جمهوری اسلامی ایران همواره تاکید کرده اهل تجاوز نیست، اما در برابر هر گونه تجاوزی، از خود دفاع میکند. این مساله نشاندهنده اهمیت پدافند در دکترین نظامی کشور ماست. با توجه به این مساله، جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر از نظر قدرت پدافندی، چه جایگاهی در میان کشورهای منطقه و جهان دارد و در صورت تجاوز احتمالی دشمنان، سیستم پدافندی کشور تا چه میزان قادر به رصد و دفع حملات هوایی خواهد بود؟
دکترین یا رهنامه، به معنای روش و آیینها، تفکرات بنیادی، دیدگاهها، الگو و خطمشیها و چگونه عملکردن است و براساس مقتضیات زمانی، اصول مرتبط و خطمشیها در حوزههای مختلف هر کشوری متغیر است و به طور مستمر مولفههای رهنامه، پویا و تجدیدنظر میشوند. با توجه به شرایط محیطی و وضعیت کنونی جهان، ماهیت تهدیدات حال و آتی، تجارب حاصل از جنگهای اخیر و اصول دینی حاکم بر نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، رهنامه نظامی برای تامین امنیت مرزهای زمینی، هوایی و دریایی کشور در قانون اساسی و متکی بر اصل بازدارندگی تبیین شده است. توجه به روند جنگهایی که اخیرا در جهان روی داده است ـ بویژه جنگهای منطقهای ـ نشان داد که رهنامه دشمن بر استفاده حداکثری از فناوریهای پیشرفته هوا فضایی برای کسب سریع برتری هوایی است. با این اوصاف فرماندهی معظم کل قوا، حضرت آیت الله خامنهای طی چند سال اخیر بر توسعه و تقویت توان رزمی پدافند هوایی تاکید کرده اند و در همین راستا با اوامر حکیمانه و داهیانه معظمله در 10 شهریور 87 پدافند هوایی از نیروی هوایی قهرمان منفک و قرارگاه پدافند هوایی خاتمالانبیا(ص) آجا با ماموریت صیانت از حریم هوا فضایی کشور تشکیل شد و معظمله درخصوص اهمیت پدافند هوایی فرمودند؛ امروز پدافند هوایی در اولویت اول است.
بحمدالله با این رویکرد هوشمندانه دفاعی جدید، پدافند هوایی با حمایت و پشتیبانی همهجانبه مسوولان لشکری و کشوری ارتقای قابل توجهی در همه حوزههای ماموریتی پدافند هوایی ازجمله کشف، شناسایی، ردگیری و انهدام انواع تهدیدات هوایی، تحت شبکه یکپارچه فرماندهی و کنترل بومی داشته است و امروز تمامی تحرکات و فعالیتهای اشیای پرنده زیر ذرهبین پدافند هوایی است و هر گونه حرکت خصمانه به شدیدترین وجه پاسخ داده خواهد شد.
سیستم پدافندی ثامن که اخیرا به بهرهبرداری رسید چه ویژگیهای بارزی دارد که آن را از سایر سیستمهای پدافندی متمایز میکند؟
با پیشرفت و ظهور فناوریهای نوین و تهدیدات و پیچیدهتر شدن سامانههای دفاعی بخصوص در حوزه کشف و شناسایی، ارتقای توان رزمی و قابلیتهای پدافند هوایی در دستور کار قرار گرفت و رادار ثامن نیز در همین راستا با فناوری روز دنیا و به صورت کاملا بومی متناسب با تهدیدات، طراحی و ساخته شد. این رادار قادر است با دقت بالا، انواع اهداف هوایی را شناسایی کند. در این سامانه از فناوری ابتکاری خاصی استفاده شد که تداوم عملیاتی و قابلیت مقابله با جنگ الکترونیک آن را بشدت ارتقا داده است و هماکنون با اکتساب دانش تولید رادارهای بومی، کشور در این حوزه به خودکفایی رسیده و تمام نیازمندیهای عملیاتی پدافند هوایی، توسط صنایع و مراکز دانشگاهی قابل تامین است.
چندی قبل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران توانستند پهپاد آمریکایی آر.کیو.170 را ساقط کنند و قبل از آن هم برخی فرماندهان سپاه، خبرهایی از اسقاط پهپادهای دیگر داده بودند که البته به پیشرفتگی آر.کیو.170 نبودهاند. آیا میتوانید آماری از پهپادهای متجاوز به خاک کشورمان که توسط نیروهای مسلح کشورمان ساقط شدهاند، ارائه کنید؟
اسماعیلی: کشور ما همزمان با شروع قرارداد اس300 با روسیه در زمینه دفاع و پدافند موشکی اقدامات مؤثری را آغاز کرد و به نتایج مطلوبی هم رسید و در این زمینه تاکنون به تجهیزات متعدد دفاع هوایی بومی دست یافته است
هماکنون دشمن درصدد جمعآوری اطلاعات به هر روش ممکن است. یکی از ابزارهای جمعآوری اطلاعات دشمن، بهرهگیری از پرندههای بدون سرنشین جاسوسی است. همانگونه که ملت شریف ایران هم در جریان قرار گرفته اند، نیروهای مسلح بحمدالله با اتکا به نیروهای جوان و دانشمند این مرز و بوم، توانستند با استفاده از تجهیزات پیشرفته جنگ الکترونیکی این هواپیما را با کمترین آسیب، ساقط کرده و ضمن نمایاندن نیات پلید شیطان بزرگ به جهانیان، دشمن را مغلوب و مرعوب غیرت، دانش و خودباوری نیروهای مسلح کنند. قبلا نیز برخی از پرندههای بدون سرنشین در حاشیه مرزهای جمهوری اسلامی ایران در دفعات و سنوات مختلف توسط شبکه پدافند هوایی کشف و ساقط شدهاند که البته با توجه به نوع هواپیمای بدون سرنشین، شیوههای آن متفاوت بوده است.
آیا اطلاعات به دست آمده از پهپاد آمریکایی که توسط جمهوری اسلامی ایران ساقط شد در پیشرفت دانش پدافندی و جنگ الکترونیک نیروهای مسلح کشورمان تاثیری داشت؟
کارشناسان نیروهای مسلح، هماکنون دارای قابلیتها و پتانسیلهای دانشی بالایی در طراحی و ساخت تسلیحات پیشرفته دفاعی، از جمله پرندههای بدون سرنشین برای اجرای انواع ماموریتها هستند. در اختیار گرفتن هواپیمای جاسوسی
RQ-170 پیشرفته آمریکا صرفا جهت جلوگیری از تجاوز و جاسوسی هواپیمای مهاجم و فروریختن غرور کاذب علمی کشور آمریکا برای جهانیان بوده است و بلافاصله اقدامات برای بازخوانی اطلاعات آن آغاز شد.آیا مواردی وجود داشته است که برخی هواپیماهای ناشناس قصد ورود به آسمان کشورمان را داشته باشند، اما پس از دریافت هشدار از سوی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، مجبور به ترک منطقه شده باشند؟
همانطور که مطلعید ماموریت پدافند هوایی بهطور مستمر در زمان جنگ و صلح در حال اجراست و کارکنان غیور پدافند هوایی در سایتهای راداری، زمین به هوا، جمعآوری اطلاعات و مراکز فرماندهی و کنترل که عمدتا در مناطق مرزی است، به صورت 24 ساعته فضای کشور را کاوش و رصد نموده و امنیت مرزهای هوافضایی کشور را در مقابل هرگونه تجاوز تامین میکنند. در این رصدها است که بارها حرکات خصمانه برخی از پرندهها، کشف؛ لیکن قبل از هر اقدامی و یا هر تجاوزی برابر روشها و دستورالعملهای موجود و با اقدامات تاکتیکی (رهکنشی) بهموقع، صحنه به سرعت مدیریتشده و اجازه تجاوز هوایی به هیچ بیگانهای داده نشده است.
کلا در شرایطی که یک هواپیمای نظامی غریبه به مرزهای هوایی کشورمان نزدیک میشود قطعا ابتدا به آن هشدار داده میشود و بعد مراحل دیگری که نیاز باشد انجام میشود. آیا ممکن است این مراحل را برای خوانندگان تشریح کنید در صورتی که هواپیمایی متجاوز به هشدارها توجه نکند چه اتفاقی میافتد؟
ما برای تامین امنیت هوافضای کشور، دستورالعملهای عملیاتی بسیار روشن و کارآمدی داریم. بر این اساس قرارگاه پدافند هوایی ماموریت دارد با بهرهگیری از کلیه پتانسیلهای موجود در نیروهای مسلح، از جمله تجهیزات پدافندی، تحت شبکه یکپارچه، اقدام به اجرای موثر شرح وظایف تعیینشده کند. از حالات و رفتار هر شیء پرنده براساس تجربیات میتوان به میزان تهدید آن پی برد که البته بعد از تطبیق با اطلاعات واصله از منابع مختلف و ظرف کمتر از 2 دقیقه، هدف شناسایی و با توجه به اینکه کلیه اهداف و از جمله اهداف مظنون تقریبا از مبدا پرواز توسط شبکه، مراقبت و رصد میشوند پس در صورت احساس هرگونه اقدام ناهماهنگ و متفاوت با مسیر برنامهریزیشده پروازی، اخطارهای لازم در زمان صادر میشود و همزمان، هوشیاری لازم به شبکه پدافند هوایی داده میشود.
در صورت بیتوجهی به اخطارها و ادامه رفتار متخاصم در مرحله اول، بلافاصله اقدام به دستور پرواز هواپیمای شکاری رهگیر داده میشود که اصطلاحا به آن اسکرامبل میگویند، هواپیمای شکاری رهگیر با دستور و هدایت شبکه یکپارچه پدافند هوایی اقدام به رهگیری هواپیمای مظنون میکند و در صورتی که هواپیمای ناشناس، برابر اطلاعات دریافتی از منابع گوناگون، مهاجم و دشمن شناخته شد دستور فرود اجباری یا انهدام آن به هواپیمای رهگیر خودی، داده میشود و در صورتی که به هر دلیل هواپیما یا هواپیمای دیگر مهاجم، موفق به فرار یا عبور از رینگ اول دفاعی شد سایر تجهیزات موشکی در رینگهای بعدی با هواپیمای مهاجم درگیر میشوند.
آیا پس از منتفیشدن قرارداد ایران با روسیه در خصوص موشکهای پدافندی اس300، جمهوری اسلامی ایران برای تولید موشکهای پدافندی برد بلند برنامهای دارد؟
کشور ما همزمان با شروع قرارداد با روسیه در خصوص دفاع و پدافند موشکی، اقدامات مؤثری را آغاز کرد و به نتایج مطلوبی هم رسید و در این زمینه به تجهیزات متعدد دفاع هوایی بومی دست یافته است. هیچ کشوری تأمین یکی از مهمترین لایههای دفاعی خود را وابسته و منتظر یک سلاح خاص نمیگذارد. چرا که این راهبرد نظامی یک اشتباه بزرگ است که ما نیز هرگز دچار این اشتباه نمیشویم. امروز ما حتی بدون این سامانه و سامانههای مشابه قادر به دفاع و پدافند از تمام لایههای ارتفاعی هستیم و مفتخریم که با بهرهگیری از دانش کاملا بومی، دارای سد پدافندی کاملا ناشناخته برای دشمنانمان هستیم، پدافندی که در محاسبات و معادلات هیچیک از متجاوزان قابل پیشبینی، تجزیه و تحلیل و شناخت نیست و این برگ برنده ما خواهد بود.
حسین نیکپور / گروه سیاسی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم