این ائتلافهای موقت که در آستانه هرانتخابات بوجود میآید، معمولا پس از هر انتخابات، منحل میشود و مجددا در انتخاباتی دیگر، احزاب مختلف با هدف مشخص گرد هم میآیند.
بر همین اساس، معمولا ائتلافهای انتخاباتی در کشور ما جدید و نوظهور هستند و انتخابات مجلس نهم نیز از این قاعده مستثنا نیست.
برای این انتخابات، فعالیتهای جریان اصولگرا با نشستی که در پاییز سال گذشته میان گروهی 30 نفره از اصولگرایان و رییسجمهور شکل گرفت، کلید خورد، اما بعد از اتفاقات بهار امسال در مورد عزل وزیر اطلاعات از سوی رییسجمهور و پافشاری او بر این عزل با وجود مخالفت رهبر معظم انقلاب اسلامی، مسیر حرکت اصولگرایان تغییر کرد.
در مسیر جدید که دولت دیگر نقشی در آن نداشت، چهار نفر از سوی جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم به کمیته سه نفرهای که تا پیش از این اتفاقات، مسوول پیگیری جلسات با رییسجمهور بودند، اضافه شدند و کمیتهای هفت نفره به نام کمیته داوری جبهه متحد اصولگرایان شکل گرفت.
قرار بر این بود که این کمیته هفت نفره در کنار کمیتهای هشت نفره که متشکل از سه ضلع اصولگرایی شامل «جبهه پیروان خط امام و رهبری»، «رهپویان انقلاب و جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی» و «جبهه پایداری» بود کمیته مرکزی جبهه متحد اصولگرایان را تشکیل دهند تا همه نامزدهای جریان اصولگرا را تحت پوشش قرار دهد که البته این امر محقق نشد.
اعضای کنونی «جبهه پایداری» که یکی دیگر از گروههای شکل گرفته در آستانه انتخابات مجلس هشتم است، انتقادهایی را نسبت به مواضع برخی حاضران در جبهه متحد اصولگرایان درخصوص حوادث پس از انتخابات سال 88، مطرح کردند و سهم بیشتری نیز از کمیتههای هفت نفره و هشت نفره جبهه متحد اصولگرایان میخواستند که این درخواستها و انتقادهای آنها اجابت نشد و نهایتا تصمیم گرفتند حساب خود را از جبهه متحد اصولگرایان جدا سازند و فهرستی جداگانه برای انتخابات مجلس هشتم ارائه کنند.
به این ترتیب «جبهه پایداری» به عنوان اولین و جدیترین رقیب جبهه متحد اصولگرایان سربرآورد تا این جبهه را در رسیدن به هدفش با ناکامی روبهرو سازد.
این جبهه متشکل از برخی اعضای فراکسیون انقلاب اسلامی مجلس بعلاوه بعضی از وزیرانی است که از سوی احمدینژاد کنار گذاشته شدند.
این جبهه در حقیقت همان تشکلی است که در انتخابات مجلس هشتم با عنوان «رایحه خوش خدمت» شناخته میشد و جمعی از حامیان و نزدیکان دولت در آن حضور داشتند، اما آنان در این دوره از مجلس، همزمان با حمایت از دولت انتقادهایی را نیز نسبت به آنچه به جریان انحرافی معروف شده است، طرح میکنند.
از همان زمانی که زمزمههای تشکیل جبهه پایداری شنیده میشد، ائتلاف دیگری نیز در اصولگرایان اعلام موجودیت کرد که اعضای آن را چهرههای نزدیک به محسن رضایی تشکیل میدهند.
این ائتلاف که «جبهه ایستادگی» نام دارد، تلاش بسیاری کرد که بتواند چهرههای مورد نظر خود را در قالب جبهه متحد اصولگرایان به رقابت انتخاباتی مجلس نهم بفرستد، اما با عدم استقبال جبهه متحد از حضور نمایندگان جبهه ایستادگی در لیست نهایی خود، جبهه ایستادگی نیز تصمیم گرفت به صورت جداگانه، فهرست انتخاباتی ارائه کند.
با این حال، هنوز از وضعیت این فهرست و داوطلبان آن در سطح کشور اطلاعات روشنی در دست نیست.
علی مطهری، حمیدرضا کاتوزیان و علی عباسپور تهرانیفرد، سه نماینده اصولگرایی که از فهرست جبهه متحد جا ماندند نیز به فکر تشکیل ائتلافی خارج از جبهه متحد اصولگرایان افتادند.
این نمایندگان که بسیاری از کارشناسان، خط خوردن نام آنها از فهرست جبهه متحد اصولگرایان را به خاطر انتقادات تندشان نسبت به دولت میدانند ائتلاف خود را در ابتدا با نام «منتقدان دولت» معرفی کردند اما به لحاظ بیشتر شدن در برگیری آن نام ائتلاف خود را به «صدای ملت» تغییر دادند و براساس اخبار منتشر شده، فهرست انتخاباتی این ائتلاف برای حوزه انتخابیه تهران، ری، شمیرانات و اسلامشهر، کمتر از سی نفر خواهد بود.
در این دوره بازار تشکیل ائتلاف از سوی افرادی که نامشان در فهرست انتخاباتی جبهه متحد اصولگرایان جانگرفته داغ است و «جبهه بصیرت و بیداری اسلامی» و «ائتلاف فراگیر اصولگرایان» که به ترتیب از سوی سید شهابالدین صدر و حسن غفوریفرد تشکیل شدهاند از آن جملهاند؛ اگر چه صدر از سوی شورای نگهبان تایید صلاحیت نشده است.
اصلاحطلبان نیز با وجود اینکه در این دوره مجلس چهره شاخصی را در جمع کاندیداهای جریان خود برای انتخابات مجلس شورای اسلامی نمیبینند با این حال از همان نفرات موجود، یکی دو ائتلاف را تشکیل دادهاند که از جمله مهمترین آنها جبهه مردمسالاری و جبهه مردمی اصلاحات است.
جبهه مردمسالاری همان طور که از نام آن مشخص است، با محوریت حزب مردمسالاری تشکیل شده است و علاوه بر این حزب، 13 تشکل کوچک را در زیرمجموعه خود دارد. ائتلاف مردمی اصلاحات نیز توسط روحانی جوانی به نام محمد زارعفومنی تشکیل شده است.
زارع فومنی به لحاظ سوابقش از جمله عضویت در ستاد انتخاباتی مهدی کروبی در انتخابات سال 88، اصلاحطلب محسوب میشود، اما مواضعش معمولا در نقد این جریان است و همین مساله باعث استقبال برخی رسانههای اصولگرا نسبت به این فعال سیاسی شده است.
علاوه بر این تشکلها و گروهها، ائتلافهای دیگری نیز از سوی دو جریان اصولگرا و اصلاحطلب اعلام موجودیت کردهاند که از جمله آنها میتوان به حامیان دولت، حامیان ولایت و جبهه توحید و عدالت اشاره کرد.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم