مردم برای خرید چه کتاب‌هایی دست به‌جیب شدند؟

نمایشگاه بیست و پنجم که تجربه ربع قرن برپایی را پشت سر گذاشت در طول 11 روز فعالیت، میزبان حدود 5 میلیون نفر از علاقه‌مندان کتاب و کتابخوانی بود اگرچه بخش عمده‌ای از بازدیدکنندگان برای تهیه کتاب‌های آموزشی و دانشگاهی به نمایشگاه می‌آیند، اما با این وجود از بخش ناشران عمومی‌ و کتاب‌های دینی، ادبی و هنری که مورد استقبال مردم قرار می‌گیرد نمی‌توان به‌سادگی چشم پوشید.

در همین 11 روز اردیبهشتی، علما، نویسندگان، شاعران، پژوهشگران و اساتید بسیاری، چند صد هزار نسخه از آثارشان در نمایشگاه به فروش رفت و گاهی صف مردم برای گرفتن امضا از پدیدآورندگان به حدی طولانی می‌شد که این تجمع نظم راهروهای نمایشگاه را به هم می‌ریخت.

شاید بهترین گزارشی که بتوان در روز پایانی نمایشگاه منتشر کرد جمع‌بندی ناشران از پرفروش‌های‌ نمایشگاه بیست و پنجم باشد، این گزارش به‌صورت کاملا میدانی تهیه شده و حاصل پرس‌وجو و مشاهده 10 روز خبرنگار جام‌جم از تک‌تک غرفه‌های بخش ناشران عمومی است که کتاب‌های مختلفی را معرفی می‌کند و برای آنها که به هر دلیل شانس حضور در نمایشگاه کتاب را از دست داده‌اند، می‌تواند چراغ راهنمایی برای خرید این آثار در طول سال باشد.

معرفی پرفروش‌های نمایشگاه را از غرفه مرکز بین‌المللی نشر اسراء آغاز می‌کنیم با کتاب «مفاتیح الحیات» آیت‌الله جوادی‌آملی که با آن که اواسط نمایشگاه چاپ آن آماده شد، اما در همین چند روز پایانی مورد استقبال ویژه مردم قرار گرفته است.

این کتاب با تکیه بر منابع دینی و وحیانی در جهت معنابخشی به زندگی انسانی در ابعاد مختلف اجتماعی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی است که با قیمت 14500 تومان به فروش می‌رود.

دیگر ناشر مطرح دینی سال‌های اخیر انتشارات «بوستان کتاب» است که در این غرفه هم چاپ سی‌ و هفتم کتاب «الهی‌نامه» نوشته آیت‌الله حسن‌زاده‌آملی با قیمت 1250 تومان از پرفروش‌های نمایشگاه بوده است.

غرفه روایت فتح هم روزهای شلوغی را پشت سر گذاشت بویژه مجموعه «نیمه پنهان ماه» که 17 جلد دارد و با تخفیف ویژه، 17 هزار تومان در نمایشگاه به فروش می‌رسد.

مجموعه «نیمه‌پنهان» ماه زندگی شهدای برجسته جنگ تحمیلی به روایت همسرانشان است که در این مجموعه روایت غاده جابر، همسر شهید مصطفی چمران با 18 بار تجدید چاپ بیشترین استقبال را از سوی مردم داشته است.

در همین حال و هوای دفاع مقدس باید به انتشارات سوره مهر هم سری بزنید جایی که «نورالدین پسر ایران» در کمتر از چند ماه از انتشارش به چاپ نوزدهم رسیده است و در نمایشگاه کتاب هم کمتر کسی را می‌دیدید که از غرفه سوره مهر خارج شود و این کتاب 17500 تومانی در دستش نباشد.

دیگر کتاب پرفروش نمایشگاه بیست و پنجم کتاب «اسیر در زنجیر دروغ» نوشته آنتوان گسلر است که حال و هوایی انقلابی دارد و به بررسی متدولوژی سازمان مجاهدین خلق (منافقین) از طریق مشاهدات مستقیم می‌پردازد؛ این کتاب را در غرفه انتشارات موسسه «جام‌جم» می‌توانید پیدا کنید که به قیمت 5000 تومان به فروش می‌رسد.

اما امسال عادل فردوسی پور، مجری و گزارشگر فوتبال هم در نمایشگاه کتاب تهران یکی از پرفروش‌ها بود.

او که شهرتش وامدار رسانه ملی و برنامه 90 است؛ کتاب تازه‌اش را در انتشارات بهشت منتشر کرده است.

کتابی که ترجمه football book است و متصدیان این نشر آن را با عنوان «دایره‌المعارف فوتبال» و با قیمت پشت جلد 38 هزار تومان و تخفیف 8000 تومانی عرضه می‌کنند.

نوبتی هم که باشد نوبت به ادبیات داستانی می‌رسد؛ شاخه‌ای که بخش عمده‌ای از پرفروش‌های نمایشگاه را شامل می‌شود. به عنوان نخستین پیشنهاد باید از نشر آموت شروع کنیم که به واسطه حروف الفبا و چینش غرفه‌ها این نشر در همان ردیف‌های ابتدایی قرار گرفته و به اصطلاح گل نمایشگاه را گرفته بود.

کتاب‌های «شوهر عزیز من» نوشته فریبا کلهر و «نامحرم» نوشته یاسر نوروزی از آثار نشر آموت هستند که در گروه پر فروش‌های نمایشگاه قرار گرفته‌اند.

رمان شوهر عزیز من که چاپ نخست آن در روزهای ابتدایی سال جدید منتشر و توزیع شده بود در کمتر از 20 روز همه نسخه‌های آن به فروش رفت و ناشر، چاپ دوم این کتاب را با قیمت 9000 تومان به نمایشگاه رساند.

رمان نامحرم، نوشته یاسر نوروزی هم جزو رمان‌های پرفروش و البته گران‌قیمت نمایشگاه بیست و پنجم بود که پشت جلد آن عدد 11 هزار تومان ثبت شده است.

اما نشر مرکز امسال با بستن قرارداد جدید با مصطفی مستور کتاب پرفروش «سه گزارش کوتاه درباره نوید و نگار» او را به قیمت 4200 تومان به نمایشگاه آورده که استقبال فراوانی هم از آن شده است. در همین انتشارات زویا پیرزاد با کتاب «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم» همچنان مانند سال‌های قبل پر فروش است.

نشر افق هم در حوزه ادبیات داستانی امسال حسابی با دست پر به نمایشگاه آمده و برگ برنده انتشارات افق چاپ کتاب تازه رضا امیرخانی با نام «قیدار» است. این کتاب امیرخانی آنقدر پرفروش بوده که ناشر را در همین ایام نمایشگاه ناگزیر به تجدید چاپ کرده است.

کتاب تازه امیرخانی 9000 تومان قیمت دارد و به گفته خودش قیدار را باید یک رمان شخصیت دانست. داستان درباره مردی است که بشدت دوست دارد ادامه‌دهنده سلسله خود باشد و به عبارت دیگر نیاز دارد که بشدت خودش باشد و فضای رمان، دوره‌ پوست انداختن تهران و حرکت آن به سمت یک کلانشهر امروزی است؛ ضمن این‌که داستان شخصیت این رمان اشاره‌ای به زندگانی قیدار نبی(ع) هم دارد.

«آدم‌ها»ی احمد غلامی‌ هم در صدر پرفروش‌های انتشارات ثالث قرار دارد. چاپ سوم این کتاب 7000 تومان قیمت دارد و نویسنده مجموعه‌ای از داستان‌های مختلف را روایت کرده است.

به گفته خود غلامی، این مجموعه درباره آدم‌هاست. آدم‌هایی که به زندگی ما می‌آیند و می‌روند، آدم‌هایی که به دلایل و در موقعیت‌های مختلف با آنها برخورد می‌کنیم، آدم‌هایی که گاهی بودنشان آنقدر کم‌اهمیت است که اصلا دیده نمی‌شوند، آدم‌هایی که گاهی در شخصیت‌شان یک ویژگی برجسته و قابل‌توجه وجود دارد که ما اصلا آن را نمی‌بینیم.

رمان «کارتن خواب‌ها» نوشته دکتر علی غضنفری هم در انتشارات آوای کلار یکی از پرفروش‌های نمایشگاه بوده است؛ نویسنده در این رمان 5000 تومانی سعی کرده، انسان‌هایی را به تجسم درآورد که مهربانی،‌ عشق و مهر ورزیدن آنها فراتر از اندیشه مخاطب است و درصدد است بیان کند که دنیا هنوز از صفات پسندیده انسانی خالی نشده است.

«سووشون» سیمین دانشور هم با چاپ هفدهم در غرفه خوارزمی به نمایشگاه کتاب آمده است و شاید مرگ این نویسنده در اواخر سال گذشته و همچنین برپایی مراسم بزرگداشت او باعث شده تا یک بار دیگر بسیاری از علاقه‌مندان ادبیات داستانی به یاد مهم‌ترین و مطرح‌ترین کتاب دانشور بیفتند و این کتاب هم در میان پرفروش‌های نمایشگاه کتاب قرار بگیرد.

از داستان ایرانی که بگذریم، نوبت به ترجمه و داستان خارجی می‌رسد که اتفاقا حجم اصلی پرفروش‌ها متعلق به کتاب‌های ترجمه‌ای است. گویا این تفکر غلط که جنس خارجی بهتر از ایرانی است، به حوزه ادبیات هم سرایت کرده است!

از «جنایات و مکافات» داستایوفسکی گرفته تا «عقاید یک دلقک» هاینریش بل در غرفه انتشارات امیرکبیر جای رقابت برای نویسنده‌های ایرانی باقی نگذاشته‌اند.

در غرفه افق هم اگر از رمان قیدار امیرخانی که به آن اشاره شد، بگذریم «خاطرات واقعی یک سرخپوست پاره وقت» با ترجمه رضا هیرمندی و به قیمت 9000 تومان بشدت مورد استقبال مردم قرار گرفته است.

اریک امانوئل اشمیت، نویسنده سرشناس غربی هم با رمان «زمانی که یک اثر هنری بودم» در نمایشگاه کتاب تهران هواداران بسیاری دارد؛ این کتاب در نشر افراز عرضه می‌شود.

«یوحنا، پاپ مونث» نوشته دونا کراس با ترجمه جواد سیداشرف از دیگر رمان‌های خارجی پرفروش نمایشگاه کتاب است که در غرفه انتشارات ققنوس در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.

«دنیای سوفی» که یک رمان فلسفی اثر یوستین گردر، نویسنده نروژی است نیز همچنان در غرفه نشر نیلوفر علاقه‌مندان ادبیات داستانی را وسوسه می‌کند تا برای این کتاب 10 هزار تومانی سر کیسه‌ها را شل کنند.

از داستان هم که بگذریم، نوبت به هنر ملی ایرانیان یعنی شعر می‌رسد. گرچه در یکی دو سال اخیر خبرهای خوشی از نشر کتاب شعر در کشور به گوش نمی‌رسید، اما شاعران جوان با استفاده از انواع شگردهای تبلیغاتی و رسانه‌ای توانسته‌اند برای خود بازاری مناسب در نمایشگاه دست و پا کنند و گوی سبقت از پیشکسوتان این عرصه بربایند.

سیدمهدی موسوی، شاعر جوان کشورمان با کتاب «حتی پلاک خانه را» یکی از اتفاق‌های حوزه شعر در نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران بود و تنها با گذشت 3 روز از نمایشگاه، انتشارات فصل پنجم برای بار دوم این کتاب را به چاپخانه فرستاد. فاضل نظری هم با غزل‌های خاطره‌انگیز و نئوکلاسیکش همچنان در انتشارات سوره مهر پرفروش است به گونه‌ای که «‌سه‌گانه» او تاکنون حدود 20 بار تجدید چاپ شده است.

نمایشگاه کتاب تهران گرچه خود یک فروشگاه بزرگ کتابفروشی است، اما تا حدود بسیار زیادی آثاری که در این نمایشگاه دیده می‌شوند و مورد استقبال قرار می‌گیرند الگوهای خرید مردم و کتابفروشان و شرکت‌های توزیع و پخش در یک سال آینده خواهند بود و از این جهت شاید به جشنواره بین‌المللی فیلم فجر شباهت بسیاری دارد، چراکه در این جشنواره هم به نوعی گیشه و عیار فیلم‌ها در سال آینده سینمایی مشخص و سنجیده می‌شود.