آبگرفتگی معابر شهر رشت برطرف می‌شود

به گفته محمدحسن عاقل‌منش، نایب‌رئیس شورای شهر رشت، شبکه فاضلاب این شهر یک شبکه کهنه و فرسوده 700 کیلومتری است و عدم لایروبی آن در سال‌های اخیر یکی از عوامل ایجاد مشکل آبگرفتگی در سطح شهر است. وی به اجرای پروژه فاضلاب بهداشتی با حمایت بانک جهانی توسط اداره آب و فاضلاب استان اشاره می‌کند و می‌گوید: برای اجرای این پروژه و به منظور لوله‌گذاری‌های فاضلاب صنعتی، پیمانکاران اداره آب و فاضلاب اقدام به کنده‌کاری در سطح شهر کردند، ولی به دلیل نبود نظارت درست برخی انشعابات سنتی فاضلاب با قدمت بیش از 50 سال شکسته و پس از یک مرمت جزیی به حال خود رها شده‌اند و بسیاری از آبگرفتگی‌ها و بالا زدن آب نیز از همین نقاط شکسته رخ می‌دهد.

عاقل‌منش سومین عامل دخیل در آبگرفتگی سطح شهر هنگام بارندگی را کوچک بودن شبکه فاضلاب سنتی می‌داند و می‌گوید: فاضلاب‌های سنتی موجود در شهر رشت برای جمعیت حدود 40 تا50 هزار نفر تعبیه شده بود اما با رشد روز‌افزون جمعیت در یکی دو دهه اخیر، این شبکه محدود دیگر کفاف این حجم جمعیت را نمی‌دهد.

وی با بیان این‌که برای رفع این مشکل در یکی دو سال گذشته اقدام به خرید دستگاه‌های فاضلاب‌کش و لایروبی انشعابات فاضلاب در برخی نقاط شده است، می‌گوید:از آنجا که هیچ کدام از این اقدامات نتوانست وضعیت موجود را برطرف کند لذا با همکاری یک شرکت مشاور، 60 نقطه بحرانی به عنوان نقاط آبگیر شناسایی و به دنبال آن قرار شد هر سال چند نقطه بحرانی لوله‌گذاری شود و آب‌های سطحی به 2 رودخانه گوهررود و زرجوب هدایت شوند.

این عضو شورای شهر عامل دیگر را حجم بالای نزولات آسمانی می‌داند و می‌گوید: چون آب‌های سطحی و فاضلاب‌های شهر رشت همگی به سوی رودخانه‌های این شهر هدایت و سرازیر می‌شوند و از آنجا که رودخانه‌ها هم حجم مشخصی دارند، اگر این حجم پر شود، از خود واکنش معکوس نشان می‌دهند یعنی به جای سرریز شدن، آب اضافی را به کانال‌های فاضلاب برمی‌گردانند و این آب از شبکه فرسوده فاضلاب، کانال‌ها و جوی‌های آب کوچه و خیابان بالا می‌زند.

به اعتقاد عاقل‌منش، تنها آبگرفتگی سطح شهر نیست که مشکلاتی را به وجود آورده و باعث نارضایتی مردم شده است، بلکه آنچه موجب تشدید ناراحتی مردم شده مخلوط شدن این آب‌های سطحی با فاضلاب شهری و خانگی هنگام بارندگی است.نایب‌رئیس شورای شهر با بیان این‌که سیستم فاضلاب شهری رشت اعم از خانگی و صنعتی از حدود 80 ـ 70 سال پیش به سمت رودخانه‌ها هدایت می‌شود و در نهایت به دریا می‌ریزد و آلودگی‌های فراوانی را برای دریا و تالاب بین‌المللی انزلی به وجود آورده است،‌ می‌گوید: به خاطر رفع این مشکل زیست‌محیطی، بانک جهانی از حدود 6 سال پیش وارد عمل شد و با پرداخت وام خواستار احداث تصفیه‌خانه و اتصال شبکه فاضلاب به آن و رفع مشکل شد. برای آن هم یک پروسه 5 ساله در نظر گرفته شده بود که الان حدود 2 سال از پایان این پروسه می‌گذرد، اما تازه امسال مسوولان آب و فاضلاب استان اعلام کرده‌اند که حدود 20 درصد فاضلاب‌ شهر را می‌توانند به تصفیه‌خانه هدایت و متصل کنند.

مدیر سابق اداره آبفای رشت با بیان این‌که به هیچ وجه قرار نبود تصفیه‌خانه رشت از محل اعتبارات بانک جهانی احداث شود، درباره به تعویق افتادن تصفیه‌خانه فاضلاب شهر رشت به «جام‌جم» می‌گوید: قرار بود این تصفیه‌خانه از محل اعتبارات ملی احداث شود که در سال 87 هم به بهره‌برداری رسید، اما چون شبکه‌های داخل شهر و ایستگاه‌های پمپاژ آماده نبود، این پروژه به طور کامل به بهره‌برداری نرسید، اما قرار شده تا پایان امسال 20 درصد از شبکه فاضلاب رشت مورد بهره‌برداری قرار گیرد.ناصر امینی با بیان این‌که پروژه آب و فاضلاب شهر رشت مربوط به سال‌های 70 و 71 است، می‌افزاید: به دلیل کمبود اعتبارات از یک سو و توسعه سریع شهر رشت از سوی دیگر قرار شد از اعتبارات بین‌المللی هم در این بخش استفاده شود که از اعتبارات بانک جهانی برای بخشی از این طرح استفاده شد نه برای همه آن. زمان‌بندی بانک جهانی نیز از 2005 تا 2011 بود که در این سال‌ها کار پیشرفت خوبی داشت، اما در سال 89 بخشی از اعتبار منتقل نشد و کار ما نیز متوقف ماند.

وی علت آبگرفتگی معابر را فرسایش بیش از حد آسفالت خیابان‌ها و ورود آن به شبکه فاضلاب، وارد شدن بیش از حد زباله داخل شبکه فاضلاب سنتی و مسدود شدن راه‌های آن، ‌عدم لایروبی شبکه فاضلاب سنتی و عدم اجرای مناسب شهرسازی در محیط‌های پیرامونی شهر رشت می‌داند و می‌افزاید: شبکه جدید فاضلاب در صورت بهره‌برداری صرفا فاضلاب را منتقل می‌کند و این آبگرفتگی‌های سطح شهر مربوط به شبکه‌ انتقال آب‌های سطحی است.

وی ضمن رد ادعای مسوولانی که می‌گویند پیمانکاران سازمان آب و فاضلاب هنگام حفاری برای شبکه جدید فاضلاب، باعث شکستگی بسیاری از لوله‌های شبکه قدیمی فاضلاب شدند، اظهار می‌کند: قبول داریم که برخوردهایی با شبکه قدیمی صورت گرفته و شکستگی‌هایی هم رخ داده، اما هر جا خراب و شکسته شده، بلافاصله آن را ترمیم کردیم و هیچ شکستگی و ترکیدگی لوله‌ای به حال خود رها نشده است.

از سوی دیگر، معاون خدمات شهری شهرداری رشت معتقد است زمانی که سازمان آب و فاضلاب اقدام به احداث سیستم جمع‌آوری فاضلاب خانگی جهانی (پروژه بانک جهانی) کرد، پیمانکاران این سازمان در زمان حفاری و به علت نبود نظارت از سوی سازمان آب و فاضلاب مقدار زیادی از لوله‌های فاضلاب سنتی را شکستند و ترمیم نشده به حال خود رها کردند که شهرداری همچنان در حال تعمیر و مرمت این لوله‌های شکسته است.

سیدمجتبی دانا در گفت‌وگو با خبرنگار ما می‌افزاید: از سال 1370 سیستم فاضلاب سنتی شهر رشت که هم برای جمع‌آوری آب‌های سطحی و هم فاضلاب خانگی به کار می‌رفت، با تمامی ادوات، ماشین‌آلات و کارگرهای شهرداری به سازمان آب و فاضلاب واگذار شد، در حالی که پیش از آن مسوولیت همه امور این شبکه ازجمله پاکسازی و لایروبی آن به عهده شهرداری بود.

وی با بیان این که سیستم فاضلاب شهر رشت با قدمت یکصد ساله هم کار جمع‌آوری فاضلاب خانگی را انجام می‌دهد و هم کار جمع‌آوری آب‌های سطحی شهر راتاکید می کند: 4 سال پیش، حدود 20 نقطه در شهر به عنوان محل تجمع آب‌های سطحی شناسایی شد که الان با اقداماتی از قبیل لوله‌گذاری در آن نقاط و اتصال آنها به رودخانه، مشکل تجمع آب‌های سطحی در این نقاط را برطرف کردیم ،اما مشکل فعلی ما فاضلاب است که از شبکه کهنه بالا می‌زند و نه گرفتگی و تجمع آب‌های سطحی و اگر پروژه بانک جهانی اجرا شود، بخش اعظمی از مشکل ما هم حل می‌شود. چراکه شبکه فاضلاب سنتی را از اداره آب و فاضلاب تحویل گرفته و آن را تنها به جمع‌آوری آب‌های سطحی اختصاص می‌دهیم.

دانا به برخی اقدامات انجام شده توسط شهرداری برای جمع‌آوری آب‌های سطحی اشاره می‌کند و می‌گوید: پیمانکاران ما الان در بلوار دیلمان که یکی از محلات تجمع آب سطحی بود، مشغول کار هستند و تا 2 ماه دیگر مشکل این منطقه حل می‌شود. در بلوار مدرس هم مشکل داشتیم که 1200 متر لوله‌گذاری می‌خواهد و در حال عقد قرارداد با پیمانکار برای برطرف کردن مشکل آن هستیم.

در چهارراه میکائیل هم پمپ گذاشتیم که کار پمپاژ آب را انجام می‌دهد. ضمن این‌که کار لایروبی رودخانه‌های شهر را هم در دستور کار داریم و تا به امروز 2 فاز آن را انجام دادیم و 2 فاز دیگر هم به دلیل بارندگی متوقف شد.وی با بیان این که تا 5 سال دیگر این سیستم قدیمی به هیچ عنوان گنجایش جمع‌آوری فاضلاب و آب‌های سطحی به طور توامان را نخواهد داشت می افزاید: با توافقی که بین شهرداری و مدیریت جدید آب و فاضلاب ایجاد شده، در حال حل بسیاری از مشکلات هستیم این در حالی است که از سال 70 تاکنون، سیستم فاضلاب اصلا لایروبی نشده است.