هزاران کیلومتر دور از کلاس

محدودیت های فیزیکی ، عدم امکان دسترسی همیشگی به استادان ، کیفیت متفاوت ارائه دروس از سوی استادان و معلمان مختلف و عوامل بسیار دیگر باعث شده است در فرآیند آموزش خلل وارد شود

کد خبر: ۴۸۴۳۸

و بسیاری از والدین ، دانش آموزان و دانشجویان با معضلی به نام مدرسه بهتر، دانشگاه بهتر، معلم بهتر و استاد بهتر مواجه باشند.
کمبود منابع آموزشی ، کتابخانه های سنتی و محدودیت در ارائه خدمات حضوری باعث شد در دهه 60و 70میلادی ایده آموزش از راه دور یا Distance Learning شکل بگیرد.
آموزش مکاتبه ای ، آموزش مبتنی بر تلویزیون ، استفاده از فیلمهای ویدئویی آموزشی و مجموعه بسیار بزرگی از فرآیندهای آموزشی جدید، به وجود آمدند تا مجموعه فراگیران با سرعت بیشتر و محدودیت کمتر به اطلاعات آموزشی جدید دست پیدا کنند.
با پیدایش رایانه های شخصی (PC)، چندرسانه ای (Multimedia) و اینترنت (از اوایل دهه90)به عنوان مجموعه رسانه های جدید عملا بخش دیگری به مجموعه آموزش های غیرحضوری اضافه شد. آموزش الکترونیکی یا e-learning به ارائه محتوای آموزشی از طریق رسانه های مجازی اطلاق می شود.
هرچند بنابر تصور عده ای از صاحبنظران آموزش مبتنی بر رایانه CBT یا (Computer Based Training) با آموزش مبتنی بر استفاده از اینترنت به عنوان رسانه اطلاعاتی متفاوت است.
آموزش الکترونیکی یکی از بهترین روشهای آموزشی به کار رفته از سوی بشر است که توانسته با بکارگیری فناوری های اطلاعاتی و مخابراتی محدودیت های روشهای آموزش سنتی یا آموزش های از راه دور دیگر را از بین ببرد.
سهولت مدیریت فراگیران و دانش آموزان ، کاهش هزینه به روزآوری محتوای آموزشی (شامل کتابها، فیلمهای آموزشی و سایر محتواهای آموزش که به صورت دیجیتال تهیه شده اند) بهره مندی از فناوری چند رسانه ای و امکان به کارگیری چندین رسانه به صورت همزمان از دیگر مزایای این روش آموزشی هستند. اصولا آموزش الکترونیکی در 2 دسته آموزش همزمان و آموزش غیرهمزمان قابل بررسی است.
گاهی اوقات استاد به طور همزمان به ارائه مطالب به صورت ویدئویی می پردازد و در همان حال فراگیران در گوشه های مختلف جهان در حال دیدن این تصاویر ویدئویی از طریق اینترنت و ویدئو کنفرانس هستند و سوالات خود را با همین روش از استاد می پرسند.
گاهی نیز یکسری فیلم آموزشی به همراه سایر نیازمندی ها تهیه شده است ، که با روشهای مختلف در قالب سیستم های آموزشی متعدد در اختیار کاربران و فراگیران قرار می گیرد.
کاربران می توانند در زمان مورد نظر خود با مشاهده این فیلمهای آموزشی یا بررسی و مطالعه کتابهای الکترونیکی و سایر محتواهای آموزشی از آنها بهره گیری کنند.
مطالعات محققان و موسسات معتبر فعال در حوزه پژوهش های تربیتی و آموزشی نشان داده است باتوجه به این که در روش آموزش همزمان ایستاد با استفاده از سایر وسایل کمک آموزشی به انتقال مطالب به شاگردان می پردازد تا این روش 90 بار سریعتر از روش بهره گیری غیرهمزمان از سیستم های آموزش الکترونیکی توانسته است مطالب را به فراگیران منتقل سازد.
در حال حاضر 3دسته از محصولات و سرویس های آموزش الکترونیکی وجود دارند که توانسته اند با نفوذ در میان فراگیران حجم وسیعی از این بازار را به خود اختصاص دهند. این سه دسته عبارتند از:

1- سیستم های مدیریت آموزش
2- (LMS) پورتال های آموزش الکترونیکی
3- ابزارهای تولید محتوا
این سه دسته از محصولات و خدمات به نحوی ارائه می شوند که ترکیبی از هر سه آنها می تواند به عنوان یک ترکیب کامل آموزش الکترونیکی به کار رود.
برای آن که به صورت بهتری با این محصولات آشنا شویم ، ضروری است یک نمونه یا تعریف ساده از آنها داشته باشیم. سیستم های مدیریت آموزش به مجموعه ای از سیستم های اطلاعاتی گفته می شود که امکان انجام فرآیندهای میان مدیران ، استادان و فراگیران در یک سیستم آموزش را به طور الکترونیکی ایجاد کنند.
فرآیندهایی مانند ثبت نام ، ارسال تکالیف هفتگی ، امکان تعامل با دیگر همکلاسان یا ارائه مطالب جدید، تصحیح تمرین های انجام شده از سوی فراگیران و ارسال فهرست یا گرفتن گزارش هایی مانند درصد قبولی هریک از استادان یا تعداد نفرات ثبت نام شده در درس فیزیک از فرآیندهایی است که در یک محیط آموزشی حتما مورد استفاده قرار می گیرد و در صورتی که یک سیستم مدیریت آموزش الکترونیکی بخواهد خدماتی ارائه کند باید حجم وسیعی از این گونه فرآیندها را به صورت الکترونیکی در اختیار فراگیران ، استادان و مدیران قرار دهد.
قبل از آن که بخواهیم با دسته دیگری از خدمات یا محصولات حوزه آموزش الکترونیکی آشنا شویم ، ضروری است با تعدادی از سیستم های مدیریت آموزش الکترونیکی به طور خلاصه آشنا شویم.
سیستم های آموزش الکترونیکی مانند black board، Web CTو Moodle نمونه هایی از این گونه سیستم ها هستند که در مدارس کشورهای پیشرفته و سازمان هایی که آموزش به عنوان یکی از مهمترین ارکان فعالیت های آنهاست مورد استفاده قرار می گیرند.
در حال حاضر نیز در کشور ما نسخه هایی از این گونه سیستم ها به کار می روند که تعدادی از آنها بومی شده اند، هرچند اصل سیستم به طور کلی از خارج از کشور تهیه شده است ، اما قابلیت پشتیبانی زبان فارسی را دادند و در این سیستم ها مجموعه ای از فرآیندهای آموزشی میان فراگیرنده (دانش آموز) و سیستم آموزشی یا میان استاد و سیستم آموزش و بخشهای مختلف مدیریت (از کارمندان تا مدیران ارشد سیستم) با سیستم به صورت الکترونیکی آماده شده است.
امکاناتی نظیر مدیریت درسها، امکان گزارشگیری از فعالیت های کاربران سیستم (که استادان و دانشجویان از این دسته هستند)، استفاده از محتوای آموزش در فرمهای مختلف (نظیر متون آموزشی مانند فایلهای PDF یا Html یا فایلهای صوتی ، تصاویر و فیلمهای ویدئویی)، امکان ارتباط همزمان (Online) با استادان در ساعتهای مشخص ، قابلیت استفاده از محیط های مشارکت (Colaboration) میان فراگیران مانند انجمن های الکترونیکی (Froum)، گفتگوی الکترونیکی (Chat)، فهرست های ارسال مطالب از طریق پست الکترونیکی (Mailinglist ها) و... وجود دارد.