مؤلف نخستین دایره‌المعارف جهان

دنیس دیدرو، دانشمند فرانسوی، مؤلف نخستین دایره‌المعارف جهان است. او 20 فوریه 1713 در فرانسه متولد شد. دیدرو از جوانی علاقه زیادی به مطالعه کتاب داشت و سال 1732 در مقطع فوق‌لیسانس رشته ادبیات و فلسفه فارغ‌التحصیل شد و از سال 1745 تا اواخر 1772 به عنوان سردبیر و سرپرست گروه تدوین دایره‌المعارف جهان مشغول به کار شد. دنیس دیدرو بیش از 26 سال از عمر خود را صرف تدوین نخستین دایره‌المعارف جهان کرد. این کتاب در 28 جلد منتشر شد که 17 جلد آن متنی و 11 جلد دیگر شامل تصاویر بود و به معرفی دستاوردهای گوناگون انسان در طول تاریخ می‌پرداخت.

دنیس دیدرو به زبان لاتین، انگلیسی، ایتالیایی و همچنین به علم ریاضیات مسلط بود. برای این‌که این دایره‌المعارف بتواند دربردارنده مطالب واقعی از جنبه‌های مختلف باشد دیدرو تصمیم گرفت بخشی از اندیشه‌های فلسفی را که مورد اعتراض بسیاری از افراد بود، در این دایره‌المعارف چاپ کند که همین موضوع موجب شد پس از انتشار چاپ اول، با چاپ مجدد و ادامه مراحل تألیف این دایره‌المعارف مخالفت شود. اما دیدرو سرسختانه به تلاش‌های خود ادامه داد و به مدت 20 سال به تنهایی بار تکمیل این دایره‌المعارف را به دوش کشید. او بر این باور بود که دنیا پیوسته در حال تغییر و تحول است و دریچه ذهن ما باید به روی همه وجوه این تغییرات گشوده باشد.

دایره‌المعارف‌نویسی به شکل امروزی از قرن 18 شروع شد. اگرچه بسیاری بر این باور بودند که چمبرز، پدر دایره‌المعارف‌نویسی نوین است، اما از آنجا که در این میان، آثار دیدرو در مقایسه با آثار مشابه کامل‌تر بود، گفته می‌شود این اثر نخستین دایره‌المعارف دنیاست. سال 1768 میلادی یک محقق اسکاتلندی مجموعه‌ای تحت عنوان فرهنگ هنرها و علوم را تدوین کرد که بعدها به عنوان دایره‌المعارف بریتانیکا نامگذاری شد.

این کتاب همه ساله به روز رسانی می‌شود و در حال حاضر پرفروش‌ترین دایره‌المعارف‌ در سطح دنیاست که در 3 بخش مجزا و به هم پیوسته تحت عناوین مقدمه، گستره یادگیری و دانش خرد تنظیم شده است و می‌تواند پاسخگوی نیازهای طیف وسیعی از مخاطبان باشد. در نگارش این دایره‌المعارف بیش از 10 هزار نویسنده و پژوهشگر از 131 کشور دنیا همکاری داشته‌اند.