مجالی برای تکان‌خوردن تماشاچی نیست

خالقان اصلی فونیکس، آلیسون نیسل و تونی مکدانلد هستند که قبل از این مجموعه، تعدادی کار پربیننده تلویزیونی تولید کرده بودند، ولی با این مجموعه به موفقیت‌های تازه‌ای دست یافتند. فونیکس که یک مجموعه استرالیایی بود، خیلی زود توانست توجه تماشاگران تلویزیونی در بقیه کشورهای جهان را نیز جلب کند. پل سونکیلا، نل فینی کانر و جورج فیرفاکس بازیگران اصلی مجموعه هستند. فونیکس سال 1992 در 13 اپیزود تهیه شد و روی آنتن رفت. استقبال تماشاگران از قصه و حال و هوای معمایی‌ و دلهره‌آور آن، راه را برای تولید فصل دوم هموار کرد. این فصل هم در 13 اپیزود تهیه و سال 1993 از تلویزیون استرالیا پخش شد. با آن که تماشاگران با استقبال بالای خود از فصل دوم آن را نیز به یک کار موفق تلویزیونی تبدیل کردند، ولی فصل سوم آن هیچ‌وقت وارد مرحله تولید نشد. خالقان مجموعه می‌گویند نداشتن سوژه جدید، عامل اصلی عدم تولید فصل‌های بعدی آن بود. از آنجا که فیلمنامه مجموعه براساس ماجراهای واقعی نوشته شده بود و تهیه‌کنندگان آن با تاکید بر این مساله نمی‌خواستند از قصه‌های خیالی استفاده کنند، سازندگان مجموعه با محدودیت سوژه روبه‌رو شدند.

فیلمنامه فونیکس را مکدانلد و نیسل با همکاری هفت فیلمنامه‌نویس دیگر نوشتند. برای آن که قصه‌های مجموعه متنوع باشد، هریک از این فیلمنامه‌نویسان در کار نگارش دو تا سه اپیزود مجموعه با دو فیلمنامه‌نویس اصلی همکاری کردند. کارگردانی اپیزودهای مختلف مجموعه هم به دست پنج فیلمساز سپرده شد. مایکل کارسون، کارگردان فعال تلویزیونی استرالیا با ساخت هشت اپیزود فونیکس، بیشترین همکاری را با این پروژه داشت. او که سال 2005 در جریان یک حادثه تصادف جان خود را از دست داد، سال 1975 با ساخت مجموعه‌‌ها و فیلم‌های سینمایی ـ تلویزیونی کار خود را آغاز کرد و با وجود عمر کوتاه خود، با بیش از 25 سریال تلویزیونی همکاری کرد. او فونیکس را در میانه کار هنری خود کارگردانی کرد و این در حالی بود که هم قبل و هم پس از آن با تعدادی از آثار موفق تلویزیونی همکاری داشت.

کارسون گفته بود: «در صحبت‌هایی که با خالقان مجموعه داشتم متوجه تاکید آنها بر واقعی بودن قصه‌ها شدم. با این حال آنها می‌خواستند این قصه‌های واقعی به زبانی هنری و اکشن تعریف شوند. نیسل به من گفت قصه‌های واقعی معمولا در زمان تولید تبدیل به یکسری کارهای خشک و خسته‌کننده می‌شوند و رئالیسم موجود در آنها باعث فرار تماشاچی می‌شود. به همین خاطر، هدف آنها این بود که قصه‌های واقعی فونیکس به همان زبانی جلوی دوربین به تصویر کشیده شوند که مجموعه‌های خیالی و غیرواقعی دیگر ساخته می‌شوند. طبیعی است انجام چنین کاری چندان ساده و راحت نبود. شما چگونه می‌توانید در حالی که یکسری واقعیت‌ها دست و پایتان را بسته است، محصولی جذاب و حادثه‌ای ارائه دهید که حال و هوای آن شبیه مجموعه‌هایی است که قصه‌هایشان از ذهن خلاق فیلمنامه‌نویس تراوش کرده و رنگ و بویی از واقعیت نبرده‌اند؟

با این حال فونیکس توانست این تلفیق را با موفقیت انجام دهد و اکشن و دلهره و رمز و راز را در دل قصه‌هایی بکشاند که براساس ماجراهای واقعی نوشته شده‌اند. در قصه مجموعه، یک بازرس پلیس کارکشته به نام فونیکس درگیر یکسری پرونده جنایی ‌شده و در هر اپیزود آن با یک ماجراجویی مرموز روبه‌رو می‌شود که حال و هوایی معماگونه دارد. تونی مکدانلد یکی از دو خالق اصلی مجموعه عقیده دارد وجه معمایی قصه، کمک زیادی به جذب تماشاگران کرد. مکدانلد می‌گوید: وقتی معمایی را مطرح می‌کنید که برخی از جنبه‌های ماجرا در آن ناشناخته است، بیننده کاملا با حرفی که مطرح می‌کنید درگیر می‌شود و دوست دارد بداند اتفاق‌هایی که قرار است بیفتد، چگونه رخ می‌دهد و پاسخ معماهایی که طرح می‌شود چه خواهد بود. این یک جور بازی با ذهن بیننده است که آن را دوست دارد. ما هم با تکیه بر این موضوع، فیلمنامه‌ها را به سمت طرح معما و تلاش برای پاسخگویی به آنها کشاندیم.

نیسل و مکدانلد خالقان فونیکس که نمی‌توانستند فصل سوم آن را تهیه کنند و در عین حال نمی‌خواستند تقاضا و اشتیاق تماشاگران و دوستداران این مجموعه پرطرفدار را بی‌پاسخ بگذارند، راه سومی در پیش گرفتند و سال 1994 مجموعه‌ای به نام «جانوس» (که با نام «عدالت» هم شناخته می‌شود)‌ را تهیه کردند و روی آنتن فرستادند. این مجموعه دقیقا حال و هوایی شبیه فونیکس داشت و حتی می‌توان آن را ادامه‌ای دقیق بر این مجموعه دانست. عوامل اصلی پشت صحنه جانوس دقیقا همان کسانی بودند که در تولید فونیکس مشارکت داشتند. قصه‌ها هم شباهت زیادی به قصه‌های اپیزودهای دو فصل مجموعه قبلی داشت. در این مجموعه جدید فقط بازیگران اصلی تغییر کرده بودند. جانوس هم در دو فصل 13 اپیزودی ساخته شد و پخش آن تا سال 1995 ادامه پیدا کرد. خالقان مجموعه آن را به تماشاگرانی تقدیم کردند که دو سال در زمان پخش فونیکس با آن همراه بودند. با پایان پخش جانوس،‌ پرونده تولید مجموعه‌‌‌ای درام با حال و هوای جنایتکارانه و پررمز و راز از سوی مکدانلد و نیسل هم بسته شد.