سینمای ایران استاندارد می‌شود

احمد نجفی روز شنبه درباره چگونگی طرح مساله استانداردسازی سینما در جلسه شورای عالی سینما به مهر گفت: ما بحث استاندارد در سینمای ایران را در شورای عالی سینما نیز مطرح و در ارتباط با آن مواردی را عنوان کردیم. حال که اولین گام برای رسیدن به سینمای استاندارد با طرح آن در جلسه شورای عالی سینما برداشته شده، باید دید که آیا استانداردسازی در ساختارهای کنونی سینمای ایران هم جایی می‌تواند داشته باشد و راه استاندارد کردن فیلم‌های سینمایی کدام است.

قاسم قلی‌پور، تهیه‌کننده سینما که طرح استانداردسازی سینما را چندین سال پیش ارائه کرده بود، درباره این تصمیم شورای عالی سینما به جام‌جم می‌گوید: برای رسیدن به استاندارد باید تعاریف مختلف فیلم، سالن سینما، نیروهای سینمایی و استانداردها را شناخت که حتما شورای عالی سینما در این زمینه شناخت لازم و کارشناسانی دارد.

کارشناسان اعتقاد دارند اولین گام برای رسیدن به یک هدف، تعریف و شناخت ابعاد مختلف آن است. در استانداردسازی سینما هم این سوال مطرح می‌شود که استاندارد سینما چیست، آیا ما تعریف روشن و دقیقی از سینمای استاندارد داریم یا خیر. احمد نجفی با اشاره به این‌که استاندارد در سینما قابل تعریف است ولی در سینمای ایران تعریف نشده، تاکید می‌کند: ما به جای تلاش برای رسیدن به شرایط استاندارد، بیشتر کارها را رها کرده‌ایم و توجهی به این مهم نداشته‌ایم. قلی‌پور هم قبل از هر چیز استانداردسازی سینما را نیازمند یک تعریف مشخص از فیلم دانسته و می‌گوید: به نظر من این‌که بیاییم تعریف من در آوردی از فیلم استاندارد ارائه کنیم و آن را قالب بگیریم و طبق آن فیلم بسازیم، کار اشتباهی است. به گمان من باید در استانداردسازی سینما گام جدی برداریم و سطحی به آن نگاه نکنیم.

اولین و کوتاه‌ترین راه ممکن در تعریف سینمای استاندارد، نزدیک شدن به سینمای روز جهان است؛ سینمایی که با ساختارهای مشخص و تعریف شده، پیش رفته است. اگر سینمای استاندارد را یک هرم فرض کنیم، این سینما زیرساخت‌هایی چون تجهیزات فنی، نیروی انسانی و فیلمنامه دارد و روند تولید فیلم در رده‌های بعدی قرار می‌گیرد. در این هرم سینما، نحوه عرضه و پخش نیز جا دارد که هر کدام زیرشاخه‌ها و زیرمجموعه‌های خود را دارند. با در نظر گرفتن این هرم فرضی، در ابتدای راه استانداردسازی سینما کدام یک در اولویت قرار دارند؟

نجفی، عضو شورای عالی سینما به روز کردن امکانات و تجهیزات را نقطه شروعی برای استانداردسازی سینما دانسته و می‌گوید: برای رسیدن به استاندارد باید ابتدا امکانات و تجهیزات را به روز کنیم. از سوی دیگر با سرمایه‌گذاری‌های مناسب می‌توانیم اثر مورد نظر را تبدیل به یک فیلم با رعایت استانداردهای جهانی کنیم. نجفی داشتن فیلمنامه خوب را اساس و چارچوب استانداردسازی قلمداد کرده و می‌گوید: البته باید در نظر بگیریم برای رسیدن به این شرایط باید چارچوب اصلی یک فیلم را که همان فیلمنامه است مورد توجه قرار دهیم. در فیلمنامه‌نویسی به یک معضل تاریخی گرفتار شده‌ایم. متاسفانه در کشور ما فیلمساز مولف نیز کم است. ما نیاز به فیلمنامه‌های حرفه‌ای داریم تا به استانداردهای لازم دست پیدا کنیم.

اما قاسم قلی‌پور، استانداردسازی منابع نیروی انسانی را راس هرم استانداردسازی سینما می‌داند و می‌گوید: استاندارد منابع انسانی سینما به این معنی است که وقتی می‌گوییم فیلمبردار سینما، شاخصه‌ها، تعهدات و دانش‌های آن را تعریف کرده‌ایم، یعنی وقتی یک کارگردان سینما را بر اساس استانداردها در نظر می‌گیریم، چنین شخصی باید واجد تعاریف و مسوولیت‌های مشخصی باشد. قلی‌پور، استانداردسازی سینماگران را کار سختی می‌داند و اعتقاد دارد: این بسیار سخت است که 4000 سینماگری که خودشان را مرکز ثقل سینما می‌دانند، استانداردسازی کنید!

قلی‌پور رسیدن به سینمای استاندارد را نیازمند همدلی سینماگران دانسته و می‌گوید: رسیدن به سینمای استاندارد به یک همدلی نیازمند است، نه یک سیاستگذاری روزمره. این حرکت، یک حرکت زیربنایی عظیمی است که باعث می‌شود سینمای ایران در ردیف بزرگ‌ترین جایگاه‌های فرهنگی جهان بایستد و بنا بر نیروی استانداردش اقتصاد جهانی نیز پیدا کند.

آزاده کریمی ‌/‌ جام‌جم