پایان سیاه ‌بلوط‌های زاگرس

استان لرستان به عنوان بام طبیعت ایران میزبان یکی از غنی‌ترین رویشگاه‌های اصلی گونه منحصر به فرد بلوط در غرب کشور است.

این در حالی است که در سال‌های اخیر جنگل‌های زاگرس در این استان تهدیدات بسیاری را تجربه کرده و در این بین بخش عظیمی از وسعت این جنگل‌های ارزشمند از دست رفته‌ است. جنگل‌های بلوط استان لرستان در قلب منطقه زاگرس قرار گرفته‌اند و به اعتقاد کارشناسان به خطر افتادن آنها می‌تواند تاثیرات بسیار پیچیده‌ای روی کل اکوسیستم ناحیه زاگرس در پی داشته باشد.تخریب جنگل‌های بلوط لرستان برای تبدیل به زغال، چالشی است که هر روز عمیق‌تر می‌شود به طوری ‌که براحتی در برخی مناطق شهر می‌توان تابلوهایی را دید که روی آن نوشته شده است «زغال بلوط موجود است»!

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان لرستان در جلسه کمیته صیانت از محیط شهری و مدیریت پسماند شهر خرم‌آباد در محل شورای شهر می‌گوید: در تحقیقاتی که با حضور کارشناسان کشورهای خارجی انجام شده ارزش ریالی هر درخت بلوط 169 میلیون تومان تخمین زده شده است.بهاروند می‌افزاید: این در حالی است که در لرستان 2 درخت بلوط را قطع و یک کیسه زغال درست می‌کنند و با قیمت 8000 تومان می‌فروشند که این روند نگران‌کننده است.وی با بیان این‌که لرستان با وجود حدود 2 میلیون و 100 هزار هکتار عرصه‌های منابع طبیعی دومین استان از حیث برخورداری از منابع طبیعی در کشور است، می‌گوید: در لرستان باید بحث حفاظت و نگهداری از آن مقدار منابع طبیعی را که داریم در نظر بگیریم اما متاسفانه در حال حاضر بیشتر بحث توسعه بدون توجه به الزامات زیست محیطی را مد نظر قرار داده‌ایم.

معاون فنی اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری لرستان می‌افزاید: با وجود حدود 2 میلیون و 100 هزار هکتار عرصه‌های منابع طبیعی در لرستان، منابع طبیعی و فضای سبز جایگاه ویژه‌ای در استان دارد اما روند کار در این زمینه به سمتی پیش می‌رود که شاید نگران‌کننده باشد.

عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور نیز در این‌باره به برخی مخاطراتی که جنگل‌های زاگرس را تهدید می‌کند، اشاره کرده و می‌گوید: معضلی که در این زمینه وجود دارد، تبدیل این رویشگاه‌ها برای به دست آوردن زغال است.

محمد درویش می‌افزاید: با توجه به آمار ارائه شده از سوی اداره‌کل منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری سالانه هزار هکتار از جنگل‌های این استان تبدیل به زغال می‌شود که در استان‌های دیگر نیز روند به همین گونه است به طوری که جنگل‌ها در این زمینه به شدت آسیب می‌بینند.

وی به گونه‌های شاخص درختان زاگرسی که در سال‌های اخیر در معرض تخریب بوده‌اند، اشاره کرده و می‌گوید: بلوط در صدر گونه‌های تخریب شده قرار دارد و رتبه‌های بعدی در اختیار گونه‌های بنه و بادام وحشی است. این در حالی است که کارشناسان هر درخت بلوط 50 ساله را تا 200 هزار دلار ارزش‌گذاری کرده‌اند.

عضو هیات علمی موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور با اشاره به استمرار روند تبدیل بلوط‌های زاگرس تاکید می‌کند: مهم‌ترین معضل در این منطقه این است که وابستگی معیشتی به سرزمین در زاگرس به شدت در حال افزایش است.

درویش می‌افزاید: بوم‌نشینانی که در مناطق زاگرس‌نشین زندگی می‌کنند راه دیگری برای امرار معاش ندارند، جز این‌که به رویشگاه‌های زاگرس هجوم بیاورند که این روند باید ساماندهی شود.

محمدحسین پویان، مدیرعامل انجمن حامیان جنگل‌های لرستان نیز پیشتر با بیان این‌که فروش محصولات درختان جنگلی دارای منع قانونی است، یادآور می‌شود: ولی موردی سراغ نداریم که متولیان امر از مغازه‌های سطح شهر بازدید و اقدام به پلمب واحدهای متخلف کرده باشند.وی با اشاره به معضل زغال‌گیری از درختان بلوط لرستان می‌افزاید: حتی ما به صورت کاملا مشهود در سطح شهر مغازه‌هایی را داریم که با افتخار می‌نویسند زغال بلوط موجود است!

وی با تاکید بر این‌که این مورد تخلفات از جرایم مشهود است که دستگاه قضایی و متولیان امر باید با آن برخورد کنند، یادآور شد: در این گونه جرایم مامور ناظر هم می‌تواند برخورد و اقدام به جریمه یا پلمب واحد کند.این فعال محیط زیست استان لرستان با تاکید بر پیگیری دادگستری استان برای برخورد با جرایم و تخلفات زیست‌محیطی، عنوان می‌کند: ولی متاسفانه ما شاهد این هستیم که با وجود داشتن قانون در این زمینه برخوردی صورت نمی‌گیرد.

پویان با اشاره به این‌که قوانین محیط زیست مربوط به بیش از 50 سال پیش است، می‌گوید: این قوانین مربوط به زمانی است که مشکلات ما مشکلات کنونی نبوده است.