قانون الزام کودکان به تحصیل در محاق

در روستاها اما وضعیت وخیم‌تر است، رسیدن به سن کار، تعارف‌بردار نیست.

پسربچه‌ها هنوز در برخی خانواده‌ها بنابر سنت پدربزرگ‌هایشان محکوم به همراهی پدرند و هنوز پشت لب‌هایشان سبز نشده، نان‌آور لقب می‌گیرند، ولی برای دختر بچه‌ها هنوز دوری راه و معابر ناامن و صعب‌العبور بهانه‌ای است تا درس و مشق را نیمه کاره رها کنند.

شاید باور این که هنوز بعضی والدین کار را بر تحصیل فرزندان ترجیح می‌دهند دشوار باشد؛ باور این که در چند قدمی ما کودکانی هستند که تا جمع و تفریق را یاد می‌گیرند، والدین آنها را روانه بازار کار می‌کنند.

اما چرا با وجودی که گذراندن آموزش عمومی حق تمام ایرانیان است، آنان دیده نمی‌شوند؟ چرا هیچ مرجعی والدین را از این کار بازنمی‌دارد؟

وزارت آموزش و پرورش چهار سال قبل از تدوین شیوه‌نامه اجباری شدن تحصیل تا پایان دوره راهنمایی و الزامی کردن آن برای تمام خانواده‌ها خبر داد.

از آن زمان تاکنون برخی والدین آزادانه کودکان دختر و پسر را از تحصیل منع کرده‌اند، در حالی که این شیوه‌نامه تصریح کرده، خانواده‌هایی که فرزندان را از تحصیل منع کنند به یک میلیون تومان جریمه محکوم خواهند شد، شیوه‌نامه‌ای که هیچ‌گاه اجرایی نشد تا آنجا که خبرگزاری فارس این روزها از مسوولان نظام آموزش سراغ این شیوه‌نامه را می‌گیرد وآنها اظهار بی‌خبری می‌کنند.

براساس آنچه تاکنون اعلام شده، در کنار تمام الزاماتی که برخی خانواده‌ها را وامی‌دارد تا مانع تحصیل فرزندانشان شوند، بعضی والدین به بهانه استفاده از توان کودکان برای تامین معاش از قبول هزینه تحصیل آنان سرباز می‌زنند.

به نظر برخی کارشناسان فلسفه تعلیم و تربیت، حقوق و قیمومیت قهری والدین بویژه پدر بر فرزندان تاکنون مهم‌ترین مانعی بوده تا آموزش و پرورش و سایر دستگاه‌ها این شیوه‌نامه را اجرا کنند، چرا که آنان حق محدود کردن حق ولایت پدر را ندارند.

اما در کنار این عامل، متاسفانه طی سال‌های گذشته در برخی خانواده‌های بی‌سرپرست، کودکان بدسرپرست و دارای والدین معتاد یا فرزندخوانده‌ها هم مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرند و با وجود داشتن استعداد از تحصیل منع می‌شوند.

در این مورد قوانین بازبینی جدی می‌طلبد همان‌گونه که جمعی از علمای دینی، کارشناسان و آسیب‌شناسان اجتماعی نسبت به بازنگری در وضعیت کودکان منع شده از تحصیل از یک‌سو و برخورد با والدین آنان از سوی دیگر هشدار داده‌اند.

کتایون مصری - دبیر گروه جامعه