چرایی خلع سلاح فوتبال ایران در آسیا

در حالی که پیش از این تیم‌های پرسپولیس و استقلال به عنوان دو نماینده دیگر ایران از لیگ قهرمانان آسیا حذف شده بودند، تمام امید طرفداران فوتبال به آبروداری سپاهان به عنوان قهرمان سه سال اخیر لیگ و پیشتاز لیگ امسال بسته شده بود، بویژه آن‌که سپاهانی‌ها از سوی کارشناسان ای.‌اف.‌سی (لیگ قهرمانان فوتبال آسیا) بخت اول قهرمانی شناخته شده بودند، ولی سپاهان در چهارمین دیــــدار امسال خود با الاهلی عربستان باخت سنگین وکم سابقه‌ای را پذیرا شد که همه را دلسرد و ناامید کرد.

شاید بعد از باخت چند سال قبل سپاهان به تیم الاتحاد در شهر جده، این تیم باثبات ایران در هیچ مسابقه‌ای چنین نتیجه ضعیفی نگرفته بود. البته تیم آن سال الاتحاد که عنوان سومی جام قهرمانی باشگاه‌های جهان را نیز از آن خود کرد چنان آمادگی بالایی داشت که در فینال مسابقه‌ها، قهرمان کره جنوبی را هم در خاک حریف 5 بر صفر شکست داد.

سپاهانی‌ها در حالی با شکست 4 بر یک از الاهلی وداع تلخی با لیگ قهرمانان آسیا داشتند که امسال در همین چارچوب ، سه بار دیگر با این تیم روبه‌رو شدند، ولی در هیچ یک از این دیدارها، بازی را واگذار نکردند.

علی اصغر مدیر روستا، کارشناس فوتبال و یکی از آخرین بازیکنان ایرانی که جام قهرمانی باشگاه‌های آسیا را روی سر برده است، در مورد ناکامی نمایندگان باشگاهی ایران می‌گوید: پیشرفت رقبای آسیایی در کنار در جا زدن تیم‌های ایرانی، دلیل ناکامی فوتبال ما در لیگ قهرمانان آسیاست. البته در این بین ، ذوب آهن چند سال پیش یک استثنا بود، ولی برنامه ریزی‌های غلط ما موجب به بحران افتادن آن تیم نیز شد.

مدیر روستا نتیجه گرایی صرف ، نبود استعدادها و بازیکنان جایگزین مناسب ، بی توجهی‌های فراوان به تیم‌های پایه ، پول زدگی وکم تعصب شدن بازیکنان و نبود فکر حرفه‌ای در بین اغلب مدیران ، مربیان و بازیکنان فوتبال را عامل اصلی ضعف تیم‌های باشگاهی ما در لیگ قهرمانان آسیا دانست و گفت: البته سپاهان تیم ضعیفی نبود و 10 نفره کردن این تیم در دقایق ابتدایی اتفاقاتی را به وجود آورد که اصلا موافق جریان اولیه بازی نبود و مطمئنا اگر بازی جریان طبیعی خود را داشت سپاهانی‌ها با زدن گل‌های زیادی ، میدان جده را ترک می‌کردند.

مدیر روستا معتقد است در شرایطی که بازیکنان تیم‌های پایه ما حتی با مشکل کرایه ماشین برای حضور در محل تمرین خود رو به رو هستند، سال به سال فوتبالمان افت بیشتری پیدا خواهد کرد، مگر این‌که برگزاری لیگ فعلی را متوقف کنیم و به همه اعلام شود که مثلا تا دو یا سه سال هیچ تیمی سقوط نخواهد کرد تا همه مدیران و مربیان، بدون استرس ناشی از نتیجه‌گرایی مفرط بتوانند سازندگی کنند و عناصر جدیدی را به فوتبالمان اضافه نمایند.

غلامحسین پیروانی، سرمربی تیم فوتبال ابومسلم مشهد هم عقایدی بسیار مشابه با مدیر روستا و دیگر کارشناسان فوتبالمان دارد و معتقد است با وجود آنکه در بین تیم‌های ایرانی حاضر در لیگ قهرمانان آسیا تنها سپاهان عملکرد قابل قبولی ارائه کرده است و تنها به دلیل اشتباهات داوری در دیدار اخیر خود با الاهلی عربستان، شیرازه‌اش از هم پاشیده و از دور رقابت‌ها حذف شد، اما در مجموع عملکرد نمایندگان ایران در این رقابت‌ها آنقدر ضعیف بوده است که از آخرین قهرمانی باشگاهی ایران در آسیا نزدیک دو دهه می‌گذرد.

پیروانی هم دلیل بروز این ضعف را در اشباع شدگی و پول زدگی بازیکنان و از بین رفتن حس تعصب آنها دانست و افزود: بی‌توجهی کامل به تیم‌های پایه و نتیجه‌گرایی صرف، آفت فوتبال و مانع از نتیجه‌گیری تیم‌های مختلف طی سال‌های اخیر شده است که در این بین البته، تیم‌های مربی زحمتکشی چون علی دوستی، استثنا هستند.

سرمربی پیشین تیم امید ایران گفت: هیچ یک از تیم‌های ما بهایی به امید‌های خود نمی‌دهند، چون مدیران و مربیان تیم‌ها هیچ امنیتی ندارند و بقای آنها فقط به نتایج آنی تیم‌های آنها در لیگ بستگی دارد و با این شرایط بازیکنان 36 یا 37 ساله تعیین‌کننده نتایج تیم‌های لیگی ما می‌شوند. این در حالی است که وقتی کره‌ای‌ها یکبار با حساب 6 بر دو مغلوب ایران شدند همه آن بازیکنانشان را کنار زدند و تا مدت‌ها با امید‌های خود در میدان‌ها ظاهر شدند و آنقدر با آنها خوب کار کردند که الان هم جزو تیم‌های معتبر جهان فوتبال محسوب می‌شوند و هم در المپیک صاحب مدال برنز می‌شوند.

بسیاری از کارشناسان در حالی باخت سنگین سپاهان به الاهلی و حذف این تیم از دور لیگ قهرمانان را بیش از هر عاملی مدیون ضعف «پیتر گرین» داور استرالیایی آن دیدار توصیف کردند که محمد فنایی کارشناس داوری ، روز مسابقه مذکور را روز سیاه داوری گرین توصیف کرد و گفت: ایرادهای کار این داور در اوایل مسابقه کمر تیم سپاهان را خرد کرد. فنایی در تشریح این نگاه خود گفت در حالی کاپیتان تیم الاهلی چندین متر در آفساید قرار داشت، با دروازه بان سپاهان تک به تک شد و آنچنان خود را با مهارت به زمین پرتاب کرد که اگر من داور مسابقه شیرجه بودم به این حرکت زیبای او نمره‌ای بسیار بالا می‌دادم. به هر حال گرین تحت تاثیر این حرکت، دروازه‌بان سپاهان را از زمین اخراج کرد و با اعلام پنالتی، گلی بسیار حساس و کلیدی را تقدیم عربستانی‌ها کرد. دقایق کوتاهی بعد نیز خطایی را که پشت محوطه جریمه، روی هافبک سپاهان انجام شده بود به سود الاهلی اعلام کرد تا همان توپ وارد دروازه سپاهان شود و شیرازه این تیم تا آخر بازی از هم بپاشد. ضمن این‌که تیم داوری، وقتی نقطه قوت سپاهان و نقطه ضعف حریف را در عمق دفاع الاهلی دیدند تصمیم گرفتند تمام توپ‌های ارسالی به عمق دفاع الاهلی را آفساید اعلام کنند.

به هر حال به دنبال آنکه زلاتکو کرانچار سرمربی سپاهان هم مشکل داوری و به ویژه اخراج دروازه بان سپاهان را عامل حذف سپاهانی‌ها از لیگ قهرمانان آسیا دانسته بود، این باشگاه از داور مسابقه به‌ AFC شکایت کرد، در حالی که نتیجه رسیدگی به این شکایت هیچ حاصلی برای سپاهانی‌ها نخواهد داشت ونمی تواند آنها را به لیگ قهرمانان آسیا برگرداند. بنابر این از هم اکنون باید به فکر رفع نقایص موجود و اصلاح مشکلات اساسی فوتبال خود به منظور موفقیت در سال‌های بعد باشیم.

مجید عباسقلی / گروه ورزش