روسیه و آمریکا درصدد کاهش تنش‌ها

دفتر مطبوعاتی کاخ کرملین روز دوشنبه در گزارشی اعلام کرد: ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه روزهای 18 و 19 ماه جاری میلادی (29 و 30 خرداد ماه) در اجلاس گروه 20 موسوم به «جی 20» در شهر لوس‌کابوس مکزیک شرکت می‌کند.

در این گزارش خاطرنشان شده است که رئیس‌جمهور روسیه در حاشیه اجلاس گروه 20 چند دیدار دوجانبه خواهد داشت.

به گفته یوری اوشاکوف، دستیار رئیس‌جمهور روسیه، پوتین و اوباما در دیدار حاشیه‌ای نشست گروه 20 درباره موضوعات مختلف گفت‌وگو و چند سند مهم مانند بیانیه مشترک همکاری‌های دوجانبه را امضا می‌کنند.

پوتین در سومین دوره سکانداری رهبری روسیه در حالی به دعوت رئیس‌جمهور مکزیک در نشست آتی گروه 20 در این کشور شرکت می‌کند که پیشتر پوتین از شرکت در نشست 8 کشور صنعتی جهان موسوم به «جی 8» در کمپ دیوید آمریکا خودداری و دیمیتری مدودف نخست‌وزیر خود را به این اجلاس فرستاد. این اقدام پوتین واکنش تند مقام‌های کاخ سفید را برانگیخت و اوباما اعلام کرد در نشست اتحادیه اقتصادی کشورهای آسیا و اقیانوس آرام در ولادی وستوک روسیه شرکت نخواهد کرد.

روابط روسیه و آمریکا در هفته‌های اخیر بویژه پس از اجلاس ناتو در شیکاگو در اواسط ماه می گذشته پس از پشت سرگذاشتن دوره نسبتا آرامی بار دیگر پرتنش شد.

در آن اجلاس آندرس فوگ راسموسن، دبیرکل ناتو از اجرای مرحله اول طرح سامانه موشکی در اروپا خبر داد و مقام‌های روس هم بلافاصله واکنش نشان داده و اعلام کردند روسیه تدابیر متقابل در این زمینه اتخاذ خواهد کرد.

والنتینا ماتوینکو، رئیس شورای فدراسیون روسیه از جمله مقام‌های ارشد روس بود که اعلام کرد مسکو حق پاسخ مناسب به سامانه موشکی اروپا را برای خود محفوظ می‌داند.

رئیس شورای فدراسیون روسیه با اشاره ضمنی به بی‌توجهی آمریکا و متحدانش به دغدغه‌ها و نگرانی‌های روسیه درباره استقرار سپر دفاع موشکی آمریکایی در مجاورت مرزهای کشورش خاطرنشان کرد: این گونه تصمیم‌های یکجانبه توافق‌های بین‌المللی موجود را نقض می‌کند و اگر تضمین‌های حقوقی درباره سامانه موشکی اروپا را دریافت نکنیم، تدابیر مناسب برای دفاع از منافع خود و امنیت کشورمان را اتخاذ خواهیم کرد.

به عقیده کارشناسان، امتناع پوتین از سفر به آمریکا به این معنا بود که می‌خواست به طور تلویحی نشان دهد پوتین علاقه‌مند نیست اولین سفر نخست خارجی خود را به آمریکا انجام دهد تا بر این واقعیت تاکید کند که این کشور در اولویت سیاسی مسکو قرار ندارد. در عوض، پوتین نخستین سفر خارجی خود را به بلاروس انجام داد و بر ضرورت توسعه روابط راهبردی با این کشور به عنوان متحد روسیه تاکید کرد.

مساله تنش‌آفرین دیگر در روابط روسیه و آمریکا، اظهارات تند مایکل مک فول، سفیر آمریکا در روسیه بود که در اظهاراتی جنجالی مدعی شد روسیه در دوره رئیس‌جمهوری سابق قرقیزستان به وی رشوه داده است تا موافقت بیشکک را برای برچیده شدن پایگاه هوایی آمریکا در ماناس به دست آورد.

این اظهارات موجب خشم روس‌ها شد و سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه هشدار داد در صورتی که سفیر آمریکا دوباره این گونه اظهارات غیردیپلماتیک و غیرمودبانه بیان کند، نفوذ خود را در مسکو از دست می‌دهد.

از سوی دیگر، پس از روی کار آمدن پوتین برای سومین بار در مارس سال جاری، مساله سوریه نیز عامل دیگر تنش‌زا دیگری در روابط روسیه و آمریکا شده است و در حالی که روسیه بر ضرورت اجرای طرح کوفی عنان، نماینده دبیرکل سازمان ملل در مساله سوریه تاکید می‌کند، آمریکا و متحدانش همچنان با حمایت از گروه‌های تروریستی در سوریه، عملا مانع اجرای طرح عنان می‌شوند.

به عقیده کارشناسان، در این شرایط سفر پوتین به مکزیک به دعوت رئیس‌جمهور این کشور و دیدار با باراک اوباما در حاشیه نشست گروه 20 گامی در راستای تلاش برای کاستن از دامنه تنش‌ها میان کرملین و کاخ سفید ارزیابی می‌شود و بعید نیست دو طرف با دادن وعده‌ها یا امتیازهای محدود تلاش کنند روابط دوجانبه را از رکود کنونی خارج سازند.‌/‌ ایرنا