پیاده‌روی در پیاده‌رو با اعمال شاقه

اینجا پیاده‌روی میدان فاطمی است، یکی از همان ده‌ها پیاده‌روهای شهرمان که نویی رنگ موزاییک‌هایشان نشان می‌دهد مدت زیادی از سنگفرش شدن آنها نگذشته، اما وقتی عابران روی سنگفرش‌های این پیاده‌روها گام برمی‌دارند، صدای تق و لق آنها آهنگ ناخوشایندی است که گوش‌هایشان را می‌آزارد.

این سرنوشت بسیاری از پیاده‌روهای شهرمان است که با این ‌که هنوز مدت زیادی از کار شهرداری‌ها روی آنها نگذشته، حالشان تعریفی ندارد.

اوایل سال 86 بود که مسوولان شهری تصمیم گرفتند پروژه بهسازی و مناسب‌سازی پیاده‌روهای پایتخت را در دستور کار خود قرار دهند و شهر را از شر پیاده‌‌روهای غیراستاندارد و ناایمن برهانند.

اگرچه مسوولان سازمان زیباسازی شهرداری تهران همواره از پروژه بهسازی پیاده‌روی خیابان ولیعصر(عج) به عنوان برگ درخشانی در کارنامه کاری خود در پروژه بهسازی پیاده‌روهای پایتخت نام می‌برند، اما معمولا پیاده‌روهایی که با صرف هزینه‌ای هنگفت، عملیات مناسب‌سازی آنها انجام شده بود، حالا با گذشت چند سال از کیفیت و دوام مورد انتظار برخوردار نبوده و خیلی‌هایشان دوباره پر از چاله ‌و ‌چوله‌های ریز و درشتی شده که لذت پیاده‌روی را از شهروندان گرفته است و به‌طور جدی نیاز به مرمت و بهسازی مجدد دارند.

دختر دانشجویی که خیابان ولیعصر و میدان فاطمی مسیر دائمی وی است، با گلایه از تخریب برخی سنگفرش‌های پیاده‌روهای این مسیر که مشکلاتی را برای تردد شهروندان به​وجود آورده است، می‌گوید: بارها پیش آمده که پاشنه کفشم در فاصله 2 سنگفرش گیر کرده و لق شده است، نمی‌دانم آیا حتما باید گزارشی از شکستن یا پیچ خوردن پای شهروندی به گوش مسوولان برسد تا آنها به فکر تعمیر و بهسازی مجدد پیاده‌روهایی تخریب شده شهر بیفتند؟

پیاده‌راه‌سازی در قطعه شهدای بهشت زهرا(س) نیز برای خانواده‌هایی که قصد زیارت قبور عزیزان‌شان را دارند، دردسرساز شده است. شهرداری تهران چند ماهی است تصمیم گرفته در قطعه شهدای بهشت زهرا(س) با ایجاد پیاده‌راه مانع تردد خودروها در این مسیر شود، اقدامی که مشکلاتی را برای تردد شهروندان در این مکان به‌وجود آورده و موجب گلایه و نارضایتی آنها شده است.

خانم مسنی که هر هفته برای زیارت مزار فرزند شهیدش عازم قطعه شهدا می‌شود، با گلایه از مشکلاتی که طی چند ماه اخیر به بهانه پیاده‌راه‌سازی برای تردد خانواده‌ها در این قطعه به وجود آمده است، می‌گوید: 3 ماه است که شهرداری تمام محوطه قطعه بهشت زهرا(س) را کنده و کارگران در این مدت طولانی همچنان مشغول کار هستند و این موضوع، تردد را برای خانواده شهدا در این مسیر با مشکل مواجه کرده است.

بسیاری از منتقدان عملکرد سازمان‌های مسوول در حوزه بهسازی و مناسب‌سازی پیاده‌روهای شهر، نداشتن تجربه و تخصص لازم را حلقه مفقوده در بروز نواقص و مشکلات به‌وجود آمده در بهسازی برخی پیاده‌روهای شهرمان می‌دانند.

پیاده‌روی خیابان ولیعصر(عج) مصداق روشنی از این وضعیت است. در حالی که کمتر از 3 سال از عملیات بهسازی پیاده‌روی خیابان ولیعصر(عج) نگذشته است، اما تخریب تدریجی سنگفرش‌های این پیاده‌رو و مشکلات به‌وجود آمده برای تردد شهروندان در این مسیر کار را به جایی رساند که در آذرماه سال گذشته، اعضای شورای شهر تهران در یکی از جلسات خود ضمن اعتراض جدی به عملکرد سازمان زیباسازی شهرداری تهران به عنوان متولی مناسب‌سازی پیاده‌روهای شهری، با پیش کشیدن وضعیت پیاده‌روی خیابان ولیعصر(عج) از مسوولان شهرداری تهران خواستند مجددا بهسازی پیاده‌روی این خیابان را با اولویت در دستور کار قرار دهند.

البته اعضای شورای شهر در انتقادهایی خود به نکته جالبی نیز تاکید داشتند و این ‌که مسوولان شهرداری در اجرای پروژه بهسازی پیاده‌روهای شهر تجربه کافی نداشته‌اند و با وجود این در اولین گام طولانی‌ترین و قدیمی‌ترین پیاده‌روی شهر را نشانه گرفته‌اند!

حال ناخوش سنگفرش‌های آن دسته از پیاده‌روهای شهرمان که ظرف مدت نه‌چندان طولانی پس از بهسازی مجددا نیاز به تعمیر پیدا کرده‌اند، صرفا مختص پیاده‌روهای مسیر خیابان ولیعصر(عج)، انقلاب، میدان فاطمی و... که جزو پیاده‌روهای اصلی و پرتردد پایتخت به شمار می‌روند، نمی‌شود و این موضوع بخصوص در پیاده‌روهایی که عملیات بهسازی آنها به شهرداری‌های مناطق واگذار شده به شکل چشمگیرتری خودنمایی می‌کند.

به نظر می‌رسد در انتخاب پیمانکارانی که از سوی شهرداری‌های مناطق برای اجرای پروژه‌های بهسازی پیاده‌روها تعیین می‌شود آنچه بیش از تجربه، تخصص و مهارت و تعهد اولویت دارد، این است که پیمانکار مذکور کار اجرایی را با کمترین هزینه به اتمام برساند حتی اگر این کار به بهای استفاده از مصالح بی‌کیفیت، سمبل‌کاری، طولانی شدن روند کار اجرا و در نهایت ارائه کاری نه‌چندان باکیفیت و نداشتن ضمانت عمری طولانی تمام شود.

اما این فقط شهروندان نیستند که از نابسامانی وضعیت پیاده‌روهای شهر گلایه‌مندند چرا که عملکرد شهرداری تهران و سازمان زیباسازی شهر تهران در پروژه بهسازی و مناسب‌سازی پیاده‌روهای شهر و بخصوص پیاده‌روی خیابان ولیعصر(عج) موجب انتقاد جدی اعضای شورای شهر نیز شده است به طوری که رئیس کمیسیون عمران و توسعه شورای شهر تهران معتقد است: اگر در بهسازی و ساماندهی پیاده‌روهای شهر تهران استانداردها را رعایت نکنیم در کمتر از 4 سال آینده آنها به طور کل خراب می‌شود به عبارتی، با روند کنونی اگر پیاده‌روهای شهر بهسازی نمی‌شدند بهتر بود!

حمزه شکیب با بیان این ‌که متاسفانه شهرداری تهران مراقبت و نگهداری لازم را از پیاده‌روها بویژه پیاده‌روی خیابان ولیعصر انجام نداده معتقد است: متاسفانه به‌رغم فعالیت‌های عمرانی صورت گرفته بهره‌برداری موردنظر شورا انجام نشده است و با این‌ که چند سال از عمر این سنگفرش‌ها می‌گذرد، اما بسیاری از آنها شکسته و رها شده‌اند همچنین به دلیل اعمال سلیقه‌های مختلف، هماهنگی لازم در سنگفرش خیابان ولیعصر دیده نمی‌شود.

داشتن پیاده‌روهایی در شأن عابران پیاده نیز مطالبه‌ای هر چند کوچک از مجموعه حقوق شهروندان یک شهر از مسوولان شهری است و در این میان حال که شهرداری‌ها با درک اهمیت توجه به جایگاه پیاده‌روها در زندگی شهری، موضوع بهسازی و مناسب‌سازی پیاده‌روهای شهر را در اولویت پروژه‌های اجرایی خود قرار داده‌اند، ضروری است با در نظر گرفتن بودجه‌ای که دراین بخش و در واقع از جیب شهروندان تامین می‌شود ، توجه به سرعت و صرفه‌جویی در هزینه‌کرد بودجه، آنها را از ارائه کاری با کیفیت و در شأن شهروندان در یک شهر غافل نکند.