی 500 لیتری به 300لیتر رسیده است.

این اقدام البته سوالاتی در افکار عمومی درباره چرایی آن ایجاد کرده است. برخی از سوالات حول این احتمال بود که شاید دولت بخواهد سهمیه بنزین 400 تومانی (ماهانه 60 لیتر) را حذف کند و به جای آن 300 لیتر بنزین 700 تومانی به مردم اختصاص داده و در نهایت قیمت بنزین آزاد را افزایش دهد.

بخش دیگری از شایعات نیز مربوط به این بود که شاید دولت محدودیتی در تامین بنزین دارد و لذا اقدام به کاهش سهمیه بنزین آزاد خودروها کرده است.

این نگرانی‌ها در حالی ابراز می‌شد که بنزین آزاد یکی از مهم‌ترین مکمل‌های تامین ماهانه سوخت خودروهاست، چرا که تقریبا سهمیه بنزین یارانه‌‌ای (100 تومانی) خودروها به پایان رسیده و سهمیه بنزین نیمه یارانه‌ای (400 تومانی) نیز کفاف مصرف کم‌مصرف‌ترین خودروها را نمی دهد و حتی نمی‌تواند مصرف نیمی از ماه آنها را هم تامین کند لذا اکثر قریب به اتفاق مردم بخش زیادی از ماه و همچنین مسافرت‌های احتمالی با خودروی شخصی را با اتکا به سهمیه 500 لیتری بنزین آزاد انجام می‌دادند و کاهش این سهمیه کمی شوک‌آور به نظر می‌رسید.

با این حال توضیحات تکذیب‌گونه ستاد حمل و نقل و مدیریت مصرف سوخت کشور بخشی از ابهامات این ماجرا را باقی گذاشت بویژه آن که این ستاد از تغییرات نرم‌افزاری در سامانه کارت هوشمند سوخت خبر داد.

در این باره معاون صنایع و انرژی ستاد حمل و نقل و مدیریت مصرف سوخت کشور، گفت: تغییر ظرفیت بنزین آزاد در کارت‌های سوخت از 500 لیتر به 300 لیتر تنها یک کار نرم‌افزاری است و مردم برای سوختگیری بنزین آزاد هیچ‌گونه محدودیتی ندارند.

علی ربیعی در گفت‌و‌گو با ایرنا، ضمن اعلام این‌که هیچ‌گونه کاهش سهمیه بنزین اتفاق نیفتاده است،‌ گفت: بنزین آزاد سهمیه‌بندی نیست و تنها برای مدیریت مصرف سوخت ظرفیتی در کارت‌ها مشخص شده است.

به گفته وی، همان طور که روشن است هر شخصی به هر اندازه که نیاز داشته باشد می‌تواند بنزین آزاد خریداری و سوختگیری کند.

معاون صنایع و انرژی ستاد حمل و نقل و مدیریت مصرف سوخت کشور متوسط ماهانه مصرف بنزین آزاد را 30 لیتر عنوان کرد و گفت: اکنون بیشتر مردم برای سوختگیری بنزین آزاد از کارت‌های سوخت جایگاهداران استفاده می‌کنند و هر کس ظرفیت 300 لیتری بنزین آزاد کارتش به اتمام رسید می‌تواند به این صورت سوختگیری کند.

یادآور می‌شود، با اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها 60 لیتر بنزین 400 تومانی و 500 لیتر بنزین آزاد 700 تومانی در کارت‌های سوخت شارژ می‌شد که اکنون 300 لیتر بنزین آزاد 700 تومانی در کارت‌های سوخت شارژ می‌شود.

اما این مقام مسوول در گفت‌وگو با مهر توضیحات متفاوتی بر زبان آورد و با تکذیب اصل کاهش سهمیه بنزین آزاد اعلام کرد: هیچ‌گونه محدودیتی در استفاده از سهمیه بنزین آزاد خودروها (بنزین 700 تومانی)‌اعمال نشده است.

ربیعی گفت: کاهش سهمیه بنزین آزاد خودروها کذب محض است.

معاون صنایع و انرژی ستاد مدیریت حمل و نقل سوخت کشور با تاکید بر این که یک سری تغییرات نرم‌افزاری در سامانه هوشمند سوخت انجام شده است، تصریح کرد: اعمال این تغییرات نرم‌افزاری به منزله حذف یا کاهش سهمیه بنزین آزاد خودروهای شخصی نیست.

ربیعی یادآور شد: هرگونه تغییر در سهمیه یا قیمت سوخت خودروها به طوررسمی توسط ستاد هدفمندی یارانه‌ها یا ستاد مدیریت حمل و نقل سوخت اعلام خواهد شد.

با این حال بررسی‌های خبرنگار ما نشان می‌دهد در واقع سهمیه بنزین آزاد موجود در کارت‌های سوخت کاهش یافته است. اما نکته اینجاست که اولا این کاهش بلافاصله قابل جبران و شارژ است و دوم این که هدف از این اقدام، مقابله با‌قاچاق سوخت در پی افزایش قیمت ارز در داخل ایران است.

بر اساس این گزارش با افزایش قیمت ارز در داخل ایران، بنزین عرضه شده تفاوت بسیار زیادی با کشورهای همسایه پیدا کرده است.

به طوری که اگر کسی بنزین آزاد ایران را به کشوری مثلا ترکیه قاچاق کرده و به صورت ارزی به فروش برساند و ارز آن را به داخل کشور منتقل کند، سودهای میلیونی به جیب می‌زند. به عنوان مثال هم‌اکنون قیمت هرلیتر بنزین در ترکیه حدود چهار لیر است.

قیمت مبادله‌ای هر لیر ترکیه در اتاق مبادلات ارزی که کمتر از بهای بازار آزاد است، 1400 تومان است. یعنی قیمت هر لیتر بنزین در ترکیه به پول ایران 5600 تومان خواهد بود. در این حالت اگر کسی بنزین 700 تومانی را از ایران به این کشور قاچاق کند 4900 تومان در هر لیتر یعنی هفت برابر قیمت واقعی بنزین سود خواهد کرد.

روشن است با سقوط ارزش ریال در برابر دلار و به تبع آن در برابر ارز سایر کشورهای همسایه، بسیاری به فکر قاچاق بنزین آزاد و کسب سودهای اینچنینی بیفتند لذا ستاد مدیریت حمل‌ونقل سوخت کشور با آگاهی از این رانت، اقدام به کاهش سهمیه بنزین آزاد خودروها کرده تا دست‌کم مقداری جلوی قاچاق و خروج سوخت از کشور را بگیرد.

بر این اساس تغییرات نرم‌افزاری ایجاد شده در کارت‌های هوشمند نیز در این راستا انجام شده است. به طوری که جلوی سوختگیری بیش از اندازه و غیرمعمول برخی خودروها در مناطق مرزی گرفته شود.

در همین حال سایت اطلاع‌رسانی وزارت نفت (شانا) گزارش داد سهمیه 300 لیتری بنزین آزاد خودروها در صورت اتمام دوباره قابل شارژ است. به این معنی که اگر خودرویی قبل از پایان ماه سهمیه 300 لیتری آزادش به اتمام برسد، بلافاصله سهمیه 300 لیتری جدیدی در کارت وی شارژ می‌شود.

این سایت افزود: لذا در عرضه بنزین آزاد 700 تومانی هیچ محدودیتی ایجاد نشده و تنها میزان شارژ (موقت) از 500 به 300 لیتر کاهش یافته است. بررسی‌ها نشان می‌دهد بسیاری از خودروها در کشور در طول ماه حتی نیمی از این سهمیه را نیز استفاده نمی‌کنند.