سمنان و دغدغه‌های اولین شهر الکترونیک

بهره مندی ازشاخص های بالای توسعه و همچنین پیشنهاد پروفسور جلالی ،سمنان را به عنوان اولین شهر الکترونیکی مطرح کرد:

مهندس مدرس یکی  از کارشناسان انفورماتیک گفت:استان سمنان با توجه به ظرفیت های بالای انسانی و همچنین بهره مندی از شاخص های بالای توسعه مانند بهداشت و درمان ، آموزش ، صنعت و اشتغال یکی از مناسب ترین گزینه ها  برای انتخاب به عنوان شهر الکترونیک در کشور مطرح شده است.

مدرس افزود: شهر الکترونیک سمنان که در اواخر سال 1389 به صورت رسمی افتتاح شد و با پیگیری های مسئولین استان خدمات الکترونیکی سازمان ها و ادارات دولتی بر روی این وبگاه قرار گرفته است و در حال حاضر نیاز به تبلیغات منسجم جهت تشویق شهروندان برای استفاده از این خدمات وجود دارد  تا در یک فرایند 1 تا 3 ساله بتواند جایگاه واقعی شهر الکترونیک در میان شهروندان مشخص شود و استفاده از این خدمات به عنوان جزئی از فعالیت شهروندان نهادینه شود .

وطنی یکی از کارشناسان دولت الکترونیک در این رابطه گفت:شهر الکترونیک اگرچه در جهان پدیده ای نو و جدید است و تنها یک دهه ازعمر آن می گذرد اما به دلیل قابلیت ها و مزایای فراوانی که دارد مورد توجه بسیاری از کارشناسان و متخصصان IT و شهری شده است.

وطنی  افزود: دراستان سمنان هم به لطف حمایت وتلاش بی نظیر  فرزند استان پروفسور جلالی پدر علم فناوری ایران وهمکاری بسیار خوب استانداری وشهرداری ها، اولین استان الکترونیکی که کلیه شهرهای آن دارای شهر الکترونیکی می باشند در سطح کشور مطرح وپیاده سازی شد.البته نکته قابل توجه اینکه قبل از استان سمنان شهرهای  دیگری ازجمله کیش، مشهد،تهران و گرگان پیاده سازی شهرالکترونیکی را آغاز کرده بودند ولی بیشتر بصورت  شهرداری الکترونیکی مطرح شدند.

مهندس عبداللهی از کارشناسان خبره انفورماتیک سمنان گفت: نزدیک بودن به پایتخت یکی از دلیل های اصلی است و پیش از این هم در  پروژه های کشوری، سمنان به عنوان پایلوت انتخاب شده است. عامل دیگر ترکیب جمعیتی استان سمنان است که جمعیت کارمندی و کارگری، صنعتی و کشاورزی و جمعیت دانشگاهی را به اندازه ای که برای چنین پروژه ای قابل مقایسه باشد، در خود جای داده است.

عبداللهی افزود:اگر پروژه ای مانند شهر الکترونیک در این منطقه موفقیت آمیز پیاده سازی و اجرا شود تقریبا می توانیم تضمین کنیم که در بیش از نیمی از کشور ایران قابل اجرا خواهد بود.

مسوول کمیته تخصصی شهر های الکترونیکی  استان سمنان در این رابطه گفت: بحث شهر الکترونیکی از چندین سال قبل به پیشنهاد  دکتر جلالی آغاز شد، در شهرهای مختلف پیشرفت خوبی داشته و این الکترونی شدن در استان سمنان نیز آغاز شده است .

هادی ایزد خواه در خصوص ساختار مدیریتی این طرح در استان سمنان افزود: آغاز الکترونی شدن سمنان از اوایل اسفند ماه سال 89 شروع شد، به دستور استاندار شورای راهبردی با اعضایی مشخص تشکیل شد که این شورا در هر شهرستان یک کمیته اجرایی و راهبردی به ریاست فرماندار دارد. و همچنین به احتمال زیاد با همکاری استادان نخبه دانشگاه علم وصنعت به عنوان شورای راهبردی به مدیریت و هدایت این طرح کمک خواهند نمود.

یکی از زیر بناهای اجرای این طرح آموزش و اطلاع رسانی مستمر است

مهندس مدرس پیش نیاز آغاز چنین طرحی را آموزشهای مستمر برای شهروندان دانست و ادامه داد: این امر توسط چندین دستگاه اجرایی در حال اجراست . شهرداری سمنان و سازمان فنی و حرفه ای در این راه گام های مناسبی را برداشته اند اما جایگاه بخش خصوصی در زمینه آموزشهای شهروند الکترونیک جایگاه مناسبی نیست .مهمترین بخش این طرح تشویق شهروندان جهت استفاده از خدمات ارائه شده در شهرالکترونیک است . فراموش نکنیم محور اصلی شهرهای الکترونیک بر شهروند الکترونیک استوار است و این شهروندان هستند که بدنه اصلی شهر الکترونیک را می سازند .

وی  در این رابطه گفت: در 6 سال گذشته با توجه به رویکرد دولت به خدمات الکترونیک شاهد بوده ایم که شهروندان در سراسر کشور از هر طبقه ای برخی از خدمات خود از دولت را به صورت الکترونیکی دریافت می کنند . ثبت نام و استفاده از کارت سوخت – ثبت اطلاعات خانوار – دریافت یارانه ها – ثبت نام در آزمون ها و بسیاری از خدمات دیگر که فقط به صورت الکترونیکی ارائه می شوند نمونه ای از این آمادگی برای ورود به شهر الکترونیک است.

هادی ایزد خواه مسوول کمیته تخصصی شهر های الکترونیکی  استان پیش نیاز اجرایی شدن این طرح را آمادگی بیشتر در سه مولفه اصلی شهر الکترونیک یعنی شهروند ،بخش خصوصی و دولت دانست و خاطر نشان کرد:این آمادگی نسبتا در دولت به وجود آمده و باید در شهروند و بخش خصوصی و فضای کسب وکار نیز ایجاد شود.

وطنی یکی از کارشناسان دولت الکترونیک در بحث اموزش گفت:آموزش در این طرح غالبا به صورت  (آموزش الکترونیک)elearning اجرا می گردد.ولی بعضا در ابتدای کارجهت جذ ب حداکثری وپاره ای مسائل، به صورت همایش ،جلسات توجیه وکارگاهای آموزشی انجام می گیرد.

 مهندس عبداللهی  در مورد آموزش به شهروندان اظهار داشت : از آن جا که هنوز محتوایی داخل این سایت ها قرار ندارد پاسخ این پرسش هم روشن است. البته آموزش استفاده از ابزار الکترونیکی را نباید صرفا وظیفه ی سایت های این چنینی بدانیم. ایجاد شهر الکترونیک در واقع برگی از درخت بزرگ فناوری اطلاعات می تواند باشد. یعنی پیش از رسیدن به این مرحله باید هر خدمات دهنده، سرویس های الکترونیکی را برای مخاطبانش آماده نموده، کاربری آن ها را نیز آموزش داده باشد.

برخی از بخش های خدمت رسانی نیاز به پیگیری بیشتر از طرف مسوولین دارد

 مهندس مدرس در مورد روند اجرایی در سمنان گفت:در فاز اول این طرح با ورود اطلاعات توسط دستگاه های اجرایی و ادارات دولتی امکان بهره گیری شهروندان از خدمات دولتی فراهم شده است این خدمات به عنوان خدمات G2C  یعنی  خدمات دولت به شهروندان یا مصرف کنندگان Government to Consumer) / Government-to-citizen) مطرح می شود . اما با توجه به پیگیری کمرنگ مسئولین استان در سایر خدمات مانند B2B   ( ارائه خدمات بنگاه های تجاری به بنگاه های تجاری دیگر) و B2C ( ارائه خدمات بنگاه های تجاری به شهروندان)هنوز شاهد ارائه خدمات گسترده در این دو بخش نیستیم. این مهم نه تنها حمایت مسئولین استان را نیاز دارد بلکه توجه بخش خصوصی  را طلب می کند .

هادی ایزد خواه مسوول کمیته تخصصی شهر های الکترونیکی  استان خاطرنشان کرد:در بخش فضای کسب و کار مشکلات و مسائلی وجود دارد که لایحه آن را با نام قانون بهبود فضای کارآفرینی و کسب وکار به مجلس داده ایم که امید است با تعامل و توافقات میان دولت و سازمان صنعت ومعدن و تجارت و اتاق تعاون و شورای اصناف به تصویب برسد و  در این راستا همکاری ها شکل بگیرد تا انتظارات هم به مرور محقق شوند.

آقای  وطنی کارشناس دولت الکترونیک در این مورد گفت: آمادگی الکترونیکی،شرایط زمینه ای وتوسعه منابع انسانی و اجتماعی بهینه مهیا نیست.دربخش شهروند الکترونیک می بایست اطلاع رسانی واموزش بیشتری از طرف دستگاههای  مسئول صورت می گرفت و همچنین باید مشوقهای لازم برای بخش خصوصی تدوین وحمایتهای مورد نیاز انجام ودربخش دولت الکتر ونیک ، با سرعت بسیاربیشتری مراحل ساختاری طی شود.

مهندس عبداللهی یکی از کارشناسان شهر الکترونیک دراین خصوص گفت: این روند متوقف است. می توانید محتوای سایت را نگاه کنید که یک کلمه ی قابل استفاده به آن اضافه نشده است. تابستان 1389 در استانداری سمنان جلسه ای با حضور مسؤولان استان و دکتر جلالی (ایده پرداز این طرح) صورت گرفت خطاب به تمامی سازمان ها اعلام شد که برای پیشبرد این طرح همکاری کنند ولی متأسفانه این طرح هم از طرف استانداری و هم از طرف دیگر دستگاه های اجرایی جدی گرفته نشده است. در حالی که اجرای چنین طرح هایی می تواند به کاهش محسوس هزینه های دستگاه های اجرایی و مخاطبان آن ها منجر شود. من مدتی پس از شرکت در آن جلسه، در سایت ثبت نام کردم ولی هنوز موفق به ورود به سایت نشده ام. تماس تلفنی با پشتیبانی شهر الکترونیک سمنان -که در استانداری مستقر می باشد- همیشه ناموفق بوده است. آیا انتظاری بیشتر از این می توانید داشته باشید؟

یکی از کارشناسان در این زمینه گفت:درست است که انجام کارها به صورت الکترونیکی با هزینه و وقت کمتر و با سرعت بیشتری انجام می شود ولی به فضای امنیتی بیشتر و مناسب تری نیازمند است که هم اکنون فضای امنیتی آن صفر است .وی در ادامه گفت:در حیطه کاری ما به دلیل حساسیت بالای کاری نمی توانیم سایت اینترنتی اعلام نماییم وهمچنین به دلیل بایگانی اسناد و مدارک ،باید حتما متقاضی به صورت حضوری به اینجا مراجعه کند و همین امر مستلزم این است که متقاضی حتما باید توسط کارشناس رویت شده و باعکس و عکس شناسنامه تطبیق داده شود تااینکه مراحل خدمات رسانی به وی انجام گیرد.

سایت های سازمان های دولتی باید بروز رسانی شوند

مهندس مدرس یکی  از کارشناسان  شهرالکترونیک در خصوص نحوه عملکرد ادارات و سازمان ها اظهار کرد:امروز بسیاری از ادارات دولتی سطح استان از سایت های خوبی بهره مند هستند و بیش از 70 % آنها دست کم هفته ای یک بار سایت خود را به روز می کنند اما این برای ایجاد شهر الکترونیک شاخص مناسبی نیست و در شهر الکترونیک شهروندان به وسیله سایت های اینترنتی یک ارتباط دو سویه و سریع  با دولت برقرار می کنند و اگر شاخص پاسخگویی وب سایت های دولتی به درخواست های شهروندان را بررسی کنیم شاید نتایج خوبی به دست نیاید .

آقای  وطنی مسوول کمیته تخصصی شهر های الکترونیکی  استان  در این مورد گفت : در سمنان اکثرادارات وسازمانها سایتهای اطلاع رسانی خوبی دارند البته بحث سایتهای اطلاع رسانی با شهر الکترونیک مجزا بوده وطبیعتا رابطه مستقیمی با هم ندارند و اکثراداره ها گامهای ابتدایی را برداشته اند ولی تا چشم اندازهای برنامه  فاصله محسوسی دارند. این طرح فعلا در شهرداری ها مرکزیت داشته وسایر ادارات با شهرداری ها تعامل دارند.

مهندس عبداللهی در این رابطه گفت: اغلب سازمان ها و ادارات سایت اینترنتی به روز دارند. یعنی اطلاعاتی که در سایت قرار می دهند هر بار که مراجعه کنید می توانید آخرین اطلاعات را ببینید. ولی به روز بودن محتوا کافی نیست. به روز بودن فناوری هم باید باشد. وی افزود: مثلا اتوماسیون اداری بخشی از همین فرآیند الکترونیکی شدن است ولی هنوز داخل یک سازمان علاوه بر تصویر الکترونیکی نامه، اصل آن نامه هم باید دست به دست بچرخد! یا یک سازمان با داشتن 6 سال سابقه ی استفاده از گردش الکترونیکی مکاتبات به یکباره به دلیل سهل انگاری و هزینه نکردن کمتر از 100 هزار تومان، آرشیو 4 ساله اش نابود می شود و به راحتی بدون این که تلاشی برای بازیابی امکان پذیر آن ها انجام دهد، کارش را ادامه می دهد. هنوز روی میز های ادارات انبوهی از زونکن ها قرار دارد و بعضی هنوز دارند کمد های بزرگ تر می خرند تا کپی اسناد را در پوشه های رنگی نگهداری کنند.

یکی از کارشناسان با بیان اینکه برای این طرح هنوز هیچ فضای امنیتی در نظر نگرفته اند اظهار داشت:همان طوری که می دانیم شهر الکترونیکی باید کارایی لازم را داشته باشد که متاسفانه بسیاری از ادارات هنوز به این شبکه متصل نیستند یا اصلا به روز نیستند وحتی خدمات خاصی راهم به مراجعین ارائه نمی دهند.

ایزد خواه در مورد موانع موجود در این طرح اظهار داشت: در این زمینه چالش ها را شناسایی نموده ایم که عبارت اند از شکاف دیجیتالی ،شکاف نسل ها و شکاف میان شعار تا عمل است و با برنامه ریزی های صورت گرفته امید است این شکاف ها را کاهش دهیم و حتی از بین بروند تا به آن خواسته ها و اهداف موردنظر دست یابیم.

مهندس مدرس کارشناس انفورماتیک دراین  خصوص گفت: مهمترین چالش دولت در این زمینه آموزش مدیران ارشد و میانی سازمانها جهت پذیرش خدمات الکترونیک است . مدیران با پذیرش این مهم و با سرمایه گذاری در توسعه و بهبود خدمات ارائه شده می توانند نقش مهمی در تولید خدمات الکترونیکی داشته باشند.

مدرس افزود:چالش دیگر دولت در این زمینه عدم وجود استاندارد های عملی در حوزه فناوری اطلاعات است که البته با اقدام دولت در تاسیس سازمان فناوری اطلاعات در سال 89 این مهم مد نظر دولتمردان قرار گرفته است وچالش دیگر دولت در توسعه خدمات الکترونیکی متمرکز کردن تولید این خدمات در تهران است . مراکز استانها با وجود بهره مندی از نیرو های متخصص صرفا در مراحل تست و نگهداری این نرم افزار ها همکاری می کنند . با تفویض تولید و ارائه خدمات الکترونیک به مراکز استانها ضمن بهره برداری از پتانسیل های بومی هر استان امکان ایجاد رقابت سالم در بین مراکز استانها جهت تولید هر چه بهتر و بیشتر خدمات الکترونیک به وجود می آید  .

آقای  وطنی یکی از کارشناسان دولت الکترونیک در خصوص چالش های موجود گفت: قوانین وبخشنامه ها بروز نبوده که باید مورد ارزیابی و اصلاح قرارگیرد. اکنون شهرالکترونیک یک فرصت است اگر ازاین فرصت استفاده شود عقب ماندگیها را می توان جبران نمود وتعلل دربرابراین فرصت جبران ناپذیر است.چراکه شهر الکترونیکی، در یک فضای سایبری تعاملی حاصل از شبکه های مجازی شکل گرفته و به شیوه سیستمی به عملکرد و وضعیت و ارائه خدمات الکترونیکی سازمانها و بازخورد توسعه شهروندان به آن خدمات از طریق سازمانهای نظارتی الکترونیکی نظارت دارند.

استفاده از شهر الکترونیک واقعیتی انکار ناپذیر است

مهندس مدرس آینده این طرح را این گونه پیش بینی نمود : شهر الکترونیک مسیر یک طرفه ای به سمت پیشرفت است . در صورت پشتیبانی دولتمردان و همکاری شهروندان سرعت پیشرفت افزایش پیدا می کند.

وی افزود:استفاده از خدمات الکترونیک واقعیتی انکار نا پذیر است و دیگر راه برگشت به سیستم های دستی و کاغذی وجود ندارد و در این راه، رسانه ها نیز نقش مهمی را ایفا می کنند .  با معرفی خدمات الکترونیک ادارات مختلف و   تشویق شهروندان برای استفاده از این خدمات و همچنین واکاوی مشکلات موجود در خدمات ارائه شده از سوی دستگاههای اجرایی و توضیح خواهی از آنها مسیر ورود به شهر الکترونیک را هموار تر نمایند .  

مهندس عبداللهی  در رابطه با آینده این طرح گفت: پیش بینی در یک سیستم با روند مشخص امکان پذیر است. خواه روند را به ما گفته باشند، خواه خودمان آن را با محاسبه به دست آورده باشیم. استاندارد های فناوری در کشور ما با تغییر مدیران عوض می شوند و نه با تغییر نیاز کاربران! من فقط می توانم آرزو کنم که چنین طرح هایی هر چه سریع تر برای رفاه حال مردم و صرفه جویی در منابع کشور مان اجرایی شوند. البته شاید با گران تر شدن انرژی، تمایل عمومی برای استفاده از چنین فناوری هایی بیشتر شود.

آقای  وطنی  خاطر نشان کرد: شهر الکترونیکی، چارچوبی است که به شهروندان کمک می کند تا دانش، توانمندیهای شخصی و حرفه ای خود را ارتقاء دهند و وظایف شهروندی خود را در استفاده از خدمات بهترین شکل ممکن انجام دهند. 

اگر ازاین فرصت استفاده شود عقب ماندگی ها را می توان جبران نمود وتعلل دربرابراین فرصت جبران ناپذیر است.

یکی از کارشناسان مسوول در حوزه شهرالکترونیکی گفت: اکنون شهرالکترونیک یک فرصت است اگر ازاین فرصت استفاده شود عقب ماندگیها را می توان جبران نمود وتعلل دربرابراین فرصت جبران ناپذیر است.

آقای وطنی افزود:  در ایجاد هر شهر الکترونیکی مراحلی وجود دارد که اگراین مراحل یکی پس از دیگری تکمیل شوند و سبب توسعه، پیشرفت و تکامل شهر الکترونیکی خواهد شد، این مراحل شامل :پیدایش ،ارتقا،تعامل ،تراکنش،یکپارچگی است و گام پیدایش آن در استان سمنان به طور کامل انجام شده است و اکنون ما در مرحله ارتقا آن هستیم .

وی افزود: روند روز افزون توسعه خدمات الکترونیکی سازمانها، نیازهای ارتباطی و نظارتی شهروندان را بیشتر کرده است و ضرورت گذر از شهرهای سنتی به شهرهای الکترونیکی را مطرح نموده است.همچنین تامین پهنای باند مناسب یکی از دغدغه های مردم در شبکه های ارتباطی محلی، ملی و بین المللی در شهرهای الکترونیکی می باشد که یک وجود آن یک ضرورت برای رسیدن به یک شهر مناسب دیجیتالی با کیفیت بالا نیز می باشد. به همین دلیل، بسیاری از کشورها در حال سرمایه گذاری های کلان در جهت ایجاد زیرساختهای ارتباطی و شبکه های دسترسی خود به منظور ارائه سرویس های چند رسانه ای با هزینه ی کم، سرعت بالا و کیفیت مناسب هستند.

منیره سراج