مشکل تازه ثبت احوال در سیستان

در سال‌های اخیر ثبت احوال این استان، اقدامات خوبی برای ثبت این وقایع حیاتی انجام داده که باعث افزایش آمار ثبت فوت، ولادت و ازدواج شده است، البته به گفته مسوولان برای رفع کامل این مشکل هنوز زمان و کار زیادی لازم است.

آمارهای سازمان ثبت احوال کشور در خصوص تعداد وفات ثبت شده طی سال‌های 75 تا 85 نیز حاکی از آن است که در سال‌های نخست میزان فوت ثبت شده معوقه به نسبت میزان فوت ثبت شده بسیار بالاست و هرچه به سال 85 نزدیک می‌شویم، این آمار جابه‌جا می‌شود، به‌طوری که افزایش ثبت مرگ و میر در این سال‌ها به سطح قابل قبول می‌رسد؛ اما در سال 88 تعداد این فوت‌ها نسبت به سال 87 کاهش می‌یابد که این کاهش می‌تواند ناشی از عدم تمایل جامعه به گزارش و ثبت مرگ و میرها باشد.

همچنین ملاحظه می‌شود که در سال 88 تعداد مرگ و میر ثبت شده معوقه رو به کاهش گذاشته که این پدیده می‌تواند ناشی از تمایل جامعه به ثبت به موقع فوت‌ها یا عدم تمایل به گزارش مرگ و میرهای معوقه در جامعه باشد.

استان سیستان و بلوچستان از جمله استان‌های کشور است که نسبت به سایر استان‌ها در ثبت وقایع حیاتی از جمله ثبت مرگ و میر با مشکلات بیشتری مواجه است؛ به طوری که بر اساس آمارهای جمع‌آوری شده در شش ماهه‌ نخست سال ادارات ثبت احوال، امسال 24 هزار و652 واقعه وفات در این استان ثبت شده که در مقایسه با فوت‌شدگان ثبت شده در مدت مشابه سال پیش، 15 هزار و 534 واقعه رشد داشته است که علت آن، ثبت فوت‌شدگان معوقه سال‌های پیشین طی ماه‌های ابتدایی سال است.

مدیرکل ثبت احوال سیستان و بلوچستان با اعلام این آمار و با بیان این‌که دیرثبتی و کم‌ثبتی وفات، از مشکلات عمده استان سیستان و بلوچستان است، درباره علل دیرثبتی یا ثبت‌نکردن این وقایع به جام‌جم می‌گوید: براساس پژوهش‌ها و بررسی‌های صورت گرفته یکی از علل ثبت نکردن مرگ و میر، ازدواج یا ولادت عدم دسترسی مردم به سیستم‌های اداری ثبت‌احوال در گذشته بوده است،‌ چرا که در این استان فاصله روستاها نسبت به شهرها بسیار زیاد است و در روستاها نیز امکانات ثبت وجود نداشته است.

علی زاهدی‌نیا عدم اطلاع مردم از قوانین ثبت از جمله ثبت در مهلت قانونی ده روز برای وفات و 15 روز برای فوت را یکی دیگر از دلایل ثبت نکردن یا دیر ثبت کردن این وقایع عنوان می‌کند و می‌افزاید: بی‌شناسنامه بودن پدر نوزاد و ثبت‌نشدن ازدواج پدر و مادر که هر دو مانع ثبت به موقع ولادت نوزاد می‌شود و همچنین همجواری با افغانستان و پاکستان و تردد و سکونت افراد بیگانه در این استان از جمله عواملی است که از گذشته تاکنون باعث کم ثبتی و دیرثبتی وقایع مرگ و میر، ازدواج و ولادت شده است.

وی با بیان این‌که اداره‌کل ثبت احوال با اجرای طرح‌های مختلف در سطح استان می‌کوشد این آمار را افزایش دهد، به‌اقدامات انجام شده در سال‌های اخیر اشاره می‌کند و می‌گوید: ایجاد 19 نمایندگی ثبت احوال در مراکز بخش‌ها و ایجاد نمایندگی صدور شناسنامه در کل بیمارستان‌های سطح استان و حضور دائم نمایندگان اداره ثبت احوال در این بیمارستان‌ها که به محض رخداد یک ولادت آن را ثبت و شناسنامه برای نوزاد صادر کنند، از جمله اقداماتی است که در سطح شهرها و بخش‌های استان انجام شده است.

زاهدی‌نیا با اشاره به اقدامات انجام شده در سطح روستاها نیز می‌افزاید: ایجاد شبکه اعلام وقایع حیاتی متشکل از اعضای خانه بهداشت، بهیار روستا و اعضای شورای اسلامی روستا در سراسر روستاهای استان که به عنوان نمایندگان ثبت احوال در روستاها دایر شده و وقایع را هنگام رخداد آنها ثبت و به ما اطلاع‌می‌دهند،‌ از دیگر اقدامات انجام شده ثبت احوال در خصوص رفع این مشکل است.

این مسئول با بیان این‌که برای ازدواج‌های ثبت نشده هم طرحی اجرا شد که براساس آن ماموران ثبت به در منزل یکایک مردم در سطح استان بویژه روستاها مراجعه کردند، تصریح می‌کند: در پایان این طرح در مجموع 56 هزار و 877 واقعه ثبت ازدواج معوقه داشتیم که ده هزار و 891 واقعه مربوط به مناطق شهری و بقیه مربوط به مناطق روستایی بوده است.

مدیرکل اداره ثبت احوال استان سیستان و بلوچستان با اشاره به این‌که وضع ما در کل نسبت به گذشته بهتر شده است، اما باید با کمک و همکاری مردم قدم‌های بیشتری در این زمینه برداریم، به مقایسه وضع آمار ثبتی در سال‌های متفاوت اشاره می‌کند و می‌گوید: در ابتدای دولت نهم شاخص ثبت در مهلت قانونی ولادت حدود 27درصد بود که اکنون به 92.5 درصد رسیده و در مورد فوت هم این شاخص از 25.9 درصد به 67 درصد رسیده است.

زاهدی‌نیا با بیان این‌که در مورد ثبت فوت هنوز باید اقدامات بیشتری انجام گیرد،‌ می‌افزاید: حجم بالای وقایع فوت ثبت نشده از سال‌های گذشته در این استان از جمله مشکلات ثبت احوال است، به طوری که در سال گذشته 28 هزار فوت در استان ثبت شد که بخش عمده آن مربوط به سال‌های گذشته بود.

وی مشکلات اقتصادی و فرهنگی را یکی از علل عدم تمایل به ثبت فوت در میان مردم این استان در سال‌های اخیر عنوان می‌کند و می‌افزاید: وجود یارانه‌ها باعث شده که مردم بویژه در مناطق روستایی و فقیر برای جلوگیری از قطع این کمک‌های نقدی، تمایل زیادی برای اعلام و ثبت فوت شدگان خانوار خود نداشته باشند.

زاهدی‌نیا با بیان این‌که یکی از تکالیف ثبت احوال در بحث هدفمندسازی یارانه‌ها به روزرسانی آمار سازمان هدفمندی است،‌ تاکید می‌کند: مردم باید آگاه باشند که اگر براساس اطلاعات غلط یارانه دریافت کنند، نه تنها این مساله قابل شناسایی و پیگیری است، بلکه طبق ماده 10 قانون هدفمندی یارانه‌ها، یارانه خانوار آنها قطع و وجوهات پرداختی نیز از آنها مسترد می‌شود، بنابراین برای جلوگیری از این مشکل بهتر است کسانی که هنوز اقدام به ثبت فوتی‌های خود نکرده‌اند، آن را به اطلاع اداره ثبت برسانند.