پیشرفت‌هایی‌ که در سایه تحریم حاصل شد

تحریم‌هایی که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی به صورت فزاینده‌ای علیه ایران به کار گرفته شد، باعث گردید تا پتانسیل‌های زیادی در زمینه‌های مختلف علمی، شناسایی و شکوفا شود. پیشرفت ایران در عرصه انرژی هسته‌ای، نه‌تنها قدرت ایران را در پیمودن مسیر توسعه و پیشرفت به صورت مستقل به دنیا ثابت کرد بلکه انحصار این دانش به چند کشور معدود را در هم شکست.

یکی دیگر از عرصه‌های پیشرفت ایران، موفقیت‌های علمی و پژوهشی کشور در علوم مختلف از جمله هوا و فضاست، ایران طی دوران پس از انقلاب و با وجود محدودیت‌های فراوان در انتقال و حتی‌ فروش تجهیزات، در عرصه صنایع دفاعی و دانش‌افزایی در این بخش نیز دستاوردهای مهمی ‌ به دست آورده است.

پروژه‌های مهمی چون ساخت موشک‌های تدافعی از جمله کروز، بالستیک فوق سریع ضدرهگیری، موشک قیام، سجیل و شهاب 3 . همچنین بهره‌برداری از پروژه‌های فضایی و پرتاب موشک‌های ماهواره بر باعث شده ‌ ایران در سال‌های اخیر به جمع 11 عضو باشگاه فضایی جهان در‌آید. موفقیت ایران در ارسال ماهواره همراه با کپسول زیستی به فضا و برنامه‌ریزی برای ارسال ماهواره‌ جدید به مدار زمین نیز از نتایج پیشرفت کشور محسوب می‌شود. ارسال ماهواره‌های مخابراتی چون نوید علم و صنعت، ماهواره مصباح و امید نیز از دیگر نمونه‌های این موفقیت است.

ایران دردهه اخیر در زمینه ساخت دارو نیز پیشرفت‌های انکارناپذیری به دست ‌آورده است و درعرصه بیوتکنولوژی و بیولوژیک و نانوداروها نیز تحقیقات بسیار خوبی انجام داده و با ساخت چند داروی ضد سرطان که محصول فعالیت‌های دانشمندان کشور بود، فرآورده‌های حاصله را راهی داروخانه‌های کشور کرده است.

درمان بیماری‌های عفونی و ساخت دارو برای بیماران حامل ویروس ایدز و درمان زخم‌های ناشی از بیماری دیابت و داروی آیمود (IMOD)‌ برای افزایش مقاومت بدن و خودکفایی در تولید پلاسما و فاکتورهای خونی از طرح‌های پیچیده‌ای است که دانشمندان کشورمان به آن دست‌یافته‌اند.تولید سلول‌های بنیادین جنینی و علم شبیه‌سازی نیز در کشور به دانشی بومی تبدیل شده است و شبیه‌سازی حیواناتی چون بز، گوسفند و گوساله طی سال‌های اخیر باعث شده ‌ایران در زمینه سلول‌های بنیادین در جمع کشورهای مطرح در این زمینه قرار گیرد.

پیشرفت در حوزه جراحی‌های پزشکی از جمله پیوندهای مختلف اعضا نیز باعث شده نتایج پیشرفت علم پزشکی در ایران به سایر نقاط جهان انتقال پیدا کند.

از سوی دیگر در عرصه فناوری‌های فوق پیشرفته دیجیتالی و الکترونیکی، توان بالای تکنیکی ایران، باعث نشاندن هواپیمای بدون سرنشین آر ـ کیو ـ 170 شد.یکی از بخش‌هایی که بلافاصله پس از وقوع انقلاب اسلامی و پس از محدودیت‌های غرب در کشور رشد خود را آغاز کرد و زمینه فعالیت محققان را فراهم آورد، بخش صنعت نفت بود. صنعت نفت با تلاش دانشمندان و با تکیه بر دانش‌های بومی ایرانی روند توسعه خود را بتدریج طی کرد.

از جمله افتخارات در این صنعت مهم در کشور، توسعه فازهای پارس جنوبی و به کارگیری پیمانکاران ایرانی با تجهیزات داخلی و برای تولید و استخراج نفت بود. ساخت توربو کمپرسور و خودکفایی در صنعت حفاری و ساخت دکل‌های حفاری باعث شده ‌ وزیر نفت اعلام کند با اقداماتی که سازندگان تجهیزات صنعت نفت ایران در دست انجام دارند، فاصله اندکی تا خودکفایی کامل در عرصه ساخت تجهیزات صنعت نفت مانده است.

این دستاوردها که گوشه‌ای از پیشرفت‌های دانشمندان کشورمان در عرصه‌های مختلف است تائیدی بر این واقعیت است که ایران توانسته با وجود تحریم‌ها، موانع علمی و اقتصادی و کنار گذاشتن آنها به موقعیت بهتری دست یابد و محدودیت‌ها نتوانسته دستاوردهای ایران را در عرصه‌های مختلف و صنایع متعدد کاهش دهد.

فاطمه امیری / گروه سیاسی