فیلمهای مکزیکی همزمان با اکران عمومی در سینماهای کشور و استقبال خوب تماشاگران از آنها، راه خود را به روی پرده سینماهای بقیه کشورهای جهان باز میکنند. چند جشنواره بینالمللی در قارههای آسیا و آفریقا هم برنامه مرور بر آثار سینمای مکزیک را در دستور کار خود دارند. نمایش عمومی محصولات جدید سینمای مکزیک از موفقیت روزافزون این فیلمها در سطح بینالمللی حکایت میکند و این موضوعی است که هنرمندان صنعت سینمای مکزیک از آن خشنود هستند و میخواهند شرایطی فراهم آورند تا این وضعیت هر روز که میگذرد بهتر شود و تعداد کشورهای بیشتری این محصولات را نمایش دهند.
سیل لارایچی، یکی از تهیهکنندگان سینمای مکزیک میگوید: «جذب مخاطبان بینالمللی کار سادهای نیست. این کار یک پروسه طولانی است که تلاش زیادی را از طرف تمام دستاندرکاران سینمای کشور میطلبد. راه دشوار، طولانی و ناهموار است و ما با چالش بسیاری روبهرو هستیم، اما همواره امیدواریم این تلاشها به نتیجه مطلوب و مثبت برسد و به همین دلیل است که سخت کار میکنیم. ما بخشی از نتیجه کار را دیدهایم و همین پاسخهای مثبت است که ما را برای طی کردن بقیه این راه دشوار مصمم میکند. مردم جهان خواهان باز شدن پنجرههای تازهای هستند که سینمای کشورهای جهان را به آنها معرفی میکند و ما میخواهیم پنجره ای باز کنیم تا تماشاگران بینالمللی، بیننده محصولات برترمان باشند.»
یکی از منتقدان فعال سینمای مکزیک، استقبال از فیلمهای مکزیکی را به دلیل لحن و حال و هوای تازه آنها در مقایسه با محصولات کلیشهای بقیه کشورهای جهان میداند. به گفته او همانطور که فیلمهای هالیوودی نخنما شده و تماشاگران براحتی میتوانند تمام قصه و ماجراجوییهای آنها را حدس بزنند، تعداد زیادی از محصولات کشورهای دیگر (و همچنین فیلمهای غیرمتعارف) هم حال و هوایی کلیشهای و یکسان پیدا کردهاند. سوژهها بشدت تکراری شده و حدس زدن کل ماجراهای داخلی این فیلمها کار سختی نیست. در این میان، آنچه محصولات مکزیکی را از بقیه کشورهای جهان جدا میکند، بدیع بودن سوژهها و ماجراهاست که بیننده را جذب خود میکنند و به آنها امکان حدس زدن روند ماجراها را نمیدهند. این فیلمها برگرفته از فضا و حال و هوای بومی خود ما هستند و کشف این فضای غریب و دست نخورده میتواند برای تماشاگران خارجی جذاب و هیجانانگیز باشد.
یکی از این فیلمها «نترس» ساخته مونکستو آرمنداریز است که به بحث درباره کودکآزاری میپردازد و قصه تلخ خود را با زبانی درام تعریف میکند. ماجراهای فیلم در یک دهکده کوچک رخ میدهد و شخصیت اصلی آن کودک یتیمی است که برای گذران زندگی باید سخت تلاش کند و از سوی بزرگترها مورد استثمار قرار میگیرد. قصه فیلم به بهانه نمایش زندگی این بچه، به بررسی وضعیت کلی گروهی از کودکان بخت برگشته مکزیکی میپردازد که در شرایط نابهنجاری زندگی میکنند و همواره مورد تهدید و ارعاب گروهی از بزرگسالان جامعه هستند. لحن واقعگرایانه فیلم گاهی اوقات آن را تا حد یک کار مستند جلو میبرد و خشونت عریانی که علیه بچهها اعمال میشود تا قبل از این در کمتر فیلم سینمایی به نمایش گذاشته شده است.
«شهر برفی» ساخته جاستین کورزل ـ که اصلیتی مکزیکی ندارد ـ پرونده معروف قتلهای زنجیرهای و قاتلهای سریالی را به شکل تازهای مطرح میکند. شخصیت منفی این فیلم هم یکی از همان قاتلهای سریالی است که در یکسری فیلمهای دلهرهآور و ترسناک آمریکایی و اروپایی به تصویر کشیده است. اما لحن قصهگویی و برخورد فیلمساز با آن، این فیلم را به اثری تبدیل میکند که یک سر و گردن بالاتر از فیلمهای مشابه این ژانر است. قصه در یک شهر کوچک مکزیکی اتفاق میافتد و اکثر صحنههای آن در شب است. این قصه، قاتل سریالی را به مشکلات اجتماعی و اقتصادی مکزیک گره میزند و خواستار بازنگری در قوانین اجتماعی میشود تا به کمک آن، مانع خلق قاتلهای سریالی جدید شود. زنان به عنوان قشر مصیبتدیده و ضعیف جامعه مکزیک، قربانیان اصلی در قصه فیلم هستند.
«روزهای طلا» ساخته ادواردو والریو گوت یک درام حماسی است که حال و هوای جنایتکارانه دارد و «جنایات پدر آمارو» اثر کارلوس کاررا (فیلمی افشاگرانه درباره گروهی از کشیشهای مکزیکی) را به یاد میآورد که فیلم پرسر و صدای چند سال قبل گائل گارسیا برنال در نقش اصلی بود.
«خانم باللا» فیلم بسیار پرفروش ژراردو نارانجو هم از جمله محصولاتی است که منتقدان و تماشاگران خارجی بشدت به دیدن آن مایل هستند. آنها میخواهند با تماشای فیلم متوجه شوند چه چیزی در دل آن بوده که اینچنین مورد توجه تماشاگران داخلی قرار گرفته است.
خبرهای رسیده حکایت از آن میکند که 3 فیلمساز اسپانیاییزبان مطرح عالم سینما نبیسیو دلتورو، آلخاندرو گونزالس، اینادیتو و آلفونسو کارون قصد دارند به مکزیک بازگردند و تعدادی فیلم آنجا تولید کنند و حتی ممکن است خودشان کارگردانی برخی از آنها را به عهده بگیرند. گائل گارسیا برنال و دیهگولونا 2 بازیگر مطرح سینمای مکزیک که طی چند سال اخیر موفق به کسب موفقیتهای خوبی در سطح بینالمللی شدهاند، قصد دارند با بهرهگیری از این وضعیت هنرمندان مطرح خارجی و بینالمللی را جذب کار و فعالیت در سرزمین مادری خود کنند. آنها، هم به عنوان بازیگر و هم در مقام تهیهکننده با این فیلمها و پروژهها همکاری خواهند کرد.
ورایتی/ مترجم: کیکاووس زیاری
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم