قیام جمهوری خواهان در امپراتوری چین

جام جم آنلاین: 93 سال پیش در روز 10 اکتبر سال 1911 میلادی یک شورش گسترده نظامی در جنوب چین آغاز می شودکه نتیجه آن سرنگونی سلسله امپراتوران منچو و در نهایت برقراری حکومت جمهوری در این کشور پهناور می گردد.

کد خبر: ۴۹۷۸۷

history2

در قرن نوزدهم میلادی ، کشور چین که امپراتوران سلسله منچو برآن حکومت می کردند بی وقفه از سوی کشورهای غربی مورد سوءاستفاده قرار گرفته و تحقیر می شد.
اندکی پس از شکست شورش بوکسرها علیه استعمارگران و تجار غربی ، چینی ها شاهد پیروزی نظامی ژاپن بر روسیه تزاری در سال 1905 میلادی بودند و به همین مناسبت متوجه عقب افتادگی کشورشان شدند.

history1

تسوهی امپراتریس سالمند تلاش کرد با همکاری ژنرال یوان چه کای اصلاحاتی را در حکومت ایجاد کند اما عمرش کفاف نداد و در سال 1908 میلادی درگذشت.
پویی امپراتور جدید که فقط 3 سال داشت بر تخت سلطنت نشست و پدرش تچوئن نایب السلطنه شد.
بدون فوت قوت ، تچوئن برای بازگشت به سنت های قدیم ژنرال یوان چه کای را معزول کرد.

history4

این اقدام فراتر از سطح تحمل اصلاح طلبان بود. آنها به تشویق سون یات سن خواستار یک مجلس موسسان شدند اما تقاضاهای آنها بی جواب ماند.
سوت یات سن فرزند یک دهقان بود که به هاوایی رفته بود و از دانشگاه هونولولو فارغ التحصیل شده بود. او در سال 1900 میلادی حزب کومینتانگ را تاسیس کرد.

history7

برنامه سون یات سن در 3 کلمه خلاصه می شد: «ملی گرایی ، دموکراسی ، سوسیالیسم».
در روز 10 اکتبر سال 1911 میلادی یک شورش در پادگان نظامی ووچانگ در استان هوبیی در نزدیکی شهر بزرگ کانتون در جنوب چین آغاز می شود.
قیام کنندگان اعلام جمهوری می کنند و بدون فوت وقت یک دولت موقت تشکیل می دهند.

history5

کانتون و مناطق جنوب چین به قیام کنندگان می پیوندند. به سرعت 14 استان از 18 استان امپراتوری چین با حکومت جمهوری اعلام همبستگی می کنند.
سوت یان سن که در ایالات متحده به سر می برد شتابان به چین بازمی گردد و به عنوان رییس جمهور موقت جمهوری انتخاب می شود.
در همین زمان ، در شهر پکن ژنرال یوان چه کای مشاور سابق تسوهی امپراتریس چین قدرت را در دست می گیرد.
او پویی امپراتور خردسال را ناگزیر به کناره گیری کرده و به نوبه خود در روز 13 فوریه سال 1912 میلادی اعلام حکومت جمهوری می کند و خود را به عنوان رقیب جمهوری خواهان جنوب مطرح می نماید.

history6

سون یات سن که مایل به تجزیه چین نبود مقام ریاست جمهوری را به یوان چه کای واگذار می کند.
با این حال ، مرد قدرتمند جدید چین فقط یک هدف در سر داشت نابودکردن حزب کومینتانگ و برقراری دوباره رژیم امپراتوری و نشستن بر تخت سلطنت چین.
جمهوری خواهان جنوب خواستار برکناری او می شوند. یوان چه کای در روز 27 اوت سال 1913 میلادی شهر نانکن را تصرف می کند.
او به رژیم جمهوری خاتمه داده و در روز 12 دسامبر سال 1915 میلادی استقرار امپراتوری را اعلام می نماید.

history8

یک قیام عمومی در سراسر چین به راه می افتد و یوان چه کای ناگزیر به عقب نشینی شده و در روز 6 ژوئن سال 1916 میلادی جان می سپارد.
به این ترتیب ، در روز 10 اکتبر سال 1911 میلادی یک شورش گسترده نظامی در جنوب چین آغاز می شود که نتیجه آن سرنگونی سلسله امپراتوران منچو و در نهایت برقراری حکومت جمهوری در این کشور پهناور می گردد.

history9

چین با خلاص شدن از رژیم امپراتوری وارد یک دوره طولانی جنگ داخلی می شود که سرانجام با پیروزی کمونیست ها در سال 1949 خاتمه می یابد.
روز 10 اکتبر هم در چین کمونیست و هم در تایوان یک جشن ملی است و هر دو کشور از سون یات سن به عنوان پدر جمهوری یاد می کنند.

بهرام افتخاری