شامپانزه‌ها هم قاضی دارند

در هر جایی که شاهد زندگی جمعی و اجتماعی هستیم برخورد‌ها و درگیری‌ها موضوعی اجتناب‌ناپذیر است. این موضوع در مورد نزدیک‌ترین خویشاوندان ما یعنی شامپانزه‌ها هم صدق کرده و تفاوتی ندارد.

به نظر می‌رسد مدیریت برخورد نقش مهمی در حفظ نظم و آرامش گروهی شامپانزه‌ها ایفا کرده و تک‌تک شامپانزه‌ها هم این موضوع را تضمین‌کننده انسجام جامعه خود می‌دانند.

به این شکل از مدیریت برخورد و مداخله شخص ثالث بی‌طرفی در کشمکش‌ها، نظارت پلیسی گفته می‌شود.

تا‌کنون این رفتار انگیزشی ـ اخلاقی در شامپانزه‌ها فقط به شکل روایتی و نه واقعی عنوان شده بود.

به هر حال اکنون نخستین‌شناسان دانشگاه زوریخ تائید کرده‌اند که شامپانزه‌ها به منظور تضمین ثبات گروه خود اقدام به دخالت بی‌طرفانه در درگیری‌های میان دو همنوع می‌کنند بنابراین شامپانزه‌ها بر اساس علاقه به اجتماع و نگرانی‌های اجتماعی، رفتاری جامعه‌گرایانه از خود بروز می‌دهند.

علاقه داوران به مداخله، زمانی به بیشترین حد خود می‌رسد که درگیری تعدادی از اعضا، صلح و آرامش جامعه را با خطر جدی مواجه سازد.

محققان طی مطالعاتی رفتار چهار گروه از شامپانزه‌های اسیر را مشاهده و مقایسه کردند. در باغ ‌وحش والتر گوسائو در زوریخ آنها با شرایط ویژه‌ای مواجه شدند.

محققان خوش‌شانس بودند که با اتفاقی مواجه شدند که برای این جانوران در حیات‌وحش هم رخ می‌دهد. در این گروه ماده‌های جدید معرفی شده و رتبه‌بندی در نرها هم دوباره تعریف شد که در نتیجه ثبات گروه شروع به متزلزل شدن کرد.

البته باید گفت هر شامپانزه‌ای نمی‌تواند قاضی و داور خوبی باشد. در درجه اول میانجی یا شخص ثالث مداخله‌کننده در درگیری باید نر یا ماده‌ای باشد که در گروه مورد احترام زیادی است.

در غیر این صورت نمی‌تواند به شکل موفقیت‌آمیزی غائله را ختم کرده و این امر نشان می‌دهد که مانند جوامع انسانی مراجع و مقاماتی هم در گروه شامپانزه‌ها وجود دارد.

علاقه به نگرانی‌های اجتماعی که به شکل پیشرفته‌ای در ما انسان‌ها وجود داشته و عمیقا ریشه‌دار است باعث ایجاد پایه‌های رفتاراخلاقی ما می‌شود و از نظر دانشمندان این موضوع می‌تواند در بین نزدیک‌ترین خویشاوندان ما هم تسری داشته باشد.

منبع: physorg