هراس آمریکا از باتلاق سوریه

راهبرد دوم، جنگ ضروری (War of necessity) نام گرفت که از دیدگاه اوباما، حمله به افغانستان براساس این راهبرد تبیین می‌شود.

اوباما حمله به عراق را نادرست و حمله به افغانستان را اقدامی درست خوانده بود چرا که افغانستان پایگاه اصلی و آدرس اصلی القاعده بود، افکار عمومی و جامعه بین‌الملل اقدام نظامی آمریکا را علیه طالبان هضم می‌کرد و مهم‌تر آن‌که جنگ افغانستان یک جنگ ضروری بود و از دیدگاه اوباما، الزامات مبارزه با تروریسم، این تهاجم نظامی را توجیه می‌کرد.

اوباما با ورود به کاخ سفید اعلام کرد سیاست خارجی‌دولتش دوری از یکجانبه‌گرایی و براساس استفاده از ظرفیت‌های نهادهای بین‌المللی و هم‌پیمانان آمریکا خواهد بود تا اهداف کلان آمریکا در سیاست خارجی را محقق کند. دیدگاه نظامی او نیز مبنی بر نفی جنگ گزینشی و تأئید جنگ ضروری، در وزارت دفاع آمریکا حاکم شد.

راهبرد آمریکا در بحران سوریه در چارچوب همان سیاست خارجی اوباما در سال 2008 تعریف شده است. در این چارچوب آمریکا تلاش می‌کند به طور آشکار وارد جنگ نشود بلکه با ایجاد اجماع بین‌المللی علیه بشار اسد و با کمک هم‌پیمانان منطقه‌ای خود، جنگ نیابتی علیه سوریه را ادامه دهد.

در این مسیر اتحادیه عرب و کشورهایی نظیر قطر و ترکیه، نقش آوانگارد را برای آمریکا ایفا می‌کنند. هدف حداقلی آمریکا در سوریه تداوم بی‌ثباتی با حاکمیت نیم‌بند بشار‌اسد و هدف حداکثری و عالی آمریکا، سقوط اسد و جایگزینی حکومتی همراه با آمریکا است.

برای دولت اوباما اما ادامه جنگ نیابتی در سوریه یک خط قرمز دارد و آن زمانی است که ارتش سوریه بتواند بر معارضان پیروز شود و بخصوص کنترل کامل حلب را در دست بگیرد.

در صورت شکست معارضان در حلب، ممکن است راهبرد نظامی اوباما در سوریه از جنگ نیابتی به جنگ ضروری تغییر پیدا ‌کند و مداخله آشکار نظامی در سوریه ضرورت ‌یابد.

دولت اوباما تلاش می‌کند تا پیش از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا وارد مداخله آشکار نظامی در سوریه نشود از این رو تلاش می‌کند تا معارضان تحلیل‌رفته سوری را با کمک متحدان منطقه‌ای خود و بخصوص ترکیه تقویت کند. تحرکات اخیر دیپلماتیک جبهه‌غربی ـ عربی علیه سوریه را باید در این چارچوب تبیین کرد.

آنها نگران شکست معارضان سوری هستند پس کمک‌های مالی و تسلیحاتی خود را آشکارتر از گذشته نشان می‌دهند و برای مداخله احتمالی نظامی در سوریه برنامه‌ریزی می‌کنند.

سفر اخیر وزیر امورخارجه آمریکا به ترکیه به همین منظور صورت گرفت. هیلاری کلینتون اعلام‌کرد آمریکا و ترکیه در حال بررسی طرح‌هایی برای حمایت از مخالفان دولت سوریه هستند.

او در استانبول اعلام کرد هر دو کشور در حال آماده شدن برای واکنش مناسب در صورت سرنگونی احتمالی دولت بشار اسد در سوریه هستند اما صحنه بازی در سوریه به ما می‌گوید که این دو کشور در واقع در حال آماده شدن برای واکنش مناسب در صورت سرنگونی معارضان هستند به همین دلیل خانم کلینتون در ادامه می‌گوید: هدف اصلی ما سرعت دادن به (روند) پایان خونریزی و رژیم اسد است. جبهه غربی ـ عربی تلاش می‌کند تا برای دوری از هزینه‌های سیاسی مداخله نظامی در سوریه، تا جایی که امکان دارد معارضان را در سوریه و بخصوص در جبهه حلب فعال نگه دارد.

کمک 82 میلیون دلاری آمریکا به نام پناهجویان و به کام معارضان، آخرین برگه‌های آمریکا برای عدم ورود به باتلاقی به نام سوریه است.

دکتر سید محمد حسینی - استاد روابط بین‌الملل دانشگاه