طولانی شدن اجرای هدفمندی هزینه‌های سنگینی دارد

با این حال، محمدرضا فرزین، دبیر کارگروه طرح تحول اقتصادی دیروز در گفت‌وگو با فارس اعلام کرد که دولت اصولا می‌خواهد هدفمندی یارانه‌ها را در سه گام و مرحله اجرا کند و مخالف اجرای آن با شیب ملایم است. لذا شاید بتوان این اظهارات را از جنبه‌ای دیگر حاوی برنامه‌های دولت برای اجرای متفاوت قانون هدفمندی یارانه‌ها دانست.

قانونی که دولت هنوز در برابر انتقادات حجیم مخالفان درباره شیوه اجرای مرحله دوم آن سکوت اختیار کرده و با وجود تصویب درآمد فاز دوم، حاضر نشده اظهار نظر روشنی در این باره بکند.

فرزین در پاسخ به این سوال که دولت در لایحه بودجه سال 1391 درآمد ناشی از هدفمندسازی یارانه‌ها را رقم 135 هزار میلیارد تومان پیشنهاد کرده بود، دلایل دولت در این خصوص چه بود و آیا دولت قصد داشت در این مرحله اجرای هدفمندی را نهایی کرده و به پایان برساند؟ گفت: در خصوص پیشنهاد دولت تحت عنوان سناریوی 135 هزار میلیارد تومانی اینجانب حداقل در سه جلسه ساعته توضیحاتی را در خصوص دلایل ارائه آن خدمت نمایندگان مجلس عرض کردم و دائماً تاکید داشتم که دولت قصد اجرای یکباره این پیشنهاد را ندارد، بلکه این پیشنهاد در دو گام اجرا خواهد شد.

وی افزود: از نظر دولت پیشنهاد ارائه شده تنها یک اختیار عام است و منطق آن براساس قیمت‌های نهایی قانون با قیمت ارز و هر بشکه نفت کنونی است.

فرزین خاطرنشان کرد: حتی به تفصیل نحوه استحصال درآمد ناشی از این سناریو را به تفکیک پنج فرآورده اصلی توضیح دادم. مساله‌ای که ذکر آن ضروری است این است که قانون تکلیف قیمت‌های نهایی انرژی را پس از پنج سال روشن کرده و من این تکلیف قانونی را در قالب یک سناریو با نرخ ارز و قیمت نفت کنونی به تصویر کشیدم و درآمد حاصل از آن را به‌دست آوردم.

وی تصریح کرد: بنابراین همان‌طور که بارها دولت اعلام کرده است روش بهینه اجرای این قانون به تشخیص دولت اجرای آن در سه مرحله است که گام اول اجرا شده و دو گام بعدی را دولت قصد دارد به گونه‌ای بردارد که ارقام پیشنهادی ارائه شده توسط دولت در پایان گام سوم تحقق پیدا کند.

دولت تاکید دارد که طولانی کردن اجرای قانون هزینه‌های سنگینی را به کشور وارد خواهد کرد و مخالف این ایده است که در هر سال با شیب ملایمی از اصلاحات قیمتی انرژی شوک جدیدی را به اقتصاد کشور وارد کنیم.

وی اظهارداشت: تصور کنید که اگر اصلاحات انجام شده توسط دولت در گام اول در دو یا سه ‌گام انجام می‌شد آیا هزینه اصلاحات برای اقتصاد کشور کمتر بود؟ آیا تورم اجرای آن در سه ‌گام کمتر از یک گام بود؟ و آیا هزینه اجرای آن در سه گام از یک گام کمتر بود؟

دبیر کارگروه طرح تحول اقتصادی درباره تحلیل خود از اثر هدفمندکردن یارانه‌ها بر بخش تولید و وضعیت فعلی این بخش تصریح کرد: در خصوص افزایش قیمت انرژی تحلیل قبلی نشان می‌دهد که آثار اولیه این افزایش قیمت همان افزایش قیمت تمام شده محصول است و در این صورت بنگاه سه واکنش می‌تواند نشان دهد.

اول آن که کاملاً آن را به مصرف‌کنندگان منتقل کند، دوم آن‌که کاملاً آن را به بهبود بهره‌وری و کاهش مصرف تبدیل کند و از طریق سیاست‌های حمایتی دولت و اتخاذ استراتژی‌های جدید در صنعت و بنگاه و سیاست‌هایی مانند بهبود تکنولوژی ادغام و... استفاده کند و سوم، حالتی بینابین این دو است که می‌تواند اتفاق بیفتد.

اتفاق چهارمی هم ممکن است بیفتد و آن این‌که بنگاه اعلام ورشکستگی کرده و منحل شود.

فرزین افزود: بهترین حالت آن است که حالت دوم اتفاق بیفتد اما ساختار قیمت‌گذاری کنونی در کشور ما چنین اجازه‌ای را نمی‌دهد و در این حالت احتمال این‌که بنگاه‌های بیشتری تعطیل شود وجود دارد و تجربه اقتصاد سیاسی ایران نشان داده این موضوع نیز در کوتاه‌مدت خیلی قابل تحمل نیست، حتی به پاداش شکل‌گیری بنگاه‌های جدیدتر و کاراتر در آینده.

آنچه در حال حاضر در کشور ما اتفاق افتاده حالت سوم است، یعنی تولیدکنندگان با توجه به ساختار بازار و قدرت چانه‌زنی توانسته‌اند بخشی از افزایش هزینه را به مصرف‌کنندگان منتقل کنند و البته با صرفه‌جویی‌های به عمل آمده مصرف انرژی را نیز کاهش دهند.